مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, تازا اتوم ەنەرگياسى – قازاقستان بولاشاعى ءۇشىن ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتىڭ كەپىلى جانە ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ايرىقشا ماڭىزدى ماسەلە. اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ, قازاقستان اتوم سالاسى دامۋىنىڭ كەلەسى ساتىسى دەپ قاراستىرعان ءجون. قازىردىڭ وزىندە ەلىمىز تابيعي ۋران ءوندىرۋ كولەمى جاعىنان الەمدە ءبىرىنشى ورىندا. 2021 جىلدان بەرى ء«ۇلبى-تۆس» جشس زاۋىتىندا جاڭا يادرولىق وتىن – «Framatome» فرانتسۋز كومپانياسىنىڭ ديزاينىنداعى جىلۋ بولەتىن قۇرامالاردىڭ شىعارىلۋى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق پەن يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ كوپجىلدىق عىلىمي جۇمىستارىن دا ەسكەرۋ كەرەك.
اتوم ەنەرگەتيكاسىنا قارسىلىق ءبىلدىرىپ جاتقان ادامداردىڭ ءبىرتالايى سەمەي سىناق پوليگونىنىڭ سالدارىنا جۇگىنەدى. بىراق اەس پەن اتوم قارۋىن سالىستىرۋعا مۇلدە بولمايدى. ەلىمىزدە سالۋعا قاراستىرىلعان رەاكتورلار – 3 جانە 3+ بۋىندى, زاماناۋي, رەفەرەنتتى. بۇل رەاكتورلار اەس تاريحىندا بولعان بارلىق كەمشىلىك پەن اپاتتىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ جوبالانعان. وعان قوسا تەرەڭ ەشەلوندالعان قورعانىس جۇيەلەرىنە يە رەاكتورلار. عىلىمنىڭ ناق دالەلىنە قاراساق, 3+ بۋىنداعى رەاكتورلاردا اۋىر اپاتتىڭ بولۋ ىقتيمالدىعى 10 ملن جىلدا ءبىر رەت كەزدەسۋى مۇمكىن. بۇگىندە كوپ ساراپشى اتوم ەنەرگياسىن «جاسىل ەنەرگيامەن» تەڭەستىرۋدى جاقتايدى, بۇل ونىڭ ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىنىڭ دالەلى دەپ ساناۋعا بولادى.
ارينە, اەس سالۋ-سالماۋ ماسەلەسى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى شەشىلگەنى دۇرىس. بىراق ءار ازامات ءوزىنىڭ تاڭداۋىن سانالى تۇردە, دالەلدەر مەن فاكتىلەرگە سۇيەنە وتىرىپ جاساعانى ابزال.
ەربولات قويانباەۆ,
ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق اتوم ەنەرگياسى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى
