شارۋاشىلىق • 12 اقپان, 2024

دالا جۇمىستارىنا جۇيەلى دايىندىق

154 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇركىستان وبلىسى ماقتا­ارال اۋدانىنىڭ شارۋا­لارى قىس اۋاسى دەرلىك قاڭ­تاردىڭ سوڭىندا قى­رىق­قابات داقىلىن ەگۋ جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزدى. مىسالى, «اللاجار» شارۋا قو­جا­لى­عى ەنشىسىندەگى 7,2 گەكتار جەردىڭ 4,2 گەكتارىنا ەرتە پىسەتىن قىرىققابات داقىلىن ەكتى. قىرىق­قا­باتقا ەۋرو­پا­لىق­تار مەن رە­سەيلىكتەر تاراپىنان سۇرا­نىس وتە جوعارى. بىل­تىر ماقتاارالدىق شارۋالار 20 مىڭ تونناعا جۋىق كوكونىس ءوندىرىپ, ونىڭ 80%-نا جۋىعىن تمد, بالتىق جاعالاۋى, تۇركيا, گەر­ما­نيا, گرەتسيا ەلدەرىنە ەكس­پورتتاعان.

دالا جۇمىستارىنا جۇيەلى دايىندىق

بيىل وبلىستا 873,6 مىڭ گەكتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن ەگۋ جوس­پار­لانعان. وڭىردە سۋدى از قا­جەت ەتەتىن ءونىم تۇرلەرىن ەگۋگە با­سىمدىق بەرىلمەك. بۇل ورايدا ماساقتى داقىلداردىڭ ەگىس كولەمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ارتىپ وتىر. ءداندى داقىلدار 335 مىڭ گەكتار جەرگە, بۇرشاقتى داقىل – 3,8 مىڭ, تەحنيكالىق داقىلدار – 105,3 مىڭ, ال كوكونىس 44,9 مىڭ گەكتارعا ەگىلمەك. ماقتا مەن مايلى داقىلدار وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 6,4 مىڭ گەكتارعا قىسقارتىلىپ, سايكەسىنشە – 105, جانە 75,5 مىڭ گەكتارعا ورنالاستىرىلادى. بۇگىندە ەرتە پىسەتىن قىرىققابات داقىلى 0,5 مىڭ گەكتارعا ەگىلدى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قولدا بار تەح­نيكالاردىڭ دايىندىعى – 95%, 21,8 مىڭ توننا جانارماي ءبولىندى. 1382 كومباين, تراكتور جانە قوسىمشا قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىنعان. جالپى وبلىس­­تا 24 مىڭعا جۋىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى بار. جەر ايداۋ جۇمىستارى – 79, سور شايۋ جۇمىستارى 56 پايىزعا ورىندالعان. تاۋار وندىرۋشىلەر جازدىق داقىل­داردىڭ تۇقىمىمەن تولىق قام­تاماسىز ەتىلگەن. ەگىسكە قاجەتتى 7,8 مىڭ توننا ماساقتى داقىل, 1,5 مىڭ توننا ماقسارى, 3,4 مىڭ توننا ماقتا, 0,5 مىڭ توننا جوڭىشقا جانە 0,9 مىڭ توننا جۇگەرى تۇقىمدارى بار. ال كارتوپ تۇقىمدارى كوممەرتسيالىق ۇيىم­داردان الىنىپ جاتىر. وبلىس اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, وڭىردە 500 ءتۇرلى مينەرالدى تىڭايتقىش قۇنىنىڭ 50%-ىن سۋبسيديالاۋعا 7 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ياعني 82,3 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش سۋبسيديا­لانادى. بۇگىندە وبلىس اۋماعىنداعى قويمادا 25,0 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش ساقتاۋلى. سونداي-اق باسىم داقىلداردىڭ ءوندىرىسىن دامىتۋدى سۋبسيديالاۋ باعدارلاماسىنا رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا 5 ملرد تەڭگە ءبولۋ ۇسىنىلعان. تۇقىم شارۋاشىلىعىن قولداۋ باعدارلاماسىنا 600 ملن تەڭگە وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارالعان. اعىن سۋ جەتكىزۋ قۇنىن سۋبسيديالاۋعا 150 ملن تەڭگە ءبولىندى. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق ارقىلى 13,4 ملرد تەڭگە قارجى ءبولۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە «كەڭ دالا» باعدارلاماسىمەن 10,0 ملرد تەڭگە, تىكەلەي زاۋىتتارعا 2,5 ملرد تەڭگە جانە نەسيە سەرىكتەستىكتەرى ارقىلى 868,0 ملن تەڭگە بولىنەدى. ناتيجەسىندە, 68,0 مىڭ گەكتار القاپتاعى دالا جۇمىستارى قارجىلاندىرىلادى.

سونداي-اق وبلىستا ماقساتىنا ساي پايدالانباعان جانە زاڭسىز جەكەشەلەنگەن جەرلەردى ورتاق قورعا قايتارۋدا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, 330,7 مىڭ گەكتار مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى. وبلىستىڭ جالپى جەر قورى – 11 610,3 مىڭ گەكتار. ونىڭ ىشىندە اۋىلشارۋاشىلىق ماق­ساتتارى ساناتىنداعى پايدالانا­تىن جەرلەر 4 469,5 مىڭ گەكتارعا جەت­تى. ەلدى مەكەندەردىڭ جەرلەرى 800 مىڭ گەك­تاردان اسادى. وبلىستىق جەر قا­تى­ناستارى باسقارماسىنىڭ باسشى­سى ەرعالي تىلەگەننىڭ بايانداۋىنشا, وتكەن جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ماق­­­­ساتىنداعى 131,8 مىڭ گەكتار جەر اينا­­­­لىم­عا ەنگىزىلدى. بىلتىر ورتاق جايى­لىم قاجەتتىلىگى 2 122,2 مىڭ گەكتاردان اسقان. وسىعان وراي, وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ورتاق جايىلىم كولەمىن 1015,0 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ جوسپارى بەكى­­تىل­گەن. ناتيجەسىندە وتكەن جىلدىڭ قو­رى­تىندىسىمەن 335 مىڭ گەكتار ور­تاق جايىلىممەن قامتاماسىز ەتىلدى. جالپى ورتاق جايىلىم قاجەتتىلىگىنەن 681,8 مىڭ گەكتار تومەندەتۋ بويىنشا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, 937 مىڭ گەكتار تومەندەتىلدى. ورتاق جايىلىم كولەمىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا ارنايى قورداعى 125 مىڭ گەكتار جەر ۋچاسكەلەرىن اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى اپپاراتىنا تۇراقتى پايدالانۋعا بەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. اۋىل شارۋا­شى­لى­عى ماقساتىنداعى جەرلەردىڭ ۇلەسىن ۇلعايتۋ جوسپارى بەكىتىلىپ, 146,9 مىڭ گەكتار جەردى قايتا اينالىمعا ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.

 

تۇركىستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار