ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدىلىگى قامتاماسىز ەتىلىپ, وقىتۋ ساپاسى جاقسارتىلۋى ءتيىس

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتىندە وقىعان دارىسىندە ەل پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ قازاقستاندى يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جەتىلدىرىلۋى دەسە, بيىلعى حالىققا جولداۋىندا تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ كاسىبي ستاندارتتارعا نەگىزدەلىپ, قاتاڭ تۇردە ەكونوميكانىڭ قاجەتتىلىكتەرىمەن ءوزارا بايلانىستىرىلۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. وسىعان وراي, جامبىل وبلىسىنىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جوسپارى بويىنشا ايماقتا مىڭارال مەن حانتاۋ تسە­مەنت زاۋىتتارى, جاڭاتاس قۇرىلىس ماتەريال­دارى زاۋىتى, “الباسار” گرانيت وڭدەۋ زاۋىتى, تاعى باسقا تولىپ جاتقان زاۋىتتار سالىنىپ جاتىر, تاراز قالاسىنىڭ 12-ءشى, 13-ءشى شاعىن اۋداندارىندا ازاماتتىق ءۇي قۇرىلىستارى جۇرگىزىلۋدە. سول قۇرىلىستاردىڭ بارىندە جۇمىس ىستەپ جاتقاندار شەت ەلدەردەن كەلگەن ينۆەستورلار. فرانتسۋزدار, نەمىستەر, ەگيپەتتىكتەر, قىتايلار, وزبەكتەر, قىرعىزدار, ت. ب. ال زاۋىت, قۇرىلىستاردا ينجەنەر, پروراب, مەحانيك, بريگادير سياقتى قىزمەت اتقاراتىن قانداستارىمىزدى كەزدەستىرەتىن بولساق, ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ جاسى ۇلعايعان ماماندار. سولاردى ساباقتاستىرىپ, جالعاستىراتىن جاس مامانداردىڭ سانى جىلدان جىلعا كۇرت ازايىپ بارا جاتىر. بىزدەر شىن مانىندە كەلەشەگىمىزگە, سونداي-اق مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەگىنە جانىمىز اشيتىن بولسا, وندا ەلىمىزدە تەحنيكالىق ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىن شەت ايماقتاردا مۇمكىندى­گىنشە كوبەيتكەنىمىز ءجون. حالقىمىزدىڭ, مەملەكەتىمىزدىڭ كەلەشەگى ەلىمىزدەگى وندىرىستەرگە, ءوندىرىس كۇشتەرىنە تاۋەلدى. ءوندىرىس, ياعني مەملەكەت ينجەنەرلەر­دىڭ ارقاسىندا وركەندەيدى. قازىرگى تاڭدا وڭىرلەردە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمدى ماماندار مەن زامان تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەتىن جاڭا ماماندىقتار بويىنشا كادرلار دايارلاۋ ءىس جۇزىندە ناقتى دامىماي وتىرعان­دىقتان, تەحنيكالىق ماماندار تاپشىلىعىن سەزىنۋدەمىز. بۇگىنگى كۇنى تاراز قالاسىندا ءتورت ۋنيۆەر­سيتەت بار. ولار نەگىزىنەن گۋمانيتارلىق-پەداگوگيكالىق, ياعني مۇعالىم, زاڭ قىزمەتكەرى, ەكونوميست, بۋحگالتەر, ت.ب. ماماندار دايارلاسا, تەحنيكالىق ماماندار دايارلاۋ اتىمەن جوق. ال تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە بۇل كورسەتكىش تەك 10 پايىز عانا. سوندىقتان, جامبىل وبلىسىندا تەحنيكا­لىق ماماندىقتارمەن قامتاماسىز ەتە الاتىن تاراز تەحنيكالىق ينستيتۋتى 2008 جىلدىڭ 1 شىلدەسىندە ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنىڭ باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ №804 بۇيرىعىمەن اشىلعان. ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازالارى, وقۋ-وندىرىستىك زەرتحانالارى باسقا دا كەشەندەرى انىق بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا ساي. ياعني, ينستيتۋتتى اشقان كەزدە وسىلاردىڭ ءبارى ەسكەرىلگەن دەگەن ءسوز. تاراز تەحنيكالىق ينستيتۋتى مەملەكەتتەن ءبىر تيىن قاراجات سۇراپ وتىرعان جوق. مەنىڭشە, بۇل وقۋ ورنىنىڭ كەلەشەگى بار, بيىل بولماسا كەلەسى ءۇش-ءتورت جىلدا مەملەكەتىمىزگە وتە قاجەت تەحنيكالىق ماماندار, ينجەنەرلەر دايارلاپ شىعارا الادى. الايدا, نەبارى 1 جىلدان اسا ۋاقىتتا اتالعان وقۋ ورنىنا مينيسترلىك تاراپىنان 4 رەت تەكسەرىلۋ جۇرگىزىلگەن. ەكى سوت وتىرىسى, پروكۋرورلىق تەكسەرۋ, تاعى مينيسترلىكتىڭ ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى باقىلاۋ كوميتەتى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قىركۇيەگىنە 5-ءشى تەكسەرۋىن جوسپارلاپ قويىپتى. ەلدىڭ تۇسىنبەگەنى, بۇل نەعىلعان تەكسەرىس؟ اشىلماي جاتىپ نە ءبۇلدىردى؟ قايتا-قايتا تەكسەرۋ ارقىلى مينيسترلىك نەنى كوزدەپ وتىر؟ مينيسترلىك ايلاپ تەكسەرۋ جۇرگىزگەندە, ولار قاي ۋاقىتتا جۇمىس ىستەيدى؟ وسىنداي ساۋالدار ەرىكسىز تۋىندايدى. مۇنداي ءمانى جوق تەكسەرىس­تەرمەن ءبىز بولاشاق مامانداردى قاشان دايىنداپ ۇلگەرەمىز؟ مەنىڭشە, مينيسترلىك وسىنداي تەكسەرىستەرىمەن باسقالارعا دا جۇمىس ىستەتپەيتىن سياقتى. مامانداردى كاسىبي دايارلاۋدا الەمدىك تاجىريبەنى زەردەلەۋدى ىلگەرىلەتۋ مەن پراكتيكا­لىق شارالار مەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ورنىنا وڭدى-سولدى تەكسەرىستەرگە جول بول­سىن. بۇل جەردە ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز, ءبىرىنشى­دەن, تەحنيكالىق ينستيتۋت ينجەنەرلەر مەن تەحنيكالىق مامانداردى دايىنداۋ ءۇشىن اشىلعاننان كەيىن ونىڭ جاعدايىن جاساپ, جۇمىس ىستەتۋ كەرەك. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ايلاپ سوتتاسىپ, باس كوتەرتپەي تەكسەرۋدەن-تەكسەرۋدى ۇيىمداس­تىرۋدى توقتاتۋ كەرەك. ايتپەسە تەحنيكالىق ماماندار ەلىمىزگە قاجەت بولماسا, ونى جابۋ ماقسات بولسا, جاۋىپ تاستاۋ قاجەت. سوندا “قۇدا دا تىنىش, قۇداعي دا تىنىش” بولادى. ەكىنشىدەن, كەلەشەك ۇرپاقتىڭ پاراساتتى دا مادەنيەتتى بولىپ, ءبىلىمدى, وزىق تەحنو­لوگيالاردى, عىلىمدى جەتە مەڭگەرىپ, اسىرەسە, ەلجاندى ازامات, بىلىكتى باسقارۋشى بولىپ قالىپتاسۋىنا ۇلەس قوسۋ – اعا ۇرپاقتىڭ ابىرويلى پارىزى. قازىرگى تاڭدا كۇش-جىگەرىمىزدى ءبىلىم وردالارىن  تەكسەرۋدەن گورى, بارلىق دەڭگەيدەگى ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ, وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا جۇمساۋىمىز قاجەت دەپ سانايمىن. ۇشىنشىدەن, اتالعان ماسەلەلەردىڭ ماڭىزىن ەسكەرە وتىرىپ, سالالىق مينيسترلىك ءتيىستى قورىتىندى جاسايدى عوي دەپ سەنەمىز. امانگەلدى مومىشەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى.