مىسالى, سوزاق اۋدانىنداعى ورتالىق اۋرۋحانانىڭ جىلۋ جانە ەلەكتر جۇيەسى جاڭارتۋدى قاجەت ەتەدى. 60 مىڭنان اسا تۇرعىنى بار اۋدان حالقى قايتىس بولعان تۋىستارىن پاتولوگيا-اناتوميالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە وبلىس ورتالىعىنا بارۋعا ءماجبۇر. ويتكەنى اۋداندا ءمايىتحانا جوق. اۋىلدىق وكرۋگتەردە جانە ەلدى مەكەندەردىڭ كەيبىرىندە دارىگەرلىك امبۋلاتوريا مەن اۋرۋحانا, ەمحانا مۇلدەم جوق. سول سەبەپتى دارىگەرگە قارالۋدى ويلاعان تۇرعىندار 300 شاقىرىمنان اسا جول ءجۇرىپ, اۋدان ورتالىعىنا بارادى.
ال 1957 جىلى سالىنعان بايدىبەك اۋدانىنىڭ مىڭبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگىندەگى بوگەن دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنىڭ توزىعى جەتكەن. 4 مىڭعا جۋىق حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمە مەديتسينالىق-سانيتارلىق تالاپتارعا مۇلدەم سايكەس كەلمەيدى. ورتالىق اۋرۋحاناعا قاراستى 12 دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ بارلىق سانيتارلىق اۆتوكولىگى جاڭارتۋدى قاجەت ەتەدى. بىرنەشە جىلدان بەرى وزەكتى ماسەلەگە اينالعان اۋدان ورتالىعىنان 30 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان جۇقپالى اۋرۋلار بولىمشەسىنىڭ جاعدايى دا مۇشكىل.
تۇلكىباس اۋدانىنىڭ ساستوبە, ميچۋرين, تۇلكىباس كەنتتەرىندە دارىگەرلەر ىڭعايلاستىرىلعان عيماراتتا وتىر. تەراپيالىق بەيىندەگى 14 توسەككە ارنالعان اۋرۋحانا ساستوبە كەنتى جانە كەلتەماشات, ارىس, ماشات, بالىقتى وكرۋگىنە قاراستى 32 مىڭ حالىققا قىزمەت كورسەتەدى. قازىر ساستوبە كەنتىنەن جاڭا اۋرۋحانا عيماراتىن سالۋ ءۇشىن 1,5 گەكتار جەر تەلىمى قاراستىرىلىپ وتىر. ساستوبە, ميچۋرين, تۇلكىباس كەنتتەرىندە جاڭا اۋرۋحانا سالۋ – شەشىمىن كۇتكەن ماسەلە.
شاردارا اۋدانىنىڭ «قازاقستان», «الاتاۋ باتىر» سياقتى شالعايداعى اۋىلدارىندا بۇرىننان ىستەپ تۇرعان اۋرۋحانا مەن پەرزەنتحانا جابىلىپ قالعان. ول ازداي بالالار ءبولىمى قىسقارتىلعان. بۇل اۋىلدار اۋدان ورتالىعىنان 110 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. ەلدى مەكەن تۇرماق, كوپتەگەن ءىرى اۋىلدا امبۋلاتوريالىق پۋنكت تە جوق. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ايتۋىنشا, اۋرۋحاناعا بارار جولدا ءجانتاسىلىم ەتكەن ناۋقاستار كوبەيىپ كەتكەن. ءتىپتى جۇكتى ايەلدەر جولدا بوسانىپ, نارەستەلەر شەتىنەپ كەتكەن جاعدايلار دا بار. سارىاعاش, كەلەس اۋداندارىنىڭ ەڭ شالعاي ورنالاسقان اۋىلدارى دا مەديتسينالىق جانە فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەردىڭ اشىلۋىن قاجەت ەتەدى.
وڭىردەگى دەنساۋلىق سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرىپ, جوعارىدا ايتىلعان دەرەكتەردى كەلتىرە, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تامارا دۇيسەنوۆاعا ساۋال جولداعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ۇلاس سادىبەكوۆ جىل سايىن مەديتسينا سالاسىن قولداۋعا تريلليوندار جۇمسالىپ جاتسا دا, اۋىل تۇرعىندارى يگىلىگىن كورە الماي كەلە جاتقانىن ايتتى. دەپۋتاتتار وبلىس ەلىمىزدىڭ حالقى كوپ, دەموگرافيالىق ءوسىمى جوعارى ءوڭىرى بولعاندىقتان, اۋىل مەديتسيناسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى ءبىرىنشى كەزەكتە شەشۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ VIII سايلانعان پارلامەنتتىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىنىڭ اشىلۋىندا: «ەلىمىزدەگى مەديتسينا ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ قاجەت. ونىڭ جاي-كۇيىنە قاتىستى تۇيتكىلدەر از ەمەس. مەملەكەت سونىڭ ءبارىن بىرتىندەپ شەشىپ جاتىر. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اۋىل-ايماقتا 600-دەن اسا نىسان سالۋ جوسپارلانعان. جۇمىستىڭ ءبارى ۋاقتىلى ءارى ساپالى جاسالۋى كەرەك», دەپ ناقتى مىندەتتەر جۇكتەگەن ەدى.
وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە, «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2025 جىلعا دەيىن اۋىلداردا 49 جاڭا نىسان سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇعان قوسا 73 مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك كورسەتۋ نىسانىنا قاجەتتىلىك بار. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ينۆەستورلار تارتۋ باعىتىندا جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. بيىل 8 اۋداندىق اۋرۋحانادا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن باستاۋ كوزدەلگەن. ۇلتتىق جوباعا سايكەس 4 اۋداندىق اۋرۋحانا كوپبەيىندى اۋدانارالىق اۋرۋحانا بولىپ بەيىندەلەدى. بىلتىر وڭىردە 17 مەديتسينالىق نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە 3 فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە اسىرىلدى. قۇرىلىسى وتكەن جىلدان بيىلعا وتپەلى 7 نىسان بار. سونداي-اق بىلتىر 9,3 ملرد تەڭگەگە 712 دانا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىندى. مەديتسينالىق ۇيىمدارعا ۇنەمدەلگەن قارجى ەسەبىنەن 75 دانا 4 ساناتتاعى جەدەل-جاردەم اۆتوكولىگى جانە 716 دانا كومپيۋتەر بەرىلدى. وبلىس بويىنشا مەديتسينالىق تەحنيكامەن جابدىقتاۋ دەڭگەيى 84% بولسا, بيىل 89%-عا كوتەرۋ جوسپارلانعان. بيىل مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 6 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى. دەگەنمەن جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, شالعاي اۋىلدارداعى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋ قاجەت.
ايتا كەتەيىك, وبلىستا 756 مەديتسينالىق ۇيىم حالىققا قىزمەت كورسەتەدى. بۇعان قوسا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىندا 45 مەملەكەتتىك, 130 جەكەمەنشىك مەكەمە بار. ءوڭىردىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتىلۋى رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە جوعارى. الايدا بۇگىندە 245 بەيىندى مامانعا تاپشىلىق بايقالىپ وتىر. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن وبلىس ەسەبىنەن بەيىندى مامانداردى وقىتۋعا, رەزيدەنتۋراعا 139 گرانتقا قارجى ءبولۋ جوسپارلاندى. سونىمەن قاتار اۋىلعا كەلگەن جاس ماماندارعا الەۋمەتتىك كومەك قارجىسىن ۇلعايتۋ جۇمىستارى قولعا الىنباق.
تۇركىستان وبلىسى
