سۋرەتتى تۇسىرگەن – اقجىگىت جەتپىسباي
ەندى اۋليەاتالىق ارۋلار قىرعا ءسان بەرگەن قىزعالداقتى تەك كوكتەم مەزگىلىندە كۇتپەيدى. ويتكەنى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ ءبىرى نيدەرلاندتىق قىزعالداقتاردى ءوسىرۋ ماقساتىندا جىلىجاي اشىپ, كاسىبىن دوڭگەلەتۋدى قولعا الدى. اسا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى اۋلاسىنداعى ەكى سوتىق جەردە قىزعالداقتىڭ وننان استام ءتۇرىن ءوسىرىپ جاتىر ەكەن. دوسجان جامبىلوۆ تاۋەكەل ەتكەن كاسىبىنىڭ ءناسىبى از بولمايتىندىعىنا, باستاعان ءىسىنىڭ بەرەكەلى بولارىنا بەك سەنىمدى.
شىنى كەرەك, قازىرگى كەزدە كاسىپپەن اينالىسامىن دەگەن ادامعا بارلىق مۇمكىندىك قاراستىرىلىپ جاتقانىنا ەشقانداي كۇمان جوق. ەرىنبەگەن ادام ەڭبەكتىڭ ءتاتتى نانىنىڭ ءدامىن تاتىپ, راحاتقا بولەنىپ جۇرەتىنى داۋسىز. دوسجان جۇرت كوپ نازار اۋدارا بەرمەيتىن قىزعالداق گ ۇلىن ءوسىرۋ بيزنەسىن قولعا الىپتى. گۇلگە دەگەن قىزىعۋشىلىق وتىزدان ەندى عانا اسقان ونىڭ جاڭا ءبىر ءىستى باستاۋىنا سەبەپشى بولعان. ارينە, ەشتەن كەش جاقسى. باستىسى, بيزنەس ارقىلى ءوزىن جاڭا قىرىنان سىناپ كورۋگە بەل بۋعان ازاماتتىڭ قۇلشىنىسى كوڭىل قۋانتادى.
«شىنى كەرەك, قىزعالداق ءوسىرۋ كاسىبىنە كوپ ادام قىزىعا بەرمەيتىنى بارشاعا ءمالىم. بالكىم, مەحناتى كوپ جۇمىس بولعان سوڭ نازار اۋدارمايتىن شىعار. ال ءبىز تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, وسى جۇمىستى قولعا الىپ جاتقان جايىمىز بار. وتباسىمىزبەن بىرىگىپ, بىرەر جىل بۇرىن باستاعان ءىسىمىزدى جەتىلدىرە تۇسسەك دەگەن نيەتپەن كاسىپكە زور ىنتامەن كىرىسىپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا جىلىجايدىڭ سانىن ارتتىرىپ, 50 مىڭنان استام قىزعالداق گ ۇلىن وسىرسەك دەگەن جوسپارىمىز دا جوق ەمەس. ەڭ باستىسى, بۇل جۇمىستى جانداندىرۋعا نيەتتىمىز. سوعان سايكەس ناتيجەمىز دە جامان بولماس», دەيدى د.جامبىلوۆ ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندىرىپ.
راسىندا, اۋلاداعى جەرگە قىزعالداق ءوسىرۋ – وڭاي شارۋا ەمەس. دەرەككە سەنسەك, مۇنداي كاسىپكە سۋبسيديا قاراستىرىلماعان ەكەن. ءىستى دوڭگەلەتەم دەگەن ادام نەسيە الا ما, باسقا قادامعا بارا ما, ايتەۋىر رەتىن تابۋى كەرەك. ءبىر جاقسىسى, بىرنەشە جىل بۇرىن جامبىل وبلىسىندا باستاۋ العان قاناتقاقتى جوبا بۇگىندە «اۋىل اماناتى» دەگەن اتاۋمەن جالعاسىپ جاتقانى ءمالىم. سول جوبا اياسىندا 2,5 پايىزدىق ۇستەمەمەن نەسيە راسىمدەۋگە مۇمكىندىك بار.
ول بىرنەشە جىل بۇرىن جىلىجايدا قىزعالداق گ ۇلىن ءوسىرىپ كورۋگە بەل بۋعان. اۋەلى ءبىر جاشىكتە ءوسىرىپ, سىناپ كورگەن. ناتيجەسى كوڭىل كونشىتەرلىكتەي بولعان سوڭ عانا تاۋەكەلگە بارىپتى. ايتۋىنشا, اۋىلداعى بيزنەس وسىلايشا سىناقتىڭ ءساتتى ءوتۋىنىڭ ارقاسىندا باستالىپتى. 2 سوتىق جەرگە جىلىجاي سالعاننان كەيىن نيدەرلاندتىق قىزعالداقتىڭ ون تۇرىنەن 17 مىڭ ءتۇپ ورنالاستىرىپتى. قاراشا ايىندا وتىرعىزعان قىر گ ۇلى بۇگىندە جىلىجاي ىشىندە جايقالىپ تۇر.
جاس كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, جىلىجايدا جايناعان گۇلدەر بەس كۇندە ءبىر رەت سۋارىلادى ەكەن. بەلگىلى مەرزىم ىشىندە قىزعالداقتىڭ بيىكتىگى 50 سانتيمەترگە دەيىن جەتەدى. ال اقپان ايىنىڭ اياق تۇسىندا مۇنداعى گۇلدەر تولىقتاي جەتىلەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءوڭىر تۇرعىندارى جىلىجايدا وسكەن قىزعالداقتى سەگىزىنشە ناۋرىز مەرەكەسىندە ساتىپ الا الادى.
«قىزعالداق گ ۇلىن كۇتىپ-باپتاۋدىڭ وزىنە ءتان مەحناتى از ەمەس. مۇنداعى اۋا تەمپەراتۋراسى قالىپتى بولۋى شارت. جوسپاردان تىس جىلىتىپ جىبەرۋگە بولمايدى. ولاي بولعان جاعدايدا جەلدەتكىشتەردى جەدەل قوسۋعا تۋرا كەلەدى. سەبەبى ارتىق جىلۋ مەن ارتىق جارىق ءبىز كۇتكەن مەرزىمنەن بۇرىن اسەر ەتۋى ىقتيمال», دەيدى ول جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.
گۇلگە دەگەن قۇمارلىق ارقىلى قىزعالداق وسىرۋگە دەن قويعان جاس كاسىپكەردىڭ العا قويعان جوسپارى ءبىرشاما. كاسىبىن كەڭەيتۋدى كوكسەپ وتىرعانى انىق. تاۋەكەلگە بەل بۋعان ادامنىڭ عانا ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتەتىنىنە سەنىمى كامىل. باسقا دا ارمان-مۇراتتارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جانكەشتىلىكپەن ەڭبەك ەتۋگە ءازىر.
ونىڭ جىلىجايىنداعى قىزعالداقتارعا دەگەن سۇرانىس كوكتەم مەزگىلىندە ارتا تۇسەتىنىنە كۇمان جوق. ويتكەنى جىلىجايدا جايقالعان گۇلدىڭ جۇپار ءيىسى كىمدى دە بولسىن قىزىقتىرماي قويمايدى.
جامبىل وبلىسى,
جامبىل اۋدانى
