مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەل گازەتىنە بەرگەن سۇحباتى كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سان ءتۇرلى ساۋالدىڭ ناقتى شەشىمى مەن جاۋابىن ايقىن كورسەتىپ بەردى. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەدەن باستاپ ۇلتتىق يدەولوگيا, قاڭتار وقيعاسى, ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋ تاعى دا باسقا وزەكتى تاقىرىپتاردى قامتىعان سۇبەلى سۇحباتتا پرەزيدەنت الەۋمەتتىك سالادا قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەردى اتاپ كورسەتىپ, اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستارعا دا كەڭىنەن توقتالعان.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن بيىل بالالارعا ارنالعان «كەلەشەك» ەرىكتى جيناقتاۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلعالى وتىر. بۇل جۇيە اياسىندا بالاعا ارنايى شوت اشۋعا بولادى, وعان مەملەكەت 5 جاستاعى بالالارعا 60 اەك مولشەرىندە ءبىلىم الۋعا باستاپقى كاپيتال سالادى. بۇدان ءارى وعان اتا-انالاردىڭ ەرىكتى جارنالارى, سونداي-اق 5-7 پايىز جىل سايىنعى مەملەكەتتىك سىياقى جانە ينۆەستيتسيالىق تابىس ەسەبىنەن قاراجات جيناقتالادى.
بۇگىنگى زاماندا ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ورنى ايرىقشا ماڭىزعا يە. ۇلتىمىزدىڭ بولاشاعىن, ۇرپاعىمىزدىڭ كەلەشەگىن ويلاساق, ەڭ الدىمەن, جەتكىنشەكتەرىمىزدىڭ ءبىلىمدى, بىلىكتى ازامات بولىپ وسۋىنە قام جاساۋ – باستى مۇراتىمىز بولۋعا ءتيىس. قازىرگى دۇنيە قارىشتاي دامىپ, قاي سالادا بولسىن, ۇدايى وزگەرىستەر ءجۇرىپ جاتىر. ءبىلىم دە تەز ەسكىرەدى, ونى ۇنەمى جاڭارتىپ وتىرۋ كەرەك. ياعني ۇزدىكسىز وقىپ, ءوز دەڭگەيىڭدى ۇنەمى ارتتىرۋىڭ قاجەت. تۋرا ماعىنادا ايتساق, ءومىر بويى وقۋ قاجەتتىلىگى تۋدى.
وتكەن كۇندەردەگى ءىس-تاجىريبەگە كوز جىبەرسەك, كەشەگى بۇگىنگە, بۇگىنگى ەرتەڭگە ۇقسامايدى. سەبەبى عىلىمنىڭ دامۋى, ءبىلىم مازمۇنىنىڭ وزگەرۋى, ءومىر تالابى, وقۋشى تالعامى ۇنەمى ءوسىپ كەلەدى. قاي قوعامدا بولسىن شەشۋشى فاكتور ادامي كاپيتال ەكەنى ءسوزسىز.
اكادەميك قانىش ساتباەۆ: ء«وز ءبىلىمىن ءومىردىڭ, ءوندىرىستىڭ تاجىريبەلەرىمەن نىعايتىپ, بايىتىپ وتىراتىن, تاپقان ءىلىمىن ۇلكەندى-كىشىلى اشقان جاڭالىعىن حالىقتىڭ قاجەتىنە بەرىپ وتىراتىن عىلىم عانا ءوز دارەجەسىندە زامان تالابىنىڭ ورەسىندە بولادى», دەگەن ەدى. بۇگىنگى زاماناۋي پوستيندۋستريالدىق كەزەڭنىڭ ەرەكشەلىگى – دامىعان نارىقتىق ەكونوميكا, اشىق دەموكراتيالىق قوعام, تسيفرلى قىزمەت كورسەتۋدىڭ, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ, «تسيفرلى سىڭارلاردىڭ» جانە سمارت-جۇيەلەردىڭ كەڭ قولدانىسقا ەنۋى.
قازىر الەم جىل سايىن ەمەس, كۇن سايىن وزگەرىپ جاتىر. وعان قوسا پرەزيدەنت سۇحباتىندا: «جاڭا تەحنولوگيالار, ماماندىقتار جانە سالالار پايدا بولىپ جاتىر. جۇمىستى ۇيىمداستىرۋدىڭ جانە باسقارۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرى قايتا قارالۋ ۇستىندە. وسىنداي جاعدايدا جاڭا كاسىبي داعدىلاردى مەڭگەرۋگە جانە وزىق ءبىلىمىن ءتيىمدى پايدالانۋعا قابىلەتتى جاستاردىڭ ءرولى ارتا تۇسەدى», دەپ ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ ءوتتى. وسى باعىتتا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, «عالامدىق ەنەرگيا» سىياقىسىن بەرۋ جونىندەگى حالىقارالىق كوميتەتتىڭ مۇشەسى, «جارقىن بولاشاق ءۇشىن» اتتى پان گي مۋن قورىنىڭ باسقارما مۇشەسى, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى كەڭەسشىسى, پروفەسسور «راە كۆونگ چۋنگ اتىنداعى جاڭا كليماتتىق ەكونوميكا ورتالىعى» شىمىلدىعىن تۇرگەن بولاتىن. ورتالىقتا كەلەشەكتە جاڭا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم باعدارلامالارى دايىندالىپ, وزەكتى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جاندانىپ كەلەدى.
مۇنان وزگە بۇل سالاداعى اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار وراسان. ناقتىراق ايتقاندا, 2023 جىلى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى كادرلار دايارلاۋعا 88 مىڭنان استام ءبىلىم گرانتى ءبولىندى. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 23 پايىزعا ارتىق. سونىمەن قاتار 1 قىركۇيەكتەن باستاپ ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسى 20 پايىزعا ءوسىپ, 41 898 تەڭگەگە (پەداگوگيكالىق عىلىمدار – 67 200 تەڭگەگە) جەتتى, ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتار شاكىرتاقىلارى 15 پايىزعا ۇلعايىپ وتىر. عىلىمنىڭ جاڭا تەحنولوگياسىن قولداۋعا باعىتتالعان شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ جانە زەرتتەۋدىڭ وزىق ۇلگىلەرىن وندىرىسكە جاپپاي ەنگىزۋدى قولعا الۋ باستى ماقسات بولۋ كەرەك.
ءبىز بەرەكە مەن بىرلىكتى مىزعىماس تەمىرقازىق ەتە وتىرىپ, ادىلەتتى قازاقستاننىڭ بايراعىن بيىكتەتۋ جولىندا ارەكەت ەتۋىمىز كەرەك. بۇگىنگى زامان – جاڭا تەحنولوگيالارمەن جاراقتانعان, عىلىمدى پايداعا اسىرعان, ادال ەڭبەكتى تۋ ەتكەن جانداردىڭ جاڭا عاسىرى. ۇلت ۇستازى ا.بايتۇرسىن ۇلى: ء«بىلىمدى بولۋعا وقۋ كەرەك. باي بولۋعا كاسىپ كەرەك. كۇشتى بولۋعا بىرلىك كەرەك. وسى كەرەكتەردىڭ جولىندا جۇمىس ىستەۋ كەرەك», دەپ بەكەر ايتقان جوق. ەندەشە ادىلەتتىك پەن جاڭارۋدى تەڭ ۇستاعان كەزەڭدە ءبىزدى بىرلىك پەن ەڭبەك جىگەرلەندىرە تۇسەدى دەپ ويلايمىز.
داريا قوجامجاروۆا,
شىمكەنت قالالىق
ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, اكادەميك
