كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»
ال ءسىز ءبىز تانىعالى تەاتر ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىسىز نە ديرەكتوردىڭ ءوزىسىز. ال ديرەكتور – اكىمشىلىك لاۋازىم. تەاتر – شىعارماشىلىق ورداسى, ەندەشە ديرەكتور شىعارماشىلىق ادامى ما, شەنەۋنىك پە؟
– مەنىڭ ەڭبەك جولىم م.اۋەزوۆ اتىنداعى ۇلتتىق دراما تەاترىنان باستالدى. تەاتردىڭ قاي بولىمىندە ءجۇمىس ىستەسەڭ دە, شىعارماشىلىقپەن ەتەنە جاقىن بولاسىڭ. اكەمتەاتر «تەاتر» دەگەن تەرەڭ ونەردى تانىپ, ءتۇسىنىپ, تالعام قالىپتاستىرۋىما ىقپال ەتكەن جەر. شيرەك عاسىرعا جۋىق ەڭبەك ەتە وتىرىپ, تەاتردىڭ ءار بۇرىشىندا ءار ماماننىڭ جۇمىسىمەن جەتە تانىستىم. قازىر تەاتردا ماعان تاڭسىق دۇنيە جوق. كۇزەتتەن باستاپ, ساحنا قۇراستىرۋشى ماماندارعا دەيىن ءبارىنىڭ جۇمىسىمەن جاقسى تانىسپىن. تەاتر – ونەر ورداسى. ونى باسقارۋشى مامان ونەر ادامى بولۋى مىندەتتى ەمەس, بىراق جالپى شىعارماشىلىق تالعامى بار ۇيىمداستىرۋشى بولۋعا ءتيىس. سەبەبى ءاربىر ساحنالاناتىن سپەكتاكل, شاقىرىلاتىن رەجيسسەر, تەاتردىڭ كاسىبي مۇمكىندىگىن ارتتىراتىن جوبالاردى ۇيىمداستىرىپ, ونەر يەلەرىنە قولايلى شىعارماشىلىق ورتا, ىڭعايلى كەڭىستىك ۇيىمداستىرۋ – باسشىنىڭ باستى مىندەتى.
– اكەمتەاتردىڭ رەكۆيزيتتەر تسەحىندا جۇمىس ىستەگەن قاراپايىم قىزمەتكەردەن باستاپ تەاتر ديرەكتورىنا دەيىن كوتەرىلگەن, شىعارماشىلىق جاعىنان دا, تەحنيكالىق تۇرعىدان دا قايناپ جاتقان تەاتردىڭ تىرشىلىگىن ەڭ تومەنگى ساتىسىنان كورىپ, شىڭدالىپ شىققان ءسىزدىڭ بۇگىندە ومىرلىك پايىمىڭىز قالاي وزگەردى؟
– شىن مانىندە, ونەر – تاۋسىلماس ازىق, جۇتاماس بايلىق. ونەردىڭ ءبىر سالاسىندا ءجۇرىپ, رۋحاني دامىماۋ, كوزقاراس-پايىمىڭنىڭ كەڭەيمەۋى مۇمكىن ەمەس سياقتى. ومىردەن نە ىزدەسەڭ, سونى تاباسىڭ. سوندىقتان تازالىقتى, شىنايى شىعارماشىلىقتى ىزدەۋگە تىرىسامىن. كىنا, كىر ىزدەسەڭ, بارلىق جەردەن تابىلادى. زامان اعىمىمەن دامىپ وتىرماساڭ, ەسكى كوزقاراستا قالىپ كەتەسىڭ. ال ونەر كۇن سايىن ىزدەنۋدى تالاپ ەتەدى. مەن ءوزىمدى ءالى دە تەاتردى زەرتتەۋشى, ۇيىمداستىرۋشى رەتىندە ىزدەنىستەگى اداممىن دەپ ەسەپتەيمىن. تەك شىعارماشىلىققا قاتىستى ەمەس, جالپى ادام رەتىندە ءوزىڭدى ىزدەۋ باستى مۇراتىڭ بولۋى كەرەك. ءارتۇرلى ۇجىمدا جۇمىس ىستەي وتىرىپ, ءار قىزمەتكەردىڭ جەكە حال-كۇيىن, ونىڭ مۇمكىندىكتەرىنە تەك باعا بەرىپ ەمەس, باعالاپ وتىرۋ قاجەت. تەك بۇيرىق بەرەتىن باسشى ەمەس, كەرەك تۇسىندا پسيحولوگ, سەنىم ارتا الار كەڭەسشى, كەي تۇستا تالابى مول, ءتارتىپتى ءبىرىنشى ورىنعا قويار ۇيىمداستىرۋشىعا اينالاسىڭ. بىراق ءبارىنىڭ تۇبىندە ادىلدىك جاتۋعا ءتيىس. تەاتردى باسقارۋ, قانداي دا ءبىر كومپانيا, بانكتەرگە باسشىلىق ەتۋ سياقتى ەمەس. مۇندا ءومىرى ونەرمەن ورنەكتەلگەن قانشاما تالانت يەلەرى جۇمىس ىستەيدى. جاسى كەلگەندە زەينەتكە شىعىپ كەتە بەرەتىن ەمەس, عۇمىرىنىڭ سوڭعى ساتىنە دەيىن ساحنادا ونەر كورسەتەتىن ارتىستەر دە بولادى. ولاردى باعالاي وتىرىپ, شىعارماشىلىعىنىڭ سولعىن تارتپاۋىنا, سونبەۋىنە ىقپال ەتۋ, بۇگىنگى كورەرمەننىڭ سۇرانىسىنا ساي قويىلىمداردى رەپەرتۋارعا ەنگىزۋ ءۇشىن ءوزىڭ دە كۇن سايىن جاڭا دۇنيەنى وقىپ وتىرۋىڭ قاجەت.
– ءسىز تەاتردىڭ ىشىنە كىرگەننەن باستاپ, تسەحتار, كابينەتتەر, ساحنا, قىزمەتكەرلەر تۇتاس قوزعالىسقا تۇسەدى. بارىنە بيىك تالاپپەن, بيىك تالعاممەن قارايسىز. تەاتردى, ساحنا ونەرىن وسىلايشا ءسۇيۋدى كىمنەن, قايدان ۇيرەندىڭىز؟
– تەاتر – ءتىرى اعزا. ول ارقاشان ۇدەرىس ۇستىندە بولماسا, توقىراۋعا ۇشىرايدى. تەاتر باسقارۋدان گورى ۇيىمداستىرۋعا مۇقتاج. ونەر جاساۋشىلارعا جانىڭ اشىماسا, تەاتردا جۇمىس ىستەۋ مۇمكىن ەمەس. مەن جاناشىرلىقتى ۇستازىم, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, تەاتر رەجيسسەرى ەسمۇحان وباەۆتان, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەركىن تىلەۋقۇل ۇلىنان ۇيرەندىم. تالانتقا تاباندىلىق قانشالىقتى كەرەك بولسا, باسقارۋشىعا دا ءتوزىم اۋاداي قاجەت. سەبەبى ءمولدىر ونەردى بىلعاماي ەڭبەكتەنۋ – قيىننىڭ قيىنى. قازاق تەاتر ونەرىندەگى تاجىريبەم تاريحى تەرەڭ ءۇش تەاترمەن بىرگە ءورىلىپ كەلەدى. وسى جولداردىڭ ءبارى مەنى ءتۇرلى ساحنا شەبەرلەرى مەن قانشاما ساحنا سىرتىندا ەڭبەكتەنەتىن تۇلعالاردىڭ جۇمىستارىمەن تانىستىردى. ارقايسىسىنان وزىمە كەرەگىن الىپ وتىردىم. جاسى جەتپىستەن اسسا دا, ونەرسىز ءومىرىن ەلەستەتە المايتىن ساحناگەرلەردەن ادالدىقتى, جاستاردان شەكسىز ماحاببات پەن ىزدەنىستى ۇيرەنەمىن. تىڭداي ءبىلۋ – مەنىڭ تاجىريبەمدى مولايتىپ, دامۋىما ىقپال ەتكەن قاسيەتىم دەپ بىلەمىن. ەلىمىزدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قانشاما تۇلعالارىنىڭ اقىل-كەڭەستەرىن تىڭدادىم, كاسىبي مامانداردىڭ وي-پىكىرىن دە قالىس قالدىرماۋعا تىرىستىم. دەگەنمەن ونەر سالاسىندا «بولدىم, تولدىم» دەۋ توقتاعانىڭدى بىلدىرەدى. مەنىڭ ءالى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس جوبالارىم, تەاتردىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىمنەن, قوسارىم ءالى دە كوپ.
تەاتر ونەرىنىڭ تەك ەلىمىزدىڭ كەڭىستىگىندە شەكتەلىپ قالماعانىن قالايمىن. بىزدە الەمگە كورسەتەرلىك ساپالى دۇنيەلەر بار. الەم ەلدەرىمەن تەرەزەسى تەڭ, ورتالىق ازيا تەاترلارىنىڭ ىشىندە كوش ىلگەرى كەلە جاتقان قازاق تەاتر ونەرى ەكەنىن سەنىممەن ايتا الامىن. دالەلى, ايگىلى انتون چەحوۆ فەستيۆالىنەن باستاپ, وننان اسا حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالدارىنا بارۋىمىز جانە ونداعى كاسىبي مامانداردىڭ پىكىرى. ءار فەستيۆال بىزگە ەكىنشى جولدى اشىپ وتىردى. ءار ەلدەن كەلگەن كاسىبي ماماندار مەن فەستيۆال ۇيىمداستىرۋشىلارى كەلەسى فەستيۆالدارعا شاقىرىپ, وتكەن جىلى 13 تەاتر فەستيۆالىنە قاتىستىق.
– رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق گاسترولدەرگە ءجيى شىعاسىزدار. سالماقتى جۇلدەلەر دە يەلەنىپ جاتاسىزدار. سپەكتاكلدى تارجىمامەن تىڭدايتىن شەتەلدىڭ كورەرمەنىنە قازاق ءارتىسى قاي قىرىمەن قىزىق؟
– ونەر – ۇلتقا, تىلگە بولىنبەيدى. ول بار نەمەسە جوق. سپەكتاكل تىڭداۋ دەگەننەن گورى, «سەزىنۋ» دەگەن تىركەستى قولدانساق دۇرىس سياقتى. سەبەبى الەمنىڭ قاي تىلىندە ساحنالانسا دا, كاسىبي رەجيسسەر قويعان تۋىندى ارقاشان كورەرمەن جۇرەگىنەن ورىن الادى. ءبىز ءتىپتى, كەي قويىلىمداردى اۋدارماسىز كورىپ دەمالاتىن ساتتەر بولادى. اسىرەسە ءبارىمىز بىلەتىن الەمدىك كلاسسيكانىڭ ءتۇرلى نۇسقالارىن كورۋ قاشاندا قىزىق. سول سياقتى, ءبىزدىڭ ۇلتتىق دراماتۋرگيامەن ساحنالانعان قويىلىمدار دا شەتەلدە وتە جوعارى باعالانادى. اتاپ ايتقاندا, تەاترىمىزدىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, ەلىمىزگە تانىمال تەاتر رەجيسسەرى فارحاد مولداعاليدىڭ «قۇلاگەر», «قاراگوز» سىندى قازاق ادەبيەتىنىڭ جاۋhارلارى نەگىزىندە ساحنالانعان قويىلىمدار شەتەلدە جوعارى سۇرانىسقا يە. وتكەن جىلدىڭ 22-28 مامىر ارالىعىندا تاشكەنت قالاسىندا وتكەن «ەۆرازيا» حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىنە «قاراگوز» قويىلىمى قاتىسىپ, تۇركسوي ۇيىمىنىڭ ارنايى سىيلىعىن يەلەندى. 29 قىركۇيەك كۇنى «قۇلاگەر» قويىلىمى بىشكەك قالاسىندا وتەتىن «Art-ordo – 2023» حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىنە شاقىرتۋ الدى. ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ تەاترلارى ءوزارا باق سىنايتىن فەستيۆال حالىق ءارتىسى باكەن كىدىكەەۆانىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان ونەر دوداسىندا «ساحنالىق جاڭاشىلدىعى ءۇشىن» ماراپاتىن جەڭىپ الدى. سونىمەن قاتار قويىلىمدى اۋەنمەن كوركەمدەيتىن «SteppeSons» توبى «ەڭ ۇزدىك مۋزىكالىق كوركەمدەۋ» جۇلدەسىنە لايىق دەپ تانىلىپ, تەاترىمىزدىڭ اعا بۋىن ءارتىسى ساعىزباي قارابالين كۇرەڭباي بەينەسى ءۇشىن «ەكىنشى پلانداعى ۇزدىك ەر ادام بەينەسى» جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. سول سياقتى, تانىمال گ.لوركانىڭ «ويان, قالىڭدىق» (رەج. د.جۇماباەۆا) قويىلىمى دا ەۋروپاعا دەيىن بارىپ, ءوز باعاسىن الىپ قايتتى. اتاپ ايتقاندا, 14-19 قازان البانيا ەلىنىڭ XXV حالىقارالىق «Skampa» تەاتر فەستيۆالىنە قاتىسىپ, ساراپشىلاردىڭ جوعارى باعاسىن الدى. البانيادا وتكەن XIX حالىقارالىق «Albamono 2023» مونوسپەكتاكلدەر فەستيۆالىندە «قاھار» (اۆت. ج.انۋي, رەج. د.جۇماباەۆا) سپەكتاكلىمەن باق سىنادى. انگليا, يسپانيا سىندى ەۋروپا مەملەكەتتەرىمەن سايىسقا تۇسكەن فەستيۆالدا باس جۇلدە جانە «ۇزدىك رەجيسسەرلىك جۇمىس» اتالىمىنا يە بولدىق.
ءار فەستيۆالدا قازىلار القاسى قازاق تەاترى رەجيسسۋراسىنىڭ كوركەمدىك دەڭگەيىن, اكتەرلىك قۇرامنىڭ تەمپەرامەنتى مەن ساحنالىق ەستەتيكاسىنىڭ ەرەكشە ەكەنىن ايتادى. مۇنان بولەك, «بەرناردا البانىڭ ءۇيى» قويىلىمى (رەج. د.جۇماباەۆا) وتاندىق ءۇش تەاتر فەستيۆالىنىڭ ۇشەۋىندە دە گران-پري يەلەندى. بۇل ء«بىز بارىنەن مىقتىمىز» دەگەن ماقتانىش سەزىمىنەن گورى, ۇدەرىستىڭ توقتامايتىنىن جانە ارقاشان جاڭا دۇنيە جاساۋعا جەتەلەيتىن مۇمكىندىك سىيلايتىنىن ايتقىم كەلەدى.
– ءبىزدىڭ ۇلتتىق تەاتر مەكتەبىمىزدىڭ وزگە شەتەل تەاترلارىنان باستى ايىرماشىلىعى نەدە؟ بولسا, قاي جاعىنان؟ ولار دراماتۋرگيالىق ماتەريالدا, رەجيسسۋرادا, اكتەرلىك ويىندا نە نارسەگە ءمان بەرەدى؟
– ءبىزدىڭ ۇلتتىق تەاتر مەكتەبىندە دە, اكتەرلىك مەكتەپتە دە تۇنىپ تۇرعان تازالىق بار. قالاي دەسەك تە, ءبىز ءسوز قادىرىن بىلگەن ەلمىز. الەمدىك كلاسسيكادان اسپاسا, كەم تۇسپەيتىن قانشاما تۋىندىلارىمىز بار. شەتەلدىك تەاترلار فيزيكالىق, پلاستيكالىق باعىتتا كوبىرەك تاجىريبە جيناۋدى ءجون كورەدى. بىزدە دە تاۋەلسىز تەاترلار ءتۇرلى باعىتتى مەڭگەرگەن. جالپى, تەاتر ونەرىندە ايىرماشىلىق ءار ۇلتتىڭ وزىنە ءتان بوياۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. ول ءبىرىنشى كەزەكتە پەساعا, ەكىنشى كەزەكتە رەجيسسەرگە بايلانىستى. قازىرگى قازاق رەجيسسۋراسى وسى دۇنيەنى ءدوپ باسىپ تۇر دەپ ايتا الامىن. 2023 جىلى 1-6 قاراشا ارالىعىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن, وتاندىق رەجيسسەرلەردىڭ كاسىبي شەبەرلىكتەرىن شىڭداۋ ماقساتىندا ع.مۇسىرەپوۆ تەاترى ءى رەسپۋبليكالىق جاستار تەاترلارى فەستيۆالىن ۇيىمداستىردىق. فەستيۆال – جاس رەجيسسەرلەردىڭ جاڭا جۇمىستارىمەن تانىسۋ, ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان كەلەتىن تەاترلاردىڭ ونەرىن تاماشالاۋعا تاپتىرماس مۇمكىندىك بولدى. وسى فەستيۆالعا تاڭدالىپ الىنعان 8 جاس رەجيسسەردىڭ جۇمىسى ءسوزىمنىڭ دالەلى. اتاپ ايتقاندا, گۇلناز بالپەيىسوۆا, مەيرام حابيبۋللين, انتون زايتسەۆ, الىبەك ومىربەك ۇلى, شاعۋان ۇمبەتقاليەۆ, اننا تسوي, ءاريداش وسپانباەۆا, شىڭعىس جاقىپباي سىندى 35 جاسقا دەيىنگى رەجيسسەرلەردىڭ تاڭداۋلى قويىلىمدارىنىڭ اربىرىندە ۇلتتىق تۋىندىلاردى يگەرۋ, قويىلىمداردا قازاقى كودتى قولدانۋ بار. سويتە تۇرا, ءداستۇرلى باعىتتا ەمەس, ەۋروپالىق تەاتر ادىستەرىن قولدانا وتىرىپ ساحنالاعان.
– بۇگىنگى ع.مۇسىرەپوۆ تەاترىنىڭ ارتىستەرى تەلەۆيزيالىق جوبالار مەن كينودا دا ءجيى بوي كورسەتىپ, ءساتتى ويىن ورنەگىن كورسەتىپ ءجۇر. ءسىز باسقارىپ وتىرعان تەاتردا كوپتىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن تانىمال جاستار وتە كوپ. اكتەرلەردى فيلم تۇسىرىلىمىنە وڭاي بوساتاسىز با؟ جۇمىسىنا سالعىرت قاراعانداردى قالاي «جازالايسىز؟»
– شەكسىز ماحاببات بولماسا, تەاترعا قىزمەت ەتۋ مۇمكىن ەمەس. ءسوزىم پافوستى ەستىلگەنىمەن, بۇل – شىندىق. تەاتردان ءۇش ەسە كوپ تولەيتىن تۇسىرىلىمدەر مەن تانىمالدىلىق اكەلەتىن جوبالار كوپ بولعانىنا قاراماستان, ءبىزدىڭ تەاتر ارتىستەرى ارقاشان تەاتردى ءبىرىنشى ورىنعا قويادى. مەن دە ءبارىن زاڭدى تۇردە جاساۋعا تىرىسامىن. شىعارماشىلىقتا شەكتەۋ قويماۋعا تىرىسقانمەن, تەاتردىڭ گاسترولدىك ساپارلارى, نەگىزگى رەپەرتۋارىنا ەشقاشان كەدەرگى بولماۋعا ءتيىس. جەكە, وبلىستىق تەاترلار ارنايى شاقىراتىن ارتىستەرىمىز بار. اتاپ ايتساق, ساعىزباي قارابالين, تىنىشكۇل سۇلتانبەرديەۆا, اقبوتا راحات, تولقىن نۇربەكوۆا, شاعۋان ۇمبەتقاليەۆ سىندى ارتىستەرىمىز بىرنەشە تەاتردىڭ ارنايى شاقىرۋىمەن سپەكتاكلدەردە ءساتتى ونەر كورسەتىپ كەلەدى. سوعان قاراماستان, تەاترىمىزدا دا ۇلكەن وقيعالاردىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇر. بۇل الدىمەن ءارتىستىڭ وزىنە دەگەن, شىعارماشىلىققا دەگەن ادالدىعى دەپ تۇسىنەمىن. ءبارىن مۇمكىندىگىنشە, شىعارماشىلىقتارىن شەكتەمەي, كوركەمدىك جەتەكشىمەن اقىلداسا وتىرىپ, كەستە جاساپ وتىرامىز. ءبىزدىڭ تەاتر ارتىستەرى سۇرانىسقا يە بولىپ جاتسا, وعان تەك قۋانامىن. تەك ارتىستەر ەمەس, تەاترىمىزداعى رەجيسسەرلەر جانە تەاترتانۋشىلار دا ارنايى شاقىرتۋمەن تەاترلارعا بارىپ تۇرادى. ءتۇرلى تاجىريبە جيناپ كەلىپ, رۋحاني قورىن مولايتىپ كەلگەن ماماندار ەكى ەسە قارقىندا جۇمىس ىستەيدى. مەن تەك قولدايمىن. شىعارماشىلىق يەسى ءبىر ورىندا تۇرىپ قالماۋعا ءتيىس. ونەردە دامۋ نە كەرى كەتۋ بار. سوندىقتان ەشقايدا بارمايتىن, قاتەلىك جاسامايتىن شىعارماشىلىق يەلەرىنەن قورقۋ كەرەك سياقتى. بىراق بۇل دەگەن, تولىق ەركىندىك بەرۋ ەمەس. تەاتردىڭ نەگىزگى جۇمىسىنا كەلگەندە بارلىق قاعيدانى الىپ تاستاپ, تەاتردى ءبىرىنشى ورىنعا قويامىن.
– جاستار تەاترىنىڭ ءوز ىشىندە, شىمىلدىق ارتىندا ەل بىلە بەرمەيتىن قۇپياسى بار ما؟ مىسالى, اكتەر مەن رەجيسسەردەن الدىمەن نە تالاپ ەتىلەدى؟
– تەاتردا بۋىن ساباقتاستىعى وتە جاقسى ساقتالعان. ءبىزدىڭ بىرلىگىمىز دە, قۇپيامىز دا, وسى ساباقتاستىقتىڭ سىيلاستىعى مەن ۇزىلمەۋىنىڭ ارقاسىندا دەپ بىلەمىن. ءار بۋىن وزىنە جۇكتەلەتىن مىندەتتى ماحابباتپەن جاسايدى. ولاردى كورگەن جاستار دا سول ىزبەن جۇرەدى. تەاترعا جاڭا كەلەتىن ارتىستەردى قابىلداۋ بىرنەشە كەزەڭنەن تۇرادى. سەبەبى تەاترعا كىرۋ ءۇشىن تەك كاسىبي مامان دەگەن ديپلوم ازدىق ەتەدى. مۇندا وزىندىك تالاپتار مەن وزگەشە ءومىر بار. سىرتتان ەستىگەن ادامعا بۇل جالعان بولىپ سەزىلۋى مۇمكىن. بىراق تەاتر – ءبىر كىرسەڭ, جانىڭمەن جۇمىس ىستەۋدى تالاپ ەتەتىن مەكەن. ءبىزدىڭ مىندەت وسى ۇجىمنىڭ بىرلىگىن ساقتاي وتىرىپ, كوركەمدىك دەڭگەيى جوعارى قويىلىمدار مەن تەاتردىڭ قوعامداعى بەدەلىن ارتتىرۋ, تەاتردى برەند رەتىندە قالىپتاستىرۋ بولماق. ول ءۇشىن بىزدە ارتىستەردەن بولەك, ساحنا سىرتىندا, ماركەتينگ, مۋزەي, قوعاممەن بايلانىس بولىمدەرىندە جاس, كاسىبي ماماندار جۇمىس ىستەيدى. سپەكتاكل – تۋر, گاسترولدىك ساپارلار مەن تەاتردىڭ بۇگىنگى ايناسىنا اينالعان الەۋمەتتىك جەلىلەردى جۇرگىزۋ تەاتردىڭ تىنىسىن توقتاتپايدى.
– رەجيسسەر ەركىندىگىنىڭ شەكاراسى بولۋى كەرەك پە؟ تەاتر ساحناسىندا ءسىز نە نارسەنى جاساۋعا, كورسەتۋگە رۇقسات بەرمەس ەدىڭىز؟
– مەنىڭ مىندەتىم – كاسىبي مامانداردى تانۋ, شاقىرۋ, ولاردىڭ شىعارماشىلىعىنا قولداۋ كورسەتۋ. اتالعان ءۇش ماماندىقتان باسقا دا تەاترداعى بارلىق ماماننىڭ جۇمىسىن باعالاۋ – مەنىڭ مىندەتىم. سپەكتاكل ساحنالاپ جاتقان رەجيسسەردىڭ نەمەسە اكتەرلەردىڭ جۇمىسىنا ارالاسپايمىن. قويىلىمدى كوركەمدىك كەڭەسكە تاپسىرۋ ساتىندە ءوز تاراپىمنان بارلىق سىن-ەسكەرتپەنى ايتامىن. بۇل دا تەك تەاتردىڭ ءوسۋى ءۇشىن ايتىلاتىن پىكىر بولادى. سەبەبى تەاتر – ۇجىمدىق ونەر. مۇندا ءبارى تالقىلاۋلار مەن ورتاق پىكىرلەردىڭ ناتيجەسىندە شەشىلەدى. كەرىسىنشە, مەن كورگىم كەلەتىن دۇنيەلەردى ۇسىنۋعا, يدەيا قوسۋعا تىرىسامىن. بيىل دا تەاترىمىز ۇلى جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ اتىندا بولا تۇرا, بىردە-ءبىر تۋىندىسى رەپەرتۋارىمىزدا جوق ەكەنىن ەسكەرىپ, سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ جوسپارىمىزدا بار.
– جاستار تەاترىنىڭ ساحناسىندا قويىلعان سپەكتاكلدەرگە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ارا-تۇرا سىن دا ايتىلىپ قالادى. قابىلدايسىز با؟ بەلگىلى تەاتر سىنشىلارى پرەمەرالارىڭىزدان قالماي كەلەدى. پىكىر ايتا ما, ايتىلعان سىن-ەسكەرتپەمەن قالاي جۇمىس ىستەيسىزدەر؟
– بارلىق سىني پىكىردى قابىلدايمىن. ءتىپتى سىندى سۇراپ الاتىنداردىڭ قاتارىنانمىن. الدىن الا دۇرىس پىكىر ايتىلمايتىنىن بىلسەم دە, سول سىندى تىڭداۋعا دايىنمىن. قازاقستان تەاتر سىنشىلارى بىرلەستىگىنىڭ مۇشەلەرىن قويىلىمدارعا ارنايى شاقىرىپ وتىرامىز. الدىن الا كورسەتىلىم جاساپ, قويىلىمدى قابىلداۋ نەمەسە پرەمەراسىن كەيىنگە شەگەرۋ تۋرالى وي-پىكىرلەرىن تىڭدايمىز. قالاي بولعاندا دا تەاترعا زەرتتەۋشى, سىنشى كەرەك. سىرتتاي قاراي الاتىن, كاسىبي كوزقاراس بىلدىرە الاتىن ماماندار ءاردايىم قاجەت. وسى رەتتە تەاترىمىزعا بىرنەشە جاس تەاترتانۋشى جۇمىسقا قابىلدانعان. ءار قويىلىمدا كەزەكشىلىك مىندەت اتقارىپ, اپتالىق كەڭەستە تالداۋ جاسايدى. كەمشىلىكتەر مەن ارتىقشىلىقتار ايتىلادى. تەاتردىڭ دامۋ ۇدەرىسى وسىنداي جۇمىستارمەن جالعاسىپ وتىرسا, شىعارماشىلىق تەك جاندانا بەرمەك.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
ايگۇل احانبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى