قوعام • 14 ناۋرىز, 2024

قامكوڭىل بالالاردىڭ قاتارى كوبەيگەن

215 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا بيلىك تاراپىنان جان-جاق­تى قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. ءبىر قاراعاندا ولاردى وڭالتۋ جۇمىس­تارى دا ويداعىداي ىسكە اسىپ جاتقانداي كورىنەتىنى انىق. ال وڭىردەگى جاعداي قالاي؟ نەدەن ۇتىپ, نەدەن ۇتىلىپ جاتىرمىز؟

قامكوڭىل بالالاردىڭ قاتارى كوبەيگەن

ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قور­عاۋ كومي­تەتىنىڭ جامبىل وبلى­سى بويىنشا دەپار­تامەنتى باس­شى­سىنىڭ ورىنباسارى جانار نۇر­بەك كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, وبلىس بويىنشا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردىڭ ۇلەس سالماعى 3,7 پا­يىزدى قۇراپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, 1 980 ەرەسەك ازاماتتىڭ جانە 841 بالانىڭ مۇگەدەكتىگى بار ەكەنى انىقتالىپتى.

«مەديتسينالىق وڭالتۋ شارا­لارىنىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەتىن 10 مىڭ حالىق سانىنا شاققانداعى العاشقى مۇگەدەكتىكتىڭ قارقىندى كورسەتكىشى 2023 جىلمەن سالىس­تىرعاندا 22 جاعدايدان 23,1 جاع­داي­عا وسكەن. كەيىنگى ءۇش جىلدا ەڭبەك­كە قابىلەتتى جاستاعى مۇگەدەكتىگى بار ادام­داردىڭ ۇلەستىك سالماعى تومەندەپ, زەينەت جاسىنداعىلاردىڭ سانى وسكەنىمەن, ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى مۇگەدەكتەردىڭ ۇلەس سالماعى جوعارى بولىپ تۇر. ەرەسەكتەر اراسىندا العاشقى مۇگەدەكتىكتىڭ 77,3 پايىزى (1 531 ادام) – ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعىلار, ال 22,7 پا­يىزى (449 ادام) زەينەت جاسىندا­عى ازاماتتار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. سونىمەن قاتار سالىستىرما­لى تۇردە الساق, توپتىق قۇرىلىم بو­يىنشا مۇگەدەكتىكتىڭ جاسارۋى, توپ اۋىرلىعىنىڭ ءوسۋى بايقالىپ وتىر. مۇگەدەكتىك توپ قۇرامى بويىن­شا العاشقى مۇگەدەكتىكتىڭ 20 پايى­زى – I توپ, 48,4 پايىزى – II توپ جانە 31,6 پايىزى III توپتاعى مۇگەدەك­تەر بولىپ وتىر», دەيدى ج.نۇربەك.

ونىڭ كەلتىرگەن دەرەگىنە جۇگىن­سەك, كەيىنگى ۋاقىتتا بالالار ارا­سىنداعى مۇگەدەكتىك كوبەيىپتى. ماسە­لەن, 2022 جىلى مۇگەدەكتىگى بار بالالاردىڭ سانى 753-ءتى قۇراسا, 2023 جىل­دىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 841 بالاعا جەتكەن. بالدىرعاندار ارا­سىنداعى مۇگەدەكتىكتىڭ كوبەيۋى كىم­دى دە بولسا ويلاندىرا تۇسسە كەرەك.

«بالالار اراسىندا العاشقى مۇ­گە­دەك­تىككە شىعۋدىڭ نوزولو­گيا­لىق قۇرىلىمى بويىنشا ىلگەرى­دەگى ناتيجەمەن سالىستىرساق, پسي­حي­كالىق بۇزىلۋلار مەن مىنەز ق ۇلىق­تىڭ بۇزىلۋى اۋرۋلارى 20,1 پايىزدان 27,7 پايىزعا دەيىن وسكەن. ەسەسىنە تۋا بىتكەن دامۋ اقاۋلا­رى, دەفورماتسيا جانە حروموسومدىق اۋىتقۋلار سالدارىنان مۇگەدەك بولىپ تانىلعان بالالاردىڭ ۇلەس سالماعى 30,8 پايىزدان 24,4 پايىزعا كەمىگەن. سونداي-اق نەرۆ جۇيەسى اۋرۋ­لارىنىڭ سالدارىنان العاشقى مۇ­گەدەكتىككە شىققانداردىڭ ۇلەس سال­ماعى 20,7 پايىزدان 19,5 پايىزعا تو­مەندەگەن», دەيدى ج.نۇربەك.

جاۋاپتى ماماننىڭ ايتۋىنشا, وڭىر­دەگى وڭالتۋ جۇمىستارى ارقى­لى بىر­قاتار كورسەتكىش جاقسار­عان. ماسەلەن, جۇرگى­زىلگەن ەمدىك-وڭال­تۋ شارالارىنىڭ وڭ ناتيجەسى نە­گى­زىندە 414 ەرەسەك, 147 بالا تو­­لىق وڭالتىلعان جانە 465 ەرەسەك, 11 بالانىڭ مۇگەدەكتىك توبى تو­مەن­دەتىلگەن, ياعني جاعدايى جارتى­لاي دۇرىستالعان. ايتكەنمەن دەن­ساۋ­­لىق جاعدايىنىڭ وزگە­رۋى­نە, وڭال­تۋ شارالارىنىڭ تيىم­سىز­دىگى­­نە باي­لانىستى 420 ەرەسەككە جانە 7-18 ارالىعىنداعى 35 مۇگە­دەك­تىگى بار بالاعا جوعارعى توپ تاعا­يىندالىپتى.

دەنساۋلىعىندا اقاۋ بار ازاماتتاردى وڭالتۋ بويىنشا وڭىردە اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جۇ­مىس­­تار اتقارىلىپ جاتقانى انىق. ماسەلەن, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا اۋتيزم دەرتىنە شالدىققان بالا­لار­دى ساۋىقتىرۋ ماقساتىندا ار­نايى زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جاب­دىق­تالعان ورتالىق اشىلدى. سون­داي-اق وبلىستاعى 45 مىڭنان اسا مۇ­گە­دەكتىگى بار ادامدى قولداۋ ماق­سا­­تىندا قازىنادان 3,5 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. ايتا بەرسەك, قولعا الىنعان اۋقىمدى جۇمىس از ەمەس.

جالپى العاندا, ناقتى اتقا­رىلىپ جات­قان جۇمىستار ارقىلى كوڭىل كونشىتەرلىكتەي ناتيجەلەر­گە قول جەتكىزىلىپ جاتقانىنا ەشكىم­نىڭ كۇمانى جوق. دەگەنمەن كە­يىنگى ۋاقىتتا مۇگەدەكتىگى بار بالالاردىڭ سانى كوبەيگەنى كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەدى.

 

جامبىل وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار