سوزاق اۋدانى قاراتاۋ اۋىلدىق وكرۋگىندە تولاسسىز جاۋعان جاۋىن سالدارىنان تاۋدان اققان سۋ دەڭگەيى ارناسىنا سىيماي, قاراتاۋ اۋىلى مەن سارىجاز ەلدى مەكەنىندەگى وبلىستىق ماڭىزى بار جولدىڭ سۋ وتكىزگىش قۇبىرىن شايىپ كەتتى. ال باقىرلى اۋىلىندا كىرەبەرىستەگى كوپىردى سۋ شايدى. قاجەتتى ماماندار مەن 14 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, قاراتاۋ اۋىلىنداعى سۋ وتكىزگىش قۇبىر قالپىنا كەلتىرىلدى. ونداعى بارلىق كۇشتىك قۇرىلىمدار سارىجاز ەلدى مەكەنىنە جۇمىلدىرىلدى.
ءدال وسى كۇنى تاڭدا كەنتاۋ قالاسىنىڭ قارناق اۋىلىنداعى بايىلدىر وزەنىندە تاۋ سۋى اعىپ, جاۋىن-شاشىننىڭ مولشەردەن مول تۇسۋىنە بايلانىستى وزەندەگى سۋ دەڭگەيى كوتەرىلدى. تولاسسىز جاۋعان جاۋىن سالدارىنان جارباسقان وزەنىنە تاۋدان كەلگەن سۋدىڭ كولەمى 60-80 م3/سەك ۇلعايىپ, كەنتاۋ – قارناق تاسجولى بويىنداعى كوپىردىڭ بولىگىن سۋ شايدى. كوپىردىڭ قارناق اۋىلى جاعىنداعى ءبىرىنشى تىرەگى 1,5 مەترگە دەيىن وتىرعان, بەتىندە جارىلۋلار پايدا بولعان. قالا اكىمدىگى تاراپىنان كوپىردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. الايدا سۋ اعىسىنىڭ قارقىنى جوعارى بولۋى سالدارىنان قويىلعان بەتون جانە قيىرشىق تاستاردى سۋ شايدى. تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جول جابىلىپ, ۋاقىتشا اينالما جول سالۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلدى. وقيعا ورنىندا قۇزىرلى ورگاندار, توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, اكىمدىك وكىلدەرى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ەلدى مەكەنگە قاۋىپ جوق.
تۇركىستان وبلىسى سۋ تاسقىنى بويىنشا قاۋپى جوعارى وڭىرلەردىڭ قاتارىنا جاتادى. جالپى, ەلدەگى سۋ تاسقىنىنىڭ ءجيى ورىن الۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارعا, كانالداردى تازالاۋعا بولىنگەن قارجىنىڭ تالان-تاراجعا ۇشىراۋى دەۋگە نەگىز بار. مۇنداي جايتتار انىقتالىپ تا جاتىر. دايىندىق شارالارىن ورىنداۋعا قاتىستى فورمالدى ءتاسىل ساقتالادى. ەسكەرتۋلەرگە قاراماستان اكىمدىكتەر «جول كارتاسىنىڭ» ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتپەيدى. سۋ تاسقىنى كوبىنە سۋ بۇرۋ ارنالارى بولماعاندىقتان جانە وزەن ارنالارىندا ۋاقتىلى ءارى ساپالى تازارتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلمەگەندىكتەن دە بولادى.
سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان الدامجاروۆ سۋ تاسقىنىنا دايىندىق دەڭگەيىن انىقتاۋ ءۇشىن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستارعا قاتىستى ماسەلە قوزعاپ, بىرقاتار وبلىس اكىمدىكتەرى, ونىڭ ىشىندە تۇركىستان وبلىسى دا كوممۋنالدىق جانە جەكەمەنشىكتەگى گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردا كوپفاكتورلى تەكسەرۋ جۇرگىزبەگەندىگىن مالىمدەگەن ەدى. سونداي-اق ول اتالعان اكىمدىكتەر شۇعىل قاراجات ءبولىپ, وسى تەكسەرۋدى جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن ايتتى. وسى ماسەلەلەر جۋىردا وبلىستىق ماسليحاتتاعى «Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ كوشپەلى ماجىلىسىندە تالقىلاندى. جيىندا ءوڭىردىڭ وڭتۇستىك اۋداندارىنداعى سۋ تاسقىنىنا دايىندىق جۇمىستارى باياندالدى. مىسالى, كەلەس اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سۇلەيمەن جىلقىباەۆ 19 ەلدى مەكەندە سۋ تاسقىنى قاۋپىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپ, كانالدار مەن قاشىرتقىلاردىڭ مەحانيكالىق تازالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. ال جەتىساي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات اينابەكوۆ سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ءتيىستى قارجى ءبولىنىپ, ارىق-اتىزداردى مەحانيكالىق تازالاۋدان وتكىزۋ, قاشىرتقىلار قازۋ, بەتون لوتوكتارىن ورناتۋ, سۋ سورعىلار قويۋ جۇمىستارى اتقارىلعانىن مالىمدەدى. سارىاعاش اۋدانى اۋماعىنان كەلەس وزەنى مەن بارلىعى 88 كانال اعىپ وتەدى. اۋدان اكىمى ارمان ابدۋللاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر 20 كانال مەحانيكالىق تازالاۋدان وتسە, بيىل 68 سۋ نىسانى تازالانعان. اۋدان اۋماعىندا جاۋىن-شاشىن, ەرىگەن قار سۋ سالدارىنان سۋ باسۋ قاۋپى بار اۋماقتار انىقتالىپ, تۇراقتى باقىلاۋعا الىنعان.
جالپى, وڭىردە كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ شارالارى كۇشەيتىلدى. جۋىردا وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى جوعارىدا ايتىپ وتكەن ساۋران اۋدانىنداعى سۋ باسۋ قاۋپى باسىم ايماقتاردى ارالاپ, جاۋاپتى سالا باسشىلارىنا ناقتى تاپسىرما بەردى. سىرداريا وزەنىنىڭ اعىسىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىمەن جۇزدەستى. توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىندە جەدەل شتاب قۇرىلدى. ۇيلەردى سۋ باسۋعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا تجد مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بىرلەسە جاڭبىر سۋىن سورۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر. جولىنداعىنى جايپاپ وتەتىن قىزىل سۋدان قورعانۋ ءۇشىن بوگەتتەر قويىلىپ, سۋ ارنالارى قاۋىپسىز ايماققا اۋىستىرىلعان. قۇرال-جابدىقتار مەن ينەرتتى ماتەريالدار رەتكە كەلتىرىلدى. تاسقىن كەزىندە حالىقتى شۇعىل ەۆاكۋاتسيالاۋعا ارنالعان ورىن دايىندالعان.
تۇركىستان وبلىسى