ماسەلە • 13 اقپان, 2024

مۇعالىمدەر ءمامس-كە نەگە جەتە الماي ءجۇر؟

561 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەدي­تسينا­لىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى جىل­دان-جىلعا رەتتەلىپ كەلەدى دەگەنمەن ءالى دە بولسا كەمشىن تۇس­­تارى بار. جۇيەگە اي سايىن جار­­­ناسىن اۋدارىپ, ساقتاندىرۋ پا­كە­تىندە كورسە­تىلگەن ءتيىستى مە­ديتسينالىق كومە­­كتى الا الما­عاندار سوزىمىزگە دالەل. جۋىر­دا ءماجىلىس دەپۋتا­تى اسحات ايماعامبەتوۆ وسىنداي كەلەڭ­­سىز جايتتارعا مۇعالىم­دەر­دىڭ تاپ كەلەتىنىن ايتتى.

مۇعالىمدەر ءمامس-كە نەگە جەتە الماي ءجۇر؟

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن ءماجىلىس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ الەۋ­مەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنا جاريا­لادى.

«مۇعالىمدەردىڭ كوبى ءمامس-كە تۇراقتى جارنا تولەپ وتىرسا دا مىن­دەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى اياسىندا مەديتسينالىق كومەك الۋعا كەلگەندە كەدەرگىگە تاپ بولىپ جاتىر. مۇنىڭ سەبەبى – جازدا, ءۇش اي­لىق دەمالىس كەزىندە كەيبىر بۋحگالتەرلەر جالاقىنى جانە ءمامس بويىنشا ءتيىستى جارنانى ءبىر اۋدارىممەن اۋدارادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءمامس-ءتىڭ بيۋروكراتيالىق تيىمسىزدىگىنەن مۇعالىمدەردى ساقتاندىرىلعان ازاماتتار دەگەن مارتەبەسىنەن ايىرىپ, مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىم­سىزدىگىنە الىپ كەلدى. ءبىز بۇعان دەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە وسىنى تەز ارادا رەتتەۋ تۋرالى تالاپ قويعانبىز. بولاشاقتا بۇل ماسەلەنى شەشەمىز دەپ سەنەمىن», دەيدى دەپۋتات.

جىل بويى ءمامس-كە جارناسىن تولەپ كەلگەن مۇعالىمدەر وقۋ جىلى باستالاردا وسىنداي كەدەرگىگە تاپ بولادى ەكەن. سەبەبى ءبىر – جارنا تولەمەگەن. ءبىر قىزىعى, بىرەر اپتا بۇرىن, ياعني جەلىدەگى جازباعا دەيىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتان­دى­رۋ قورى ۇزاقمەرزىمدى دەمالىس كە­زىندە قىزمەتكەرلەردى ساقتاندى­رۋعا كەپىلدىك بەرۋ ءۇشىن جۇيەگە تاعى وز­گەرىستەر ەنگىزىلەتىنىن جاريالا­عان. حابارلامادان الەۋمەتتىك مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ قورىندا بەيىن­دىك نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىگە تولىق­تىرۋ ەنگىزۋ ۇسىنىلعانىن بىل­دىك. بۇل – ۇزاقمەرزىمدى دەمالىس كەزىن­­دە قىز­مەتكەرلەردىڭ ءمامس-تەن شى­­عىپ قالماۋىنا سەپتەسەدى ەكەن.

نەگىزى «مىندەتتى الەۋمەتتىك مە­دي­تسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس جۇمىس بەرۋشى اي سايىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا قىزمەتكەرى ءۇشىن جارنا تولەۋگە ءتيىس. ال ەگەر جۇيەگە ءبىر اي اۋدارىم تۇسپەسە, ول قىزمەت­كەر ءمامس جۇيەسىندەگى «ساقتاندى­رىل­عان» مارتەبەسىنەن ايىرىلادى. سالدارىنان ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭى­رىندە مۇعالىمدەر, تاۋ-كەن كاسىپ­ورىندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جانە ۆاحتالىق ادىسپەن جۇمىس ىستەيتىن كەيبىر ماماندار وسى كەلەڭسىزدىككە ۇرىنادى ەكەن.

كوپتىڭ جادىندا جۇرگەن ماسەلەنى شەشۋدى ويلاستىرعان الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى بىلتىر جەلتوقساندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ءمامس-كە اۋدارىمداردى نەمەسە جارنالاردى اۋدارۋ ەرەجەلەرى مەن مەرزىمدەرى تۋرالى بۇيرىققا تولىقتىرۋ ەنگىزۋگە باستاماشى بولىپتى. مۇندا الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قۇجاتتىڭ ماتىنىندە اقىلى ەڭبەك دەمالىسى كەزەڭىندەگى تابىستى ەسەپتەۋ كەزىندە اۋدارىمدار مەن جارنالار دەمالىس كۇندەرىنىڭ سانىنا بارابار ەسەپتەلگەن كەزەڭدەر بويىنشا بولەك اۋدارىلاتىنىن ناقتىلاۋدى ۇسىنعان. قازىر قوردىڭ ۇسىنىسى ۋاكىلەتتى ورتالىق – مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاراۋىندا ەكەن. ەندى كوپ ۇزاماي وسى تولىقتىرۋدى قابىلداۋ تۋرالى وڭ شەشىم شىقسا, ۇزاقمەرزىمدى دەمالىس­تان كەيىن «ساقتاندىرۋ» مارتەبەسىنەن قاعىلعان مۇعالىمدەردىڭ عانا ەمەس, باسقا بىرنەشە سالا مامانىنىڭ ماسەلەسى شەشىلەدى-مىس. 

سوڭعى جاڭالىقتار