جۋىردا تۇركىستان قالاسىنداعى «قۋانىش» ساۋدا ورتالىعىندا «فاراب» كىتاپحاناسىنىڭ بولىمشەسى اشىلدى. قالاداعى ەڭ ۇلكەن ساۋدا ورتالىعىندا 1700-دەن استام كاسىپكەر جۇمىس ىستەيدى. كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 20 مىڭنان استام ادام كەلەدى. كىتاپحانا ءبولىمى ءبىر كۇندە 70 ادامعا دەيىن قىزمەت كورسەتەدى, ياعني ايىنا ورتا ەسەپپەن 1500 ادامدى قامتيدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. مۇنداي تىڭ جوبا اۋدان, قالالارداعى ورتالىق بازارلاردا جالعاسىن تاپپاق. كىتاپحانانىڭ اشىلۋىنا جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, كاسىپكەرلەر جانە وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەيسەن تاجىباەۆ قاتىستى. «بۇل جوبانى وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى قولداپ, قوعام مادەنيەتىن دامىتۋ باعىتىندا جۇيەلى شارالار ۇيىمداستىرۋدى تاپسىرىپ وتىر. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, وڭىردە تۇرعىنداردىڭ باسىم كوپشىلىگى ساۋدا نۇكتەلەرى ارقىلى كاسىبىن دوڭگەلەتىپ ءجۇر. قاراپايىم حالىقتىڭ دا ءجيى كەلەتىن ورنى – بازار. سوندىقتان دا وسىنداعى كاسىپكەرلەردىڭ كىتاپ وقىپ, ىسكەرلىك تۇرعىدان ىزدەنۋىنە قولداۋ ءبىلدىرىپ, مادەني ورتانى كەڭەيتۋ ماقساتىندا تىڭ جوبانى باستادىق. قوعامدى كىتاپ وقۋعا قىزىقتىراتىن جاڭا جوبالاردىڭ جاندانۋى وقىرماننىڭ كوبەيۋىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
بازارداعى كىتاپحانادا ءتۇرلى باعىتتاعى كوركەم ادەبيەتتەر مەن كاسىپتى نىعايتۋعا باعىتتالعان جانە جىگەر بەرەتىن الەمدىك بەستسەللەردەن قۇرالعان 3 مىڭعا جۋىق كىتاپ قورى بار. بۇل تۋىندىلار كاسىپكەرلەرگە ءوز بيزنەسىن دامىتۋعا, تۇلعا رەتىندە قالىپتاسۋىنا ۇلەس قوسىپ قانا قويماي, جاڭا ءارى كرەاتيۆتى يدەيالاردىڭ تۋىنا مۇمكىندىك بەرمەك. حالىقتىڭ سۇرانىسىنا ساي كىتاپ سورەلەرى تۇراقتى تۇردە جاڭارتىلىپ وتىرادى. ارنايى قاتارلار نەمەسە سورەلەر ورناتىلىپ, سول جەردە ازاماتتار وقىعان كىتاپتارىن سىيعا قالدىرادى, باسقا كىتاپتارمەن الماستىرا الادى. سونىمەن بىرگە كەلۋشىلەرگە مەرزىمدى باسىلىمدار مەن كوركەم ادەبيەتتەر, بالالارعا ارنالعان كىتاپتار ۇسىنىلادى. وڭىردە جالپى 39 بازار جۇمىس ىستەيدى. وندا 7 مىڭنان استام كاسىپكەر ساۋدا-ساتتىقپەن اينالىسادى. جوبا اياسىندا اۋدان, قالالارداعى ۇلكەن ساۋدا ورتالىقتارىندا دا كىتاپحانالار اشىلىپ, باستاما جالعاسىن تاباتىن بولادى. جالپى, وبلىس كولەمىندە 398 كىتاپحانا, 6 ميلليونعا جۋىق كىتاپ قورى بار. ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ايتىپ وتكەن «اشىق اكىمدىكتەگى اشىق كىتاپحانا» جوباسى ناتيجەسىندە وبلىستىڭ جانە اۋدان, قالالارداعى اكىمدىك عيماراتتارىندا, الەۋمەتتىك نىسانداردا كىتاپحانا بۇرىشتارى اشىلىپ, كىتاپقا دەگەن قولجەتىمدىلىك ارتتى. قازىرگى تاڭدا وبلىس بويىنشا اكىمشىلىك عيماراتىنان 15 جانە باسقا دا نىسانداردا 8 كىتاپحانانىڭ جىلجىمالى پۋنكتى اشىلىپ, وقىرمان يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتىپ كەلەدى.
ايتا كەتەيىك, وبلىستاعى 251 مادەنيەت مەكەمەسىنىڭ 45-ءى عيماراتسىز وتىر. ءبىرى اكىمدىك نەمەسە مەكتەپتە, ەندى ءبىرى جەكەمەنشىك عيماراتتا جۇمىس ىستەيدى. «اۋىل ەل – بەسىگى» باعدارلاماسى بويىنشا بىلتىر كىتاپحاناسىمەن بىرگە 13 مادەنيەت ءۇيى پايدالانۋعا بەرىلىپ, 2-ەۋى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل ماقتاارال, جەتىساي, سايرام جانە شاردارا اۋداندارىندا جالپى 4 مادەنيەت ءۇيى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى. 2024 جىلعا وتپەلى بولعان ساۋران مەن جەتىساي اۋداندارىندا 2 كلۋب مەكەمەسى, وتىرار, سارىاعاش, قازىعۇرت, تولەبي, سوزاق, كەلەس اۋداندارىنداعى 7 اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ قۇرىلىسى قايتا جاندانادى.
تۇركىستان وبلىسى
