ونەر • 10 ناۋرىز, 2024

سىرى – ساز, الەمى – اۋەن

261 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ورەلى ونەر قاشاندا بيىك. ال ول شىڭعا شىعۋ ەكىنىڭ بىرىنە قول ەمەس. ونەردەن ورنەك تۋدىرا بىرلگەن تالانتتى اكتەر, قازاقستان جاستار وداعى «سەرپەر» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ولجاس جاقىپبەكتىڭ «ولجاس جانە دوستارى» اتتى اۆتورلىق كەشىنە بارىپ, ءارتىستىڭ اۋەزدى اندەرىنە كوڭىل قويعاندا ونەردە شەكارا بولمايتىندىعىنا تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكىزە تۇسكەندەي بولدىق.

سىرى – ساز, الەمى – اۋەن

ءيا, شىنايى ونەردە شەكارا بولمايدى. ايتپەسە ق.قۋا­نىش­باەۆ اتىنداعى اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ اكتەرى ولجاس جاقىپبەكتى تالانتتى اكتەر رەتىندە تانىپ, ول سومداعان جانتىق, ياگو, ءماجنۇن, تولە­­گەن سىندى تاماشا بەينەلەرىمەن قاتار, كينو الەمىندەگى «تۋعان ەلدىڭ ءتۇ­تىنى», «كوك تارلاندارى», «مۇز­دا­عى جالىن», «1286» تەلەحيكايا­لارىندا سومداعان باستى رولدەرىنە ءتانتى تالعامى بيىك كورەرمەن ءۇشىن وسىنىڭ ءوزى دە ۇلكەن جاڭالىق. ايتسە دە «جىگىتكە جەتى ونەر از, جەتپىس جەتى ونەر كوپ ەمەس» دەگەن تاماشا قاعيدانى ومىرلىك ۇستانىم ەتكەن ولجاستىڭ الەمىن مۇحيت دەمەسكە شاراڭ جوق. ساحنادا سان الۋان بەينەلەردى كەمەلىنە كەل­تىرە كەيىپتەپ جۇرگەن دارىندى جان ءان الەمىنىڭ ەسىگىنەن دە يمەنبەي كىردى. ال وعان مۇنداي سەنىم سىي­لاعان – تىڭدارمانىنىڭ تولاس­سىز قوشەمەتى مەن شەكسىز ءىلتيپاتى.

ءاۋ باستان-اق ۇندەمەي ءجۇرىپ ۇلكەن ونەر تۋدىرۋعا داعدىلانعان تالانتتى جىگىتتىڭ قويىلىم املۋاسىنا سىيماي, كوڭىل قالتارىستارىندا قالىپ قويعان سەزىمدەرىن سىرلى ساز ەتىپ شىعاراتىن تاماشا قاسيەتى بار. كوكتەمنىڭ العاشقى كۇندەرىمەن بىرگە كوڭىلگە دە كەرەمەت قۋانىش سىيلاعان ايتۋلى كەشتە كورەرمەن تالانتتى اكتەرىنىڭ سازگەر رەتىندەگى ادەمى الەمىنە ساياحات جاسادى. ول جازعان «باقىت», «تاعى دا ءسۇي», «ساعان قاراي...», «كوكتەمگە ساعىنىش», «جۇرەگىمە سەنەمىن», «ۇنايدى», ء«تىل تابىسقاندار», «كەيىپكەرىم», «جاۋھارىم», «تامشى», «عاشىقتار قالاسى» سىندى اۋەزدى اندەرى كەشكە جينالعان كورەرمەنىن كوڭىل پەرنەلەرىن قوزعاپ, سەزىم سىرلارىنا بويلاتقانى انىق. مۋزىكالىق اسپاپتاردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن جاندى داۋىستا ورىندالعان اندەر سىرشىلدىعىمەن كوڭىل باۋرادى.

– مەن 1991 جىلدىڭ 16 اقپا­نىندا سەمەي قالاسى, شۇبارتاۋ اۋدانى, بارشاتاس اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدىم. بالا كۇنىمنەن اكەم سپورتقا بەيىمدەگىسى كەلسە, انام ونەر ادامى بولعانىمدى قالادى. سونىڭ ارقاسىندا سپورت پەن مۋزىكانى, جالپى ونەردى قاتار يگەردىم. مەكتەپ بىتىرگەن جىلى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنا «تەاتر جانە كينو اكتەرى» ماماندىعى بويىنشا وقۋعا قابىلداندىم. العاشقى ەڭبەك جولىم وسى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنان باستالدى. بۇل تەاترمەن تۇيدەي قۇرداسپىز. سوندىقتان جانىما جاقىن ورتادا ونەر تۋدىرىپ, ونى كورەرمەنىڭە ۇسىنۋدىڭ ءوزى ۇلكەن عانيبەت دەپ بىلەمىن, – دەيدى اكتەر.

ولجاس 2012 جىلى باس قالا­داعى قاللەكي تەاترىنا اكتەر بولىپ قابىلدانىپ, وسى ونەر ورداسىنىڭ ساحناسىندا قويىلعان سپەكتاكلدەردە ۇلكەندى-كىشىلى رولدەردى ويناپ, جۇرتشىلىقتىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ كەلەدى. كورەرمەندەر اكتەردى تەاتر ساحنا­سىنداعى جانتىق, ياگو, ءماجنۇن, تولەگەن سىندى كوپتەگەن رولىمەن جانە «تۋعان ەلدىڭ ءتۇتىنى», «كوك تارلاندارى», «مۇزداعى جالىن», «1286» تەلەحيكايا­لارىندا سومداعان باستى رول­دەرى ارقىلى جاقسى بىلەدى. ولجاستىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – ول انگە اۋەن جازىپ قانا قويماي, سپەكتاكلدەردى دە مۋزىكامەن ارلەۋدە جاقسى جەتىستىتەرگە جەتىپ ءجۇر. اتاپ ايتساق, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى تەاتر رەپەرتۋارىندا زور تابىسپەن ءجۇرىپ جاتقان «ايمان-شولپان» مۋزىكالىق كومەدياسىنىڭ كومپوزيتورى ءارى قويۋشى رەجيسسەرى رەتىندە تەاتر ماماندارىنىڭ جوعارى باعاسىن السا, سونىمەن قاتار «قۇنانباي», «التايدان اۋعان ەل» سپەكتاكلدەرىنىڭ مۋزىكا اۆتورى رەتىندەگى ىزدەنىسى دە كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقتى. بۇگىندە ولجاس دالەلحان ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتى مەن تالانتىن بايقاعان وزگە تەاترلار ارنايى شاقىرىپ, سپەك­تاكلدەرىنەن ۇلكەن رولدەر مەن كومپوزيتورلىق جۇمىستاردى سەنىپ تاپسىرىپ ءجۇر. سولاردىڭ ءبىرى ايگۇل يمانباەۆانىڭ جەكە تەاترىندا (ا.ي تەاترى) م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوزىندە» – سىرىم, ج.ءراسيننىڭ «فەدراداسىندا» – ءيپپوليتتى ويناپ, كورەرمەن كوز­ايىمىنا اينالدى. رەجيسسەر دينا قۇنانبايدىڭ ساراپتاۋىندا قويىل­عان ايتۋلى سپەكتاكل 2018 جىلى اقپان ايىندا رەسەي­دىڭ «CHELoBekتەاترا» حالىق­ارالىق كىشى تەاترلار فورۋمى اياسىندا حالىقارالىق ساراپ­شى­لار­دىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.

ولجاس جاقىپبەك اكتەرلىكتەن بولەك, سونداي-اق بىرنەشە فيلم­گە ساۋندترەك جازىپ, كومپو­زي­تور­لىق قىرىمەن دە تانىلىپ جۇر­گەن تالانت­تى ءارتىس. 2015 جىلى «التىن ۇيا» تەلەحيكاياسى, 2017 جىلى «مەن سەنى سۇيەمىن, اقەركە» كوركەم ءفيلمى­نىڭ, سونىمەن قاتار «بالاپان» تەلە­ارناسىنداعى «ون ساۋساق», «وپ-وڭاي» باعدارلامالارىنىڭ مۋزىكامەن كوركەمدەلۋىنە تەر توكتى. ىزدەنىمپاز اكتەر قازىر شەتەل فيلم­دەرىن قازاق تىلىندە سويلەتۋدە دە ىرگەلى ەڭبەكتەر اتقارۋدا. اتاپ ايتساق, «جۇل­دىزدى سوعىستاردا» – كاسسيان, اندور, «مۇزدى ولكە» اني­ما­تسيالىق فيلمىندە كريستوف, ليۋك بەسسوننىڭ «ۆالەريان جانە مىڭ عالام شاھارىندا» – ۆالەريان رولدەرىن دىبىس­تاسا, «ديسنەيدىڭ» «كوكو قۇپيا­سى», «شاقىلداق جانە ءتورت پات­شالىق», «اللادين» «رالف ينتەرنەتكە قارسى», «ارىستان پاتشا» انيماتسيالىق فيلمدەرىندە باس­تى كەيىپ­كەر­لەردى قازاقشا سويتەتتى. قازىرگى تاڭدا Salem Social Media ۇسىن­عان الىشەر ۋتەۆتىڭ «1286» سەريا­لى­نىڭ باس­تى كەيىپكەرى اماننىڭ ءرولىن سومداپ, كينو سالاسىندا تانى­مال­دىلىققا يە بولدى.

– ونەرگە تازالىق كەرەك, سوندا شىنايىلىق بولادى. كورەرمەنىڭمەن بەرىك بايلانىس ورناتۋدىڭ دا نەگىزگى كىلتى – وسى تازالىق پەن تەرەڭ بىلىمدە جاتسا كەرەك. اكتەر ادامعا ەڭ اۋەلى بالالىعىن جوعالتپاۋى ماڭىزدى. ءار كەيىپكەرىنە سەنىپ, سونىڭ الەمىن الديلەپ ويناعان ءارتىستىڭ ىزدەنىسى ءسوزسىز تالعامى بيىك كورەرمەن تاراپىنان باعالانادى دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, مەن ءۇشىن وڭاي ءرول جوق. ءار كەيىپكەرىم ۇلكەن ىزدەنىس ءھام ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا ومىرگە كەلەدى. ال مۋزىكا ايتار ءسوز تاۋسىلعان كەزدە تۋادى. ياعني ءسوز بىتكەن جەردەن ساز باستالادى. سوندىقتان دا ەكى الەمىمدى ءبىر-بىرىنەن ءبولىپ-جارىپ قاراي المايمىن, ولار – ءبىرتۇتاس. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, مەنىڭ سىرىم – ساز, اۋەنىم – الەم, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى ونەر يەسى. 

سوڭعى جاڭالىقتار