ديماش قۇدايبەرگەن سىندى تانىمال ونەر يەلەرى «Tarbiya Ulttyq kıim» ءسان ءۇيىنىڭ شاپانىن كيىپ, الەمدىك ساحنالاردا ءان شىرقاپ ءجۇر. ايتىسكەر اقىنداردىڭ اجارىن اشقان ءساندى كيىمدەردىڭ كوپشىلىگى دە – وسى ءتاربيا حانىمنىڭ ءتول تۋىندىسى. بولمىسىنان قازاققا بولسىنشى دەپ تۇراتىن تالانتتى ديزاينەردىڭ ۇشقىر قيالىمەن كەستەلەنىپ, ون ساۋساعىنان ونەر بولىپ تۋعان كەرىم كيىمدەرىنە قىزىعا قارامايتىن جان كەمدە-كەم.
ۇلتتىق قولونەر سالاسىندا شيرەك عاسىردان اسا تاجىربيەسى بار ءتاربيا ايدىمباەۆا ۇسىناتىن ۇلتتىق كيىمدەر بۇگىندە كوپتىڭ سۇرانىسىنا يە. سونىڭ ىشىندە اسىرەسە قولتاڭباسى تالعامىمىمەن دارالانعان دارىندى ديزاينەردىڭ اتاعىن اسپانداتقان جارقىن وقيعا – وسىدان بىرەر جىل بۇرىن ءانشى ديماش قۇدايبەرگەنننىڭ ءتاربيا حانىم قولىنان شىققان قازاقى ويۋمەن بەدەرلەنگەن ءساندى شاپاندى كيىپ, ءوزىنىڭ الەمدىك جانكۇيەرلەرىمەن كەزدەسۋگە شىققان ءساتى بولاتىن. ايتۋلى وقيعادان كەيىن ۇلتتىق كيىمدەرگە زاماناۋي باعىتتا جاڭاشا ءسان بەرىپ جۇرگەن ديزاينەر جۇمىسىنا جاھان نازارى اۋدى. ءتىپتى ديماشتىڭ ۇستىندەگى شاپاندى كيىپ سۋرەتكە ءتۇسىپ, الەۋمەتتىك جەلىگە جارىسا تاراتقان شەتەلدىك تانىمال ونەر ادامدارىنىڭ جارناماسى دا قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمىنە دەگەن عالامنىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتتى.
«ارينە, ديماشتىڭ ءبىزدىڭ شاپاندى كيىپ وسىنداي ماڭىزدى كەزدەسۋگە شىققانى مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە, ۇلت ءۇشىن ابىروي دەپ بىلەمىن. ويتكەنى ەل الدىندا جۇرگەن, حالقىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالعان دارىندى ءانشىنىڭ عالام كوز تىگەتىن مۇنداي ماڭىزدى جيىنداردا ءوزىن عانا كورسەتپەي, وزىمەن بىرگە ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن دا قاتار الىپ شىعىپ, سول ارقىلى قازاعىن شارتاراپقا تانىتۋى – ونىڭ دانالىعى, ناعىز ۇلتجاندىلىعى, بيىك بولمىسىن ايعاقتاسا كەرەك. ايتپەسە ديماشقا نەبىر تانىمال برەندتەردىڭ قىمبات كيىمدەرىن قالاي كيگىزسە دە جاراسادى عوي. بىراق ديماشتىڭ تاڭداۋى – ۇلتتىق كيىمگە, ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ برەندكە تۇسكەن ەكەن. بۇل – ونىڭ وتباسىندا العان تاربيەسىنىڭ, بوياماسىز بولمىسىنىڭ كورىنىسى. وسى وقيعادان كەيىن شەتەلدىكتەر بىزگە دە كوپ حابارلاساتىن بولدى. فرانتسيا, يتاليا سىندى ءسان الەمىنىڭ الپاۋىت ەلدەرى ءتۇرلى بايقاۋلارعا, ءسان شەرۋلەرىنە بۇرىنعىدان دا ءجيى شاقىرىپ ءجۇر. دەمەك قازاققا, قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرىنە دەگەن الەمنىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى», دەيدى ءتاربيا حانىم تەبىرەنە ءتىل قاتىپ.
ءيا, كەز كەلگەن ۇلتتىڭ بەينەسىن تانىتاتىن قۇندىلىقتارى بولادى. سولاردىڭ ءبىرى ءھام نەگىزگىسى – ۇلتتىق كيىمدەرىمىز دەسەك, تيتتەي دە قاتەلەسپەگەنىمىز. سەبەبى ۇلتتىق كيىمدە قازاقتىڭ ءوزى, تۇتاس بولمىسى جاتىر. ال ساۋاتتى ءپىشىلىپ, تالعاممەن تىگىلگەن كيىم قاي كەزدە دە سۇرانىسقا يە. شۇكىر, قازىر ۇلتتىق ناقىشتاعى كيىمدەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىق باسىم. اسىرەسە جاستاردىڭ قازاقى قولتاڭبانى ءوزىنىڭ كيىنۋ ستيلىنە سىڭىرگىسى كەلەتىنى دە كوز تويدىرىپ, كوڭىل مارقايتادى. ال كەزىندە, قازاقتىڭ قازاقتانۋى ءالى دە قيىن بولىپ تۇرعان سوناۋ تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى جىلدارى ءوزىنىڭ جەكە كاسىبىن اشىپ, ۇلتقا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋدى ومىرلىك ماقسات ەتكەن ءتاربيانىڭ تاباندىلىعىن ەرلىك دەپ باعالاساق, بەك جاراسادى. سەبەبى ول كەزدە ۇلتتان الشاقتاعان دۇنيەلەردى قايتارۋ جولىندا ءاربىر ازامات قولىنان كەلگەنىنشە كۇرەسكەرلىك تانىتۋعا ءتيىس ەدى. سونداي قايسار جاننىڭ ءبىرى – ءتاربيا ايدىمباەۆا.
«الماتى تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىن 1997 جىلى بىتىرگەن سوڭ, ماڭعىستاۋعا بارىپ, وسى كاسىپتى باستادىم. بىردەن باستاپ كەتۋ ارينە قيىن. العاشىندا جۇمىس قاجەت بولدى. كوپ جەردەن سۇراستىرىپ, جۇمىستىڭ ىڭعايى بولماعاننان كەيىن, ۇيدە 1-2 ايداي وتىرىپ قالدىم. بىردە تەلەديدارداعى جۇگىرتپە جولدان اقتاۋ قالاسىندا ۇلكەن سايىس وتەتىنى تۋرالى وقىدىم. بىردەن ۇسىنىس ءبىلدىرىپ, وبلىس كولەمىندە ءوتىپ جاتقان ۇلكەن شاراعا اتسالىستىم. ينستيتۋتتا وقىپ جۇرگەن كەزدە «التىن ادام» دەيتىن كوللەكتسياممەن رەسپۋبليكالىق بايقاۋدان ءبىرىنشى ورىن العان ەدىم. وبلىستىق سايىستى ۇيىمداستىرۋشىلار مەنىڭ جەتىستىگىمدى بىلگەننەن كەيىن: «سايىسقا قاتىستىرا المايمىز, بىراق قوناق رەتىندە الامىز, سەبەبى ءسىزدىڭ جۇمىستارىڭىز وتە كەرەمەت ەكەن», دەدى. ءالى ەسىمدە, 7 000 تەڭگە سىياقى الدىم. سول كەزدەن باستاپ مەنىڭ كيىمدەرىمدى كورگەن ونەر ۇجىمدارى ماعان: «وسىنداي جۇمىستار بار, قالاي قارايسىز, ىستەي الاسىز با؟» دەپ ۇسىنىستار ايتا باستادى. تىگىنشىلىك ماعان تەگىمنەن دارىعان. انام دا, ناعاشى اجەم دە ىسمەر بولعان, ياعني بۇل ونەرگە دەگەن بەيىمدىلىك مەنىڭ قانىمدا بار. مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە وزىمە كيىم تىگىپ الاتىنمىن. بىراق تىگىنشىلىكتى ومىرلىك كاسىبىم بولادى دەپ ويلاعان ەمەسپىن. تاماق دايىنداعاندى جاقسى كورەتىنمىن, اسپاز بولعىم كەلدى. الايدا تاعدىرىم وسى سالامەن توعىستى. وعان ەش وكىنگەن ەمەسپىن. مەنىڭ ماقساتىم – ادامدارعا ءلاززات سىيلاۋ. ولاردىڭ قۋانعانىن كورۋ, ءار ادامنىڭ ومىرىندە ءبىر-اق رەت بولاتىن ەڭ ۇلكەن قۋانىشىنا ورتاق بولىپ, وعان كومەكتەسە ءبىلۋىڭنىڭ ءوزى ەرەكشە جىگەر سىيلايدى», دەيدى ديزاينەر.
ادامعا قۋانىش سىيلاۋعا اسىق ءتاربيانىڭ تالعامى مەن تەرەڭ ءبىلىمى ءا دەگەننەن-اق تۇتىنۋشى كوڭىلىنەن شىقتى. سەبەبى تاريحتى, قازاقتىڭ بولمىس-تابيعاتىن جەتىك ءبىلىپ قانا قويماي, ونى زاماناۋي باعىتپەن ۇشتاستىرۋعا دەگەن ۇمتىلىسى تىگىنشىنىڭ تاسىن ورگە دومالاتتى. ال ديزاينەر قولىنان شىققان ءاربىر كيىم ونەر تۋىندىسىنداي كورگەن جاننىڭ كوڭىلىن ارباپ قانا قويماي, كيگەن كىسىنىڭ دە كوركىن كىرگىزدى.
«مەن ءوز جۇمىسىما, شىعارماشىلىعىما «كونە مەن جاڭانىڭ توعىسۋى» دەپ انىقتاما بەرەمىن. نەگە؟ ويتكەنى ءاربىر كيىم ۇلكەن ىزدەنىس, تاريحي تەرەڭ بىلىمگە نەگىزدەلىپ تىگىلەدى. سويتە تۇرا كونە ستيلدە, ەسكى سارىندا قالىپ قويماي, ونى بۇگىنگى زامانعا ساي, كۇندەلىكتى قولدانىسقا ىڭعايلى ەتىپ جاساۋدى دا قاپەردەن شىعارمايمىز. جەڭىل ءپرينتتى جاسالعان ويۋ-ورنەكتەر الەمدىك ترەندتەرگە لايىقتى بولعاندىقتان جانە سول ارقىلى ۇلتتىق كيىمدەردى كۇندەلىكتى قولدانىسقا ەنگىزۋ جەڭىلىرەك ەكەندىگىن ەسكەرىپ, بولمىس پەن زاماندى ۇتىمدى ۇيلەستىرۋگە ۇمتىلىپ كەلەمىز. بۇگىنگى زامان تالابىنا ساي ءساندى كيىمدەر تىگۋگە باسىمدىق بەرىپ ءجۇرمىز. ارينە, ساحنالىق كوستيۋمدەردى دە تىگەمىز. سونىمەن قاتار كۇندەلىكتى قولدانىسقا ىڭعايلى كيىمدەردى دە تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنىپ كەلەمىز. باعاسىن دا نارىققا ساي ۇستاۋعا تىرىسامىز. ءبىزدىڭ كيىمدەردى قالتا كوتەرەدى. شۇكىر, قازىر ۇلتتىق كيىمدەرگە دەگەن سۇرانىس جوعارى. مەنى سول قۋانتادى. تابىسىم جۇرەدى دەگەندىكتەن ەمەس, قازاقتىڭ ءوزىنىڭ تابيعاتىنا, قۇندىلىعىنا جاقىنداپ كەلە جاتقاندىعىنا جانىم جادىرايدى. مەن ءاردايىم ۇلتتىق كيىم ءبىزدىڭ ابىرويىمىز دەپ ايتامىن, ول – ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. ەڭ ادەمى كيىم – ۇلتتىق كيىم. نەلىكتەن؟ مىسالى, ءبىر كەرەمەت دۇنيەجۇزىلىك برەندتى الايىقشى. امەريكا, يسپانيا, يتاليا, دۇنيەجۇزىندە قانشاما ەلدەر بار. كەز كەلگەن ەۋروپالىق ۇلگىدەگى برەندتى كيۋىڭىز مۇمكىن. بىراق ءدال ونداي كيىم سىزدەن باسقا تاعى بىرەۋدە دە بولۋى عاجاپ ەمەس قوي. ال ءسىزدىڭ ۇلتتىق كيىمىڭىز دۇنيەجۇزى بويىنشا سىزدىكى عانا. ۇلتتىق كيىمدى كيىپ شىققاندا ادام جىگەرلەنەدى. سەبەبى ول – ءوزىنىڭ تاريحى, بەت-بەينەسى, اتا-بابادان قالعان مۇراسى, ءتول تابيعاتى», دەپ ءتاربيا حانىم اڭگىمەسىن تۇيىندەدى.
