ەلدىكتىڭ ءۇنى

جاسامپازدىق جولداۋى “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” دەپ اتالاتىن ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا بيىلعى جولداۋى تاياۋ ونجىلدىققا, ياعني ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى cتراتەگيالىق دامۋى مەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني تۇرعىداعى ماڭىزدى باعدارلامالاردى ناقتىلاۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. ءاسيا احمەتوۆا, “نۇر وتان” حدپ تالدىقورعان قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى: – ەلباسىنىڭ قازاقستان حال­­قى­نا بيىلعى جولداۋى ارقاي­سى­مىزدىڭ ەلجاندىلىق سەزىمىمىزدىڭ وتىن ءۇر­لەپ, جەلپىندىردى. “ەر ايتسا ەل ايت­قانى, كوپتىڭ قامىن جەپ ايت­قا­نى” دەگەن ءتامسىل ءسوز بار. پرە­زي­دەنتتىڭ جالپى جۇرتتىڭ قامى مەن باقىتتى ومىرىنە باعىتتالعان جول­داۋى – بولاشاققا باعدار, ءىل­گەرى باسۋىمىزدىڭ قوزعاۋشى كۇشى ەكە­نى انىق. ماڭىزدى قۇجات – ىن­تىماعى جاراسقان ەلىمىزدىڭ باعىن اسىراتىن, رۋح بەرەتىن, جۇرەگى ەلىم دەگەن قازاقستاندىقتارعا جول ءسىل­تەپ, باعىت بەرەتىن باعدارشام دە­سەك, قاتەلەسپەيتىنىمىز تاعى كۇمانسىز. جولداۋ – ەلدىكتىڭ ءۇنى. بۇگىنگى تاڭدا ساياسي ساحنادا وزىندىك ورنى بار ناعىز حالىقتىق پارتيا – “نۇر وتان” جەر-جەردە 2020 باع­دار­لاماسىن ورىنداۋ جولىنداعى جۇمىستىڭ باستى وزەگىنە اينالۋى ءتيىس. ەشكىم سىرتتا تۇرماۋى كەرەك, ويتكەنى,  تەك وسىلاي عانا ءبىز قا­زاق­ستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋىن قامتاماسىز ەتەمىز. ەڭ باستىسى – بۇكىل ازا­ماتتىق قوعامدى پارتيا­نىڭ ءتو­ڭى­رەگىنە توپتاستىرۋ ارقىلى ۇلتتار اراسىنداعى كەلىسىم مەن ەتنوس­ارا­لىق دوستىقتى ساقتاپ, ەلدىكتى تۋ ەتىپ ۇستاعان ەلىمىزدىڭ تۇ­راقتى­لى­عىن نىعايتۋ. ءوزىم ۇيعىر قىزى بولعانىممەن, قازاقتىڭ كە­لىنىمىن. ۇرپاق ءوسىرىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋگە كۇش سالۋدامىن. پارتيانىڭ جا­نى­نان جاس ساياساتكەرلەر كلۋبىن اشىپ, سوعان جەتەكشىلىك جاساپ, ۇرپاق بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋدى العا قوي­دىم. وسىلايشا جولداۋدى قۋاتتاپ, وعان وزىندىك ۇلەسىمدى قوسۋدامىن. سامات سۇلەيمەنوۆ, ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى  جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى گۋماني­تارلىق فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى: – “قازاقستان-2030” ستراتەگيا­سىن­دا ەلىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋ باعىتى, ماقساتى مەن باسىم­دىق­تارى بەلگىلەندى. سونىمەن قاتار ال­عاشقى ونجىلدىقتا وسى باعىت­تاعى جوسپارىمىز قيسىندى دامۋ جولىنا تۇسكەنى دە اتاپ ءوتىلدى. الەم­دىك قارجى داعدارىسىنان الەۋ­مەتتىك اۋىرتپالىقسىز ءوتۋىمىز ەل­با­سى ۇستانعان ساياسي باعىتتىڭ دۇ­رىس­تىعىن دالەلدەۋىمەن دە ەرەك­شەلەندى. جولداۋدا ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىن دامىتۋدا مەملەكەت تارا­پىنان اۋقىمدى شارالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى اتاپ كورسەتىلدى. بۇگىندە ەل دامۋىنىڭ بىردەن-ءبىر داڭعىل جولى  ءبىلىم مەن عىلىمعا دەگەن قامقورلىقتى ناقتى شارالار مەن اتقارىلعان جۇمىس­تاردان انىق كورۋگە بولادى. ەلباسى جوعارى ءبىلىم بەرۋ  جۇيەسىنىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتە­رىن دە  كورسەتىپ بەردى. استانا قا­لا­سىن­دا سالىنىپ جاتقان جاڭا حالىق­ارا­لىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ماۋسىم ايىن­دا اشىلاتىندىعى, ونىڭ دارىندى, تالانتتى جاستار ءۇشىن قولجەتىمدىلىگى ءبىزدى قۋانتادى. وبلىس ورتالىق­تا­رىن­داعى ينتەل­لەك­تۋالدى مەكتەپ­تەردىڭ اشىلۋى ينتەللەكتۋال­دى ۇلت قۇرۋعا با­عىتتالعان شارا دەپ ويلايمىز. جاستاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ءبىلىم الۋى ەلباسى نازارىندا. ماسەلەن, شىلدە ايىندا كوتەرىلۋى ءتيىس بولعان شاكىرتاقىنىڭ, بيۋد­جەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرى جال­اقى­سىنىڭ ءساۋىر ايىنان 25 پايىز­عا كوتەرىلۋى قۋانىشتى ءجايت. مىنا جولداردى دا بەيجاي وقي المايسىڭ. وندا: ء“بىزدىڭ جاس­تارىمىز جاڭا اسۋلار مەن شىڭ­داردى باعىندىرۋدا, ماقساتىنا جەتەلەيتىن ەلەۋسىز, بىراق سەنىمدى سوقپاقتاردى ىزدەستىرۋدە تاباندى دا بىربەتكەي بولۋى ءتيىس”, دەلىنگەن. بۇدان كەيىن ءومىرىڭدى وزگەرتپەۋگە تىرىسپاي كور. تەك, ۋاقىتتان ۇتىل­ماي العا باسۋ, سەنىمدى سوق­پاققا ءتۇسۋ قاجەت. باعدات قاراساەۆ, الاكول اۋدانىنىڭ اكىمى: – ءداستۇرلى جولداۋدى الاكول جۇرتشىلىعى ىستىق ىقىلاسپەن قابىلدادى. ويتكەنى, ەلباسىنىڭ وتكەن جىلعى جولداۋىندا داعدا­رىس­قا قارسى شارالاردى ىسكە اسى­رۋ اتقارۋشى ورگانداردىڭ باستى باعىتى بولدى. داعدارىسقا قارسى ءىس-قيمىل جوسپارى بەكىتىلىپ, “جول كارتاسى” باعدارلاماسى جۇزەگە اسى­رىلسا, 2010 جىلى “جول كار­تاسى – 2009” جوسپارى بويىنشا باستالعان تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشى­لىق نىساندارىن قايتا جاڭعىرتۋدى جالعاستىرۋ, ال 2011 جىلى تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى ەڭ اۋقىمدى جاڭعىرتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى جوسپارىن جاساۋ مىندەتى جۇكتەلىپ وتىر. ەلىمىزدەگى داعدارىسقا قارسى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى “جول كارتاسى” باعدارلاماسى اياسىندا اۋدانعا بارلىعى 210 ملن. تەڭگە بولىنسە, ۇستىمىزدەگى جىلى 230 ملن. تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانعان. وتكەن جىل قۇ­رىلىس سالاسى ءۇشىن جەمىستى بولىپ, اۋدان بويىنشا 4097 شار­شى مەتردى قۇرايتىن تۇرعىن ءۇي سالىندى. سونىمەن قاتار, ءۇشارال قالاسىندا 7 جالدىق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى اياقتالسا,  بيىل دوستىق كەنتىندە 20 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە ۇسىنىلماقشى. وڭىرلىك “اۋىز سۋ” باعدارلا­ما­سى­مەن قابانباي, اقجار اۋىل­دارى­نىڭ سۋ جۇيەلەرى جوندەۋدەن وتكىزىلسە, تەرەكتى اۋىلىندا سۋ جۇيەسىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى باستالدى.  اتالعان شاراعا 30 ملن. تەڭگە قاراجات ءبولىندى. اۆتوموبيل جولدارىن كۇتىپ, جوندەۋگە 10 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ, 478 شاقىرىم جانە 1214,5 مىڭ شارشى مەتر جالپى پايدالانىمداعى جول ءجون­دەلسە, ءۇشارال قالاسى مەن قابان­باي اۋىلىندا كوشەلەردى ابات­تان­دىرۋ جانە “قابانباي-كوكتۇما” جولىنا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ەلباسى ۇكىمەتكە اكىمدەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, ۇستىمىزدەگى جىل­دىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا-اق بالا­لاردى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى وقى­تۋمەن جانە تاربيەمەن قامتاماسىز ەتۋدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان “با­لا­پان” ارنايى باعدارلاماسىن ءازىر­لەپ, ىسكە اسىرۋدى تاپسىردى. ءبىلىم سالاسى بويىنشا مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە­لەر­دىڭ جۇيەسى كەڭەيۋ­دە. وسى ماق­ساتتا دوستىق كەنتىندە 280 ورىندىق بالاباقشا قۇرىلىسى جۇرگىزىلسە, بيىل اۋدان ورتالىعى ءۇشارال قالاسىندا 100 ورىندىق جانە قابانباي اۋىلىن­دا 140 ورىندىق بالاباقشا سالۋ كوزدەلگەن. اتالعان بالاباقشا­لار­عا 520 ءبۇلدىرشىن قامتىلادى دەپ كۇتىلۋدە. جازىپ العان كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.