1974 جىلى 45 جاسىندا الماتىدا دۇنيەدەن وتكەن ليريك اقىن پوەزيامەن قوسا اۋدارما سالاسىندا دا ءونىمدى ەڭبەك ەتتى. اقىن ەرتاي اشىقباەۆ اقپان ايى تۋعاندا پوەزيا سۇيەر جۇرتتىڭ ءىزتاي اقىننىڭ «مەن تۋىپپىن اقپانداتقان بوراندا» ولەڭىن قايتالاپ وقيتىنىن, 1950-1970 جىلدارى قازاق ولەڭىنە ەرەكشە جول سالعان ىزاعاڭنىڭ سوڭىنان ىلەسكەن ىنىلەرى ساعي جيەنباەۆ, ءسابيت بايمولدين, ەسەنباي دۇيسەنباەۆتىڭ قازاق ادەبيەتىنىڭ تۇعىرىن بيىكتەتكەنىن اتاپ ءوتتى. كەزەسۋدە س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى دوتسەنتى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى تىلەكتەس توقسانباەۆا ءىزتاي مامبەتوۆتىڭ اۋدارماشىلىعىن تەرەڭ زەرتتەۋدى ۇسىندى.
ءىس-شاراعا ءىزتاي باۋىرلارىنىڭ بالالارى ريتا بايتاسوۆا, گۇلزيا قابيقىزى, گۇلزيرا جانە گۇلنار العابايقىزدارى كەلدى. ءىزتاي تىلەۋلى ۇلى 1929 جىلى قازىرگى العا اۋدانى بەسقوسپا اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ونىڭ ازان شاقىرىپ قويعان ەسىمى ىزباسقان بولسا دا, اتا-اناسى ءىزتاي اتاپ كەتكەن. 1930 جىلعى اشتىقتا اتا-اناسى اقتوبەگە كوشىپ كەلىپ, تامدى كوشەسىنەن ەكى بولمەلى قورجىن ۇيدە تۇرادى. اكەسى قارسى بەتتەگى ديىرمەنگە جۇكشى بولىپ ورنالاسقان. ءىزتاي بەس اعايىندى: ەڭ ۇلكەنى ايمان, ودان كەيىن ءىزتاي, كەيىنگىلەرى – ايجان, ءدانيا, تەمىرحان. ايمان اجەي العا, مۇعالجار اۋداندارىنىڭ مەكتەپتەرىندە ۇزاق جىل قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنەن ساباق بەرگەن. بىلتىر 96 جاسىندا ومىردەن ءوتتى. ەكى جىل بۇرىن العادا اپايمەن تىلدەسىپ, ومىردەرەكتەرىمەن تانىسقانبىز. ىزاعاڭ 1947 جىلى اقتوبەدەگى №6 مەكتەپتى التىن مەدالمەن ءبىتىرىپ, الماتىعا وقۋعا كەتكىسى كەلسە دە, بىردەن ۇيدەن كەتە الماي ءۇش جىل جۇرگەن. سوعىستان جۇرەگى شايلىققان اكە بالاسىنا قاسىنان ۇزاتقىسى كەلمەگەن سىڭايلى. تالانتتى جىگىت قارسىلىقتارعا قاراماستان 1950 جىلى س.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا تۇسەدى.
ليريك اقىننىڭ ولەڭدەرىن جاستاردىڭ ءسۇيىپ وقيتىنى وسى ءىس-شارادا بايقالدى. اقتوبە گۋمانيتارلىق كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى «مەن تۋىپپىن اقپانداتقان بوراندا», «تابانتال», «تامدى», «اناما», «قاراكوز», «بالام گۇلشاتقا», «جۇمباق ءدارى», «وگەي شەشە», «سوقىر» جانە قۋاندىق شاڭعىتباەۆقا ارنالعان «اعالىق» اتتى ولەڭدەرىن, ك.سيمونوۆتان اۋدارعان «جدي مەنيا, ي يا ۆەرنۋس...», گەينەدەن اۋدارعان «گيمن» ولەڭدەرىن, م.مامەتوۆا اتىنداعى مەديتسينا كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى بەرداۋلەت اللامبەرگەنوۆ اقىننىڭ «مەن اقىنمىن» ولەڭىن وقىدى. اقتوبە مۋزىكا كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى ايدانا ايدارعاليقىزى ءى.مامبەتوۆتىڭ سوزىنە جازىلعان ءشامشى قالداياقوۆتىڭ «قاراكوز» ءانىن شىرقادى.
ىزاعاڭنىڭ اتىندا تۋعان جەرىندە تەك العا اۋداندىق بالالار جانە جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسى بار. وسى مەكەمەنىڭ ديرەكتورى اقشولپان ىزتىلەۋوۆا كىتاپحاناعا اقىننىڭ اتىن بەرۋگە ۇلاعاتتى ۇستاز تىنىس اقبولاتوۆانىڭ ىقپالى كوپ بولعانىن ايتتى. تىنىس اپاي 1965-1970 جىلدارى الماتى ستۋدەنتتەرى ليريك اقىنمەن كەزدەسۋگە اسىعاتىنىن, ەندى وسى ءداستۇردى تۇلعانىڭ تۋعان جەرىندە جالعاستىرۋعا ۇسىنىس ەتكەن. تالانتتى جاننىڭ ەسىمى كىتاپحاناعا بەرىلسە, ادەبيەتتى سۇيەتىن جاستار شوعىرى قالىپتاسار دەگەن وي بولعان. شىنىمەن دە, سودان بەرى ءىزتاي مامبەتوۆ كىتاپحاناسى العا وقۋشىلارىنىڭ تانىمدىق كەزدەسۋلەر وتكىزەتىن سۇيىكتى ورنىنا اينالدى.
اقتوبە وبلىسى
