«قازگيدرومەت» ماماندارى سۋ تاسقىنى بولادى-اۋ دەگەن ايماقتاردى كۇزدە توپىراق ىلعالدىلىعىنىڭ جوعارى بولعانىنا قاراپ شامالاعان. ول ازداي قىس مەزگىلىندە جاۋىن-شاشىن, قار كوپ ءتۇستى. كۇننىڭ كۇرت جىلىنىپ, قايتا سۋىتقانىنان توپىراقتىڭ بەتى مەن قاردا مۇز قاباتى پايدا بولدى.
ماماندار وسى فاكتىلەردى نەگىزگە الا وتىرىپ, سۋ تاسقىنى قاۋپى بار ايماقتاردىڭ كارتاسىن اقپان, ناۋرىز ايىندا شىققان نەگىزگى گيدرولوگيالىق بولجامداردا كورسەتىپتى. ءارى سول كارتادا قازىر سۋ باسقان ايماقتار بار ەكەن. «قازگيدرومەت» رمك ماماندارى نەگىزگى گيدرولوگيالىق بولجامنان بولەك, ناۋرىز ايىنان بەرى اپتا سايىن بولجام ۇسىنىپ كەلەدى. ەل اۋماعىنداعى گيدرومەتەورولوگيالىق جاعدايعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرادى. سۋ دەڭگەيى كۇرت كوتەرىلگەن جاعدايدا گيدرولوگيالىق بەكەتتەر ءار 4 ساعات سايىنعى ءجيى باقىلاۋعا اۋىسادى. وسىلايشا سۋ باسۋ قاۋپى تۋرالى داۋىلدى ەسكەرتۋلەردى ۋاقتىلى انىقتايدى ەكەن. مىسالى, بيىل سۋ تاسقىنى تۋرالى «قازگيدرومەت» رمك فيليالدارى 64 ەسكەرتۋ جاريالاعان.
«قازگيدرومەت» رمك گيدرولوگيالىق بولجامدار باسقارماسىنىڭ باسشىسى سەرىك يبراەۆپەن سويلەيسكەنىمىزدە, ەل اۋماعىنداعى احۋال جونىندە سۇراعان ەدىك. ول سۋ تاسقىنىنىڭ سەبەپ-سالدارىمەن قاتار الداعى ەكى-ءۇش كۇنگە ارنالعان اۋا رايى بولجامىن ايتىپ بەردى.
– ورتالىعى قوستاناي وبلىسىنىڭ ۇستىندە ورنالاسقان كەڭ تسيكلون قازاقستاننىڭ بارلىق اۋماعىنا اسەر ەتەدى. جاۋىن-شاشىن كۇتىلەدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا, اقمولا وبلىسىندا, پاۆلودار مەن قاراعاندى وبلىسىندا, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا جاڭبىر, قار جاۋادى دەگەن بولجام بار. الماتىدا, تۇركىستان, جەتىسۋ وبلىستارىندا جاڭبىر مولىنان تۇسەدى. قازىر قاراعاندى, ۇلىتاۋ, اقتوبە, باتىس قازاقسان, شىعىس قازاقستان, اباي وبلىستارىندا سۋ كوتەرىلگەنى بايقالدى. ەندى اقمولا, سولتۇستىك قازاقستاندا سۋ كوتەرىلۋى مۇمكىن. تاسقىننىڭ سەبەپ-سالدارىن كۇزگى ىلعالدانۋمەن, جاۋىن-شاشىنمەن بايلانىستىرامىز. بيىل كۇزگە دەيىن جاۋىن مول جاۋدى. ال قار جىلداعىدان كوپ ءتۇستى دەپ ايتا المايمىز. قاردىڭ بيىلدان دا كوبىرەك تۇسكەن جىلدارى بار. بىراق كۇزگى ىلعالدانۋ ادەتتەگىدەن الدەقايدا جوعارى بولىپ تۇر. سۋ باسۋ قاۋپىن الدىن الا ەسكەرتكەنىمىز وسىدان. سەبەبى كەيبىر وڭىرلەردە ىلعالدانۋ دەڭگەيى 5 ەسەگە دەيىن وسكەن, – دەيدى باسقارما باسشىسى س.يبراەۆ.
كوكتەمدە ەلدىڭ باسىم بولىگىندە اۋا تەمپەراتۋراسى ءبىر تومەندەپ, جوعارىلايتىنى تۇسىنىكتى. ناۋرىزدىڭ سوڭىندا سولتۇستىك-باتىستا, سولتۇستىكتە (اقتوبە, قوستاناي, اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى) اۋا تەمپەراتۋراسى 3-10 گرادۋسقا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن ەكەن. ال كۇندىز بىرتىندەپ 2-8 گرادۋسقا دەيىن جوعارىلايدى دەگەن بولجام بار. ەلىمىزدىڭ ورتالىعىندا (قاراعاندى, ۇلىتاۋ وبلىستارى) تۇندە 0-8 گرادۋس اياز بولسا, كۇندىز +1+6 گرادۋسقا دەيىن تومەندەيدى. رەسپۋبليكانىڭ شىعىسىندا (شىعىس قازاقستان, اباي وبلىستارى) تۇندە اۋا تەمپەراتۋراسى – 3+2 گرادۋسقا دەيىن, كۇندىز +2+7 گرادۋسقا دەيىن تومەندەيدى ەكەن. ال وڭتۇستىك وڭىرلەردە (تۇركىستان, قىزىلوردا, جامبىل, الماتى, جەتىسۋ وبلىستارى) اۋا تەمپەراتۋراسى تۇندە 0, +5 گرادۋسقا دەيىن, كۇندىز +5+13 گرادۋسقا دەيىن تومەندەيدى. اتالعان وڭىرلەردە اۋا تەمپەراتۋراسى بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە تومەندەسە, رەسپۋبليكانىڭ باتىسىندا (باتىس قازاقستان, اتىراۋ وبلىستارى) اۋا تەمپەراتۋراسى تۇندە 0,+7, كۇندىز +12+17 گرادۋسقا دەيىن جوعارىلايدى دەگەن بولجام جاسالعان.
ءساۋىر ايىنداعى اۋا رايىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك بولجامىنا سايكەس ورتاشا ايلىق تەمپەراتۋراسى ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىندە نورمادان 1 گرادۋسقا جوعارى نەمەسە نورما شاماسىندا بولادى دەسەدى. ءارى جاۋىن-شاشىن مولشەرى رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ باسىم بولىگىندە نورمادان جوعارى بولۋى مۇمكىن. ال نورما شاماسىنداعى جاۋىن ورتالىقتا ( ۇلىتاۋ, قاراعاندى وبلىستارى), سولتۇستىكتە (پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان, اقمولا وبلىستارى), وڭتۇستىك-شىعىستا (جامبىل, الماتى, جەتىسۋ وبلىستارى), شىعىستا (اباي, شىعىس قازاقستان وبلىستارى), وڭتۇستىكتە (قىزىلوردا, تۇركىستان وبلىستارى) كۇتىلەدى ەكەن.
ناق قازىر سۋ دەڭگەيى ەلدىڭ بىرنەشە گيدرولوگيالىق بەكەتتەرىندە قاۋىپتى دەڭگەيگە جاقىن, ءتىپتى قاۋىپتى دەڭگەيدەن اسىپ تۇرعاندارى دا بار. مىسالى, قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەشەنقارا اۋىلىنداعى نۇرا وزەنى, پريشيمسكوە اۋىلىنداعى ەسىل وزەنى قاۋىپتى دەڭگەيگە جاقىن. ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى سارىسۋ وزەنى دە قاۋىپتى دەڭگەيگە جاقىن بولسا, مالشىباي كەنتىندەگى قاراكەڭگىر وزەنى قاۋىپتى دەڭگەيدەن استىپ تۇر ەكەن. باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى شىڭعىرلاۋ, شەجىن 2, ولەنتى وزەندەرى دە قاۋىپتى دەڭگەيدەن اسقان. سول سەكىلدى اقتوبە وبلىسىنداعى ىرعىز وزەنى قاۋىپتى دەڭگەيگە جاقىن بولسا, ەلەك, شيەلى وزەنى قاۋىپتى دەڭگەيدەن اسىپ بارادى. قوستاناي وبلىسىنداعى سارىتورعاي وزەنى دە قاۋىپتى دەڭگەيدەن اسىپ بارادى دەسەدى.
بيىلعى تاسقىننىڭ سەبەپ-سالدارى 2017 جىلى كەيبىر وڭىرلەردە بولعان جاعدايعا ۇقسايتىنداي. مۇنداي دەرەكتەردى سالىستىرا بەرسەك, تاۋسىلمايدى, ارينە. «قازگيدرومەت» ماماندارى ۇسىنعان بولجامدار سۋ تاسقىنىنا توسقاۋىل قويۋعا اسىققاندارعا سەپتىگىن تيگىزسە, بولجامدارعا بەيقام قاراعان باسشىلارعا ساباق بولادى دەپ سەنەيىك.
