3 ساۋىردە كەشكىلىك ناۋىرزىم اۋدانى بۋرەۆەستنيك اۋلىنىڭ ءۇشىنشى بوگەتىنەن سۋ اسىپ, جەتى ءۇي سۋ استىندا قالدى. تۇرعىندار جاقىن تۋىستارىنىڭ ۇيىنە كوشىرىلگەن. مال شىعىنى جوق.
«جاو, تج, پوليتسيا كۇشتەرى مەن جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتار كۇرە جولدىڭ ءۇستىن ەكى جەردەن جىرىپ, سۋدى ەڭىسكە جىبەردى. ول جەردە «ك-701» تەحنيكاسى, ەكسكاۆاتور, باسقا دا اۋىر تەحنيكالار جۇمىس ىستەدى. تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك ۇيىمداستىرىلدى. قۇربان بولعاندار مەن زارداپ شەككەندەر جوق. تاڭ اتا بۋرەۆەستنيك اۋلىندا جاعداي تۇراقتالدى. سۋ دەڭگەيى تومەندەدى. ەۆاكۋاتسيالانعان تۇرعىندار ۇيىنە ورالدى. بۋرەۆەستنيك اۋلىنداعى سۋ تاسقىنىنىڭ جاعدايى اۋدان اكىمىنىڭ باقىلاۋىندا», دەپ حابارلادى وبلىس اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
مەڭدىقارا اۋدانىنا دا سۋ تاسقىنىنان قاۋىپ ءتونىپ تۇر. قازىر وسى اۋدانعا قاراستى ستەپانوۆ, ارحيپوۆ ەلدى مەكەندەرىندە سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالار ءجۇرىپ جاتىر. بۇل اۋىلدارعا قار سۋى ماڭايداعى ەگىس القاپتارىنان كىرىپ جاتىر. اۋىلدىڭ اينالاسىنداعى ويپاڭ جەردىڭ ءبارى سۋعا تولىپ تۇر. ابىروي بولعاندا, سۋ استىندا قالعان ءۇي جوق.
«بۇل ەلدى مەكەندەردىڭ اينالاسىنا بوگەتتەر سالىنىپ جاتىر. جەدەل شتاب پەن جەكە قۇرامنىڭ 3 ادامى جانە ارنايى جاساقتالعان توپ تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك ۇيىمداستىردى. جاعدايدى ءجىتى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز», دەپ مالىمدەدى جەدەل شتاب وكىلدەرى.
توبىل ارناسى دا كۇن ساناپ كوتەرىلىپ كەلە جاتىر. ءىرى وزەن اڭعارىنداعى سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى جۇرتتى الاڭداتىپ وتىر. قوستاناي قالاسىنىڭ جەدەل شتابى سۋ دەڭگەيى كۇرت كوتەرىلىپ كەتكەن جاعدايدا قالا شەتىندەگى 5 كوشەنى سۋ باسىپ قالۋ مۇمكىن دەيدى. سونداي-اق وزەن جاعاسىنا ورنالاسقان 2 مەيرامحانا, 1 ساۋدا ورتالىعى, «موحيتو» جازعى دەمالىس ورنىنا دا قاۋىپ ءتونىپ تۇر. توبىلعا جاقىن جاتقان بەيىمبەت مايلين اۋدانىنان دا ايەت اۋلىنىڭ شەتكى كوشەلەرىن سۋ الىپ كەتۋى مۇمكىن دەگەن جايسىز حابار ەستىدىك.
وڭىردە سۋ تاسقىنى باستالعان 25 ناۋرىزدان بەرى كۇشەيتىلگەن رەجىمدە جۇمىس ىستەپ جاتقان پوليتسيا دەپارتامەنتى وبلىس اۋماعىنداعى اۆتوكولىك جولدارىن 21 جەردەن سۋ شايىپ كەتكەنىن مالىمدەدى.
«ونىڭ ىشىندە 1 رەسپۋبليكالىق, 5 وبلىستىق, 13 جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە جول بار. باستى مىندەت – قوعام مەن جولدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. سۋ تاسقىنى قاۋپى سەيىلمەي تۇر. سوندىقتان تۇرعىنداردىڭ اماندىعى ءۇشىن ءبىز قاۋىپتى جولداردى دەر كەزىندە انىقتاپ, اۆتوكولىكتەردىڭ سول باعىتقا شىعۋىنا تىيىم سالىپ وتىرمىز», دەدى پد باستىعى ەرلان فايزۋللين.
پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جانىنان قۇرىلعان جەدەل شتاب تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەپ تۇر. پد باستىعى قاجەت بولعان جاعدايدا شۇعىل ارەكەت ەتۋگە دايىن تۇرعان قوسىمشا كۇشتىڭ جاساقتالعانىن ايتتى.
سونىمەن قاتار تاسقىن سۋدان زارداپ شەككەن تۇرعىنداردىڭ الدى مەملەكەتتەن وتەماقى الا باستادى. ماسەلەن, وتكەن اپتادا توتەنشە جاعداي جاريالانعان ارقالىق قالاسى مەن امانگەلدى, جانگەلدين اۋداندارىنىڭ 327 تۇرعىنىنا جالپى سوماسى 60 ملن تەڭگە كولەمىندە وتەماقى تولەنگەن.
1 ساۋىرگە دەيىن كەلىپ تۇسكەن 327 ءوتىنىشتىڭ ءبارى قاناعاتتاندىرىلىپ, مەملەكەت قولداۋىنا جۇگىنگەندەرگە ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلگەن. ءبىر وتباسىنا بەرىلەتىن 50 اەك كولەمىندەگى ءبىر جولعى الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كولەمى 184 600 تەڭگە بولادى.
«جەكە شوتىما 184 600 تەڭگە ءتۇسىپتى, مۇنى ماعان كەشە قىزىم ايتتى. ءبىز ءۇشىن الاڭداپ, وسىنداي قيىن ساتتە دەمەۋ كورسەتىپ جاتقان اكىمدىك پەن ۇكىمەتكە ريزاشىلىعىم شەكسىز. ارينە, جاعدايىمىز جاقسى دەۋگە ەرتەرەك. بىراق بۇل تابيعي اپات قوي, وعان نە ىستەي الامىز؟ ۋاقىتشا قيىندىققا ءتوزىپ, شىداي ءبىلۋىمىز كەرەك. كەزىندە بۇدان دا قيىن كەزەڭدەردى باستان كەشىرگەنبىز. وتكەن اپتادا ەتىكپەن جۇردىك. ءۇيدىڭ ىشىنە تىزەگە دەيىن سۋ كىرىپ كەتتى. ەكى سورعىمەن ايدادىق. ءبىر سورعى كۇيىپ كەتىپ ەدى, قوستانايدان جاڭا سورعى اكەپ بەردى. استانادان بىرەۋىن الىپ ۇلىم كەلدى. 28 ناۋرىزدا توتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرى كەلىپ كومەكتەستى. ولاردىڭ سورعىسى مىقتى بولعانىمەن, سۋ تاپجىلماي قويدى. كەلەسى كۇنى اكىمدىكتەن باسقا سورعى اكەلىپ ەدى, وتە قۋاتتى ەكەن, تۇنگى ساعات ءبىر شاماسىندا ۇيدەگى سۋدىڭ ءبارى كەتتى. بىراق تاڭەرتەڭ قايتا تولىپ قالدى. ودان كەيىن تج قىزمەتكەرلەرى مەن ۆولونتەرلەر كەلدى. سول كۇنى جاڭبىر جاۋىپ تۇردى. سوعان قاراماستان ەرىكتى جاستار جانتالاسىپ ءجۇرىپ سۋدىڭ ءبارىن سىرتقا ايداپ شىعاردى. بالالار توڭىپ قالدى عوي دەپ شايعا شاقىرىپ ەدىم, كەلمەدى. ۆولونتەرلەرگە سونشالىقتى ريزا بولدىم. ودان كەيىن اسكەريلەر قۇم اكەپ بەردى. باقشامدا تۇرعان سورعى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ تۇر, كۇنى-ءتۇنى سۋ ايداپ جاتىرمىز. تۇندە ەكىدە جاتتىم. سۋ اينالىپ كەلىپ قايتا جينالىپ قالىپ جاتىر. سوندىقتان كۇندە سورعىتىپ وتىرۋ كەرەك», دەيدى ارقالىق قالاسىنىڭ تۇرعىنى, زەينەتكەر نادەجدا مايوروۆا.
ەندىگى ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – سۋ تاسقىنى سالدارىنان مال-مۇلكىنەن ايىرىلعان ازاماتتارعا وتەماقى تولەۋ. توتەنشە جاعداي جاريالانعان ءۇش اۋداندا ءبىر اپتادان بەرى باعالاۋ كوميسسياسى جۇمىس ىستەپ جاتىر. سۋعا كەتكەن ءۇيدىڭ, تەحنيكا مەن مالدىڭ شىعىنىن وسى كوميسسيا انىقتاپ, باعالاپ, سوسىن بارىپ وتەماقى تاعايىندايدى.
ء«تيىستى كومەكتى الۋ ءۇشىن زارداپ شەككەن اۋدان تۇرعىندارى قۇجاتتارىن تىركەپ, ۋچاسكەلىك كوميسسياعا نەمەسە اۋىلدىق وكرۋگ اكىمىنە ءوتىنىش جازۋى قاجەت», دەيدى وبلىستىق قارجى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الما ءجۇسىپوۆا.
وبلىستىق جەدەل شتابتىڭ سوڭعى مالىمەتىنشە, سۋ تاسقىنى باستالعالى بەرى ارقالىقتا – 359, امانگەلدى اۋدانىندا – 271, جانگەلدين اۋدانىندا 654 ادام قۇتقارىلعان, بارلىعى – 1 284 ادام. وڭىردە 213 ءۇي سۋعا كەتتى. وبلىس اۋماعىنداعى كولىك قاتىناسى جولدارىنىڭ ۇستىنەن 18 جەردەن سۋ اسىپ جاتىر. 12 ەلدى مەكەنگە جول جوق. اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا 1 733 ادام, 164 سۋ ايداۋ قۇرالى, 30 قايىق, 2 تىكۇشاق جۇمىلدىرىلعان.
قوستاناي وبلىسى
