كاسىبي مامانعا جازىلۋدىڭ بەينەتى

قالا, اۋىل-ايماقتاعى پا­تسيەنت­تەردىڭ ىشىندە كاسىبي دارىگەرگە جازىلۋ­دىڭ قيىن­دى­عىن ايتىپ, شاعىم­دا­ناتىندار كوپ. بۇل بيىل نەمەسە بىلتىر انىقتالعان كەمشىلىك ەمەس. مىن­دەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسي­نا­لىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگى­زىلگەلى كۇن تارتىبىندە تۇر­عان ماسەلە. ارينە, جىل سايىن جاڭا ستاندارتتارعا ساي مەديتسينا نىساندارى بوي كوتەرىپ, ەمحانالار قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن تولىعىپ كەلەدى. مامانداردى تارتۋعا, ىنتالاندىرۋعا ءوڭىر اكىمدىكتەرى دە ارالاستى. ايتەۋىر دارىگەر تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋدىڭ قام-قارەكەتىن جاساپ الەك. ونىڭ ۇستىنە بىلتىر اۋىلعا بارىپ ەڭبەك ەتۋدى كوزدەگەن دارىگەرلەرگە ءبىر رەتتىك تولەم ۇسىنۋ تۋرا­لى زاڭ جوباسىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ماقۇلدادى. تولەمنىڭ كولەمى 100 ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىندە بولادى دەپ جوسپارلانعان. مۇنى بيىلعى ەڭ تومەنگى جالاقىعا شاقساق, 9 ملن تەڭگەگە جەتەعابىل بولادى ەكەن. ياعني جىلدان-جىلعا ەڭ تومەنگى جالاقى وسسە, تولەم مولشەرى دە ارتادى دەگەن ءسوز. بۇل دا بولسا دارىگەر تاپشىلىعىن رەتتەپ, پاتسيەنتتەردىڭ كاسىبي مامانعا مەيلىنشە جىلدام جولداما الۋىنا ىقپالداسادى. قۇجاتتا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن دارىگەرى» قۇرمەتتى اتاعىنا ۇسىنىلعان سالا مايتالماندارىنا 1 000 اەك كولە­مىندە بىرجولعى تولەم تولە­نەتىنى كورسەتىلىپتى. بۇعان قوسا رەسپۋب­ليكا كولەمىندە جىل سايىن «ماماندىق ۇزدى­گى» دەگەن اتاۋمەن بايقاۋ وتكى­زى­لىپ, ونىڭ جەڭىمپازىنا 500 اەك كولەمىندە تولەم تابىستالۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى – جۇمىسىنا تياناقتى, ءىسىن جەتىك بىلەتىن مەديتسينا سالاسىنىڭ بىلگىرلەرىنە ۇلكەن قولداۋ. الدىڭعى اعا بۋىن دارىگەرلەردىڭ ىزىمەن سالانىڭ ۇزدىگى اتانۋعا ۇمتىلعان جاستاردى ىنتالاندىرۋدىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدى تەتىگى دەپ تۇسىندىك.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيستر­لىگى بيىل دا ەمحانادا مەدي­تسي­نالىق كومەك كورسەتۋدى جاق­سار­تۋ ءۇشىن بۇيرىقتار مەن ستان­دارتتارعا وزگەرىس ەنگىزۋگە نيەتتى ەكەنىن بايقاتىپ وتىر. مىسالى, ناۋرىزدان باستاپ جوسپارلى ەمدەۋگە جاتقىزۋعا ارنالعان تالداۋلار تىزبەسى 42 زەرتتەۋگە قىسقاردى. ءارى وسى تالداۋلاردى قولدانۋ مەرزىمى 10 كۇننەن 14 كۇنگە دەيىن جانە 1 ايدان 3 ايعا دەيىن ارتادى ەكەن. سول سەكىلدى ساۋىردەن باستاپ, كاسىبي ماماندارعا تىكەلەي جۇگىنۋ تاسىلدەرى جەتىلدىرىلەدى. بىرقاتار جاعدايدا پاتسيەنتتەر جالپى پراكتيكا دارىگەرىنىڭ جول­داماسىنسىز كاسىبي ما­مانعا جۇگىنە الادى. نەگىزى بۇل ەرەجە-تالاپ بۇرىننان بار. بىلتىر دا وزگەرىستەر ەنگى­زىل­گەن. وسىعان قاراماستان بيىل دا تولىقتىرۋ ەنگىزىلگەنى قۋان­تادى. ارينە, شۇعىل جاع­دايدا, جاراقات, ونىڭ ىشىن­د­ە وفتالمولوگيالىق, وتورينو­لا­رين­گولوگيالىق جاراقات العاندا كاسىبي دارىگەرگە بىردەن قارالۋعا بولادى. شۇعىل جانە جوسپارلى ستوماتولوگيالىق كومەك, دەرماتوۆەنەرولوگيالىق بەيىندەگى اۋرۋلار كەزىندە, تىركەلگەن جەرى بويىنشا اكۋشەر-گينەكولوگكە جانە پسي­حولوگتىڭ قابىلداۋىنا تەراپەۆتىڭ الدىنان وتپەي, توتە بارۋعا بولادى. سونداي-اق ونكولوگ جانە ونكوگەماتولوگتىڭ قابىلداۋىنا, ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان پاتسيەنتتەرگە كارديولوگ, ەندوكرينولوگ, وفتالمولوگ, نەۆرو­­پاتولوگ, حيرۋرگتىڭ قابىلداۋىنا ەمىن-ەركىن جازىلۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى.

ءساۋىر ايىنان باستاپ دينا­مي­كالىق باقىلاۋ ءتارتىبى جانە جالپى پراكتيكا دارىگەرى مەن كاسىبي مامانداردىڭ بىرلەسكەن جۇمىس الگوريتمى قايتا قارا­لادى. وسى جۇمىستىڭ شەڭ­بە­رىندە زەرتتەۋ­لەر جۇرگىزۋدىڭ كو­لەمى ءاربىر پاتسيەنت ءۇشىن جەكە تارتىپپەن ايقىندالماق. بۇل دەگەنىڭىز – دارىگەرلەر بىر­لەسىپ, ءاربىر پاتسيەنتتىڭ احۋا­لىنا قاراي ەمشارا قابىلداۋ كەزەڭدەرىن, تاسىلدەرىن ناقتىلاپ الادى دەگەن ءسوز. قاراپ وتىرساق, بيىل دا كاسىبي مامانعا جازىلۋ ءبىرشاما جەڭىلدەيتىن ءتارىزدى. اسىرەسە سوزىلمالى سىرقاتقا شال­دىققان ناۋقاستاردىڭ ساپالى ەم الۋىنا كوبىرەك كو­ڭىل بولىنەتىنى قۋانتادى. مۇ­نىڭ بارلىعى كاسىبي دارىگەرگە جا­زىلىپ, كەزەگىن اپتالاپ كۇتەتىندەردىڭ ماسەلەسىن تۇبە­گەيلى شەشەدى دەپ ايتۋدان اۋلاقپىز. نەگە دەسەڭىزدەر, دارىگەر تاپشى اۋىلداردا قىزمەت كورسەتۋ الگوريتىمىن قانشا جەتىلدىرگەنمەن, اپتاعا ۇلاساتىن كەزەكتى ءا دەگەندە ازايتۋ ازىرگە ءىس جۇزىندە قيىن بولاتىن ءتارىزدى.