– جۋىردا عانا «التىن ساپا» سىيلىعىن الدىڭىزدار. قۇتتى بولسىن! بىلۋىمىزشە, Med365 مارتەبەلى سىيلىقتى يەلەنگەن تاريحتاعى العاشقى IT-كومپانيا.
– كوپ راحمەت. ءيا, وندىرىستەگى مەديتسينالىق تەكسەرۋلەردى اۆتوماتتاندىرۋمەن اينالىساتىن Med365 «التىن ساپا» سىيلىعىن يەلەنگەن العاشقى IT-كومپانيا رەتىندە تاريحقا ەنىپ وتىر. «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» وڭىرلىك كورمە-كونكۋرستارىنىڭ جەڭىمپازى اتانعان 180 كومپانيانىڭ ىشىنەن ونلاين-داۋىس بەرۋگە قاتىسۋعا 27 فيناليست قانا قول جەتكىزدى. ستارتاپ «وندىرىستىك ماقساتتاعى ۇزدىك كاسىپورىن» اتالىمى بويىنشا ۇزدىك دەپ تانىلدى. وسىلايشا, ءبىز وتاندىق IT-كومپانيالاردىڭ قازىردىڭ وزىندە الەمدىك نارىقتا باسەكەگە تۇسە الاتىنىن دالەلدەدىك. «التىن ساپا» بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەدى. بيزنەس-ۇدەرىستى ودان ءارى جەتىلدىرىپ, IT-ونىمدەرىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىراتىن بولامىز. تۇتىنۋشىنىڭ ادالدىعى مەن قىزمەتكەردىڭ ريزاشىلىعى ءار كاسىپكەرگە ماڭىزدى. بۇل ستارتاپتىڭ باستاپقى يدەياسى – دەنساۋلىق ماسەلەلەرىن سمارت تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن شەشۋ. دامۋ بارىسىندا ءبىز مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى تولىققاندى ۇيىمعا اينالىپ كەلە جاتقانىمىزدى تۇسىندىك. ويتكەنى قىزمەتىمىزدى جۇرگىزۋ جانە جابدىقتاردى ءوندىرۋ ءۇشىن مەديتسينالىق ليتسەنزيالار, سەرتيفيكاتتار, تىركەۋ كۋالىكتەرىن الدىق. بۇگىنگى تاڭدا ءبىزدىڭ قۇرىلعى تولىققاندى مەديتسينالىق ءونىم دەڭگەيىنە جەتتى.
– سوندا بۇل قۇرىلعىنىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟
– ەرەكشەلىگى – ادامي فاكتوردىڭ الدىن الۋ. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – بيۋدجەت يگەرۋ ەمەس. Med365 – ازاماتتىق پوزيتسيا ۇستاناتىن, الەۋمەتتىك كومپانيا. ونىڭ وزگەلەرگە بەرەتىن مۇمكىندىگى – قىزمەتكەرلەردىڭ دەنساۋلىق ديناميكاسىن انىقتاپ, باقىلاۋدا ۇستاۋ. ەكىنشىدەن, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋگە, جۇمىسشىلاردىڭ ىشكى ءتارتىبىن قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسەدى. ءبىز مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك باعىتتا جۇمسايتىن شىعىندارىنىڭ ۇلەسىن ازايتقىمىز كەلەدى. «سەبەپ», «سالدار» دەگەن ۇعىمداردان بۇرىن «الدىن الۋ» ۇعىمىن ۇستىن ەتىپ ۇستايمىز. مىسالى, ءىرى كومپانيالاردا 100-150 قىزمەتكەر ءبىر ۋاقىتتا جۇمىسقا كەلەدى. دەنساۋلىعىنىڭ جۇمىسقا جارامدىلىعىن قازىرگە دەيىن دارىگەرلەر بەرگەن انىقتاما نەمەسە ەسىك الدىندا وتىرعان مەدبيكە كومەگىمەن انىقتايدى. ول ادامنىڭ قان قىسىمى كوتەرىلىپ تۇرسا, ءدارىسىن بەرىپ جۇمىسقا كىرگىزە بەرەدى. ال ونداي قىزمەتكەردىڭ جۇمىستاعى بەلسەندىلىگى تومەندەيدى, ەڭ قاۋىپتىسى دەنساۋلىعىنا كۇش ءتۇسىپ, باسقا اۋرۋى اسقىنۋى مۇمكىن. مىنە, وسىنداي ادامي فاكتور ءجيى بولاتىن جەردە جاساندى ينتەللەكتىنى الداۋ مۇمكىن ەمەس.
زاۋىتتا, شاحتادا نەمەسە كەز كەلگەن قاۋىپتى كاسىپورىندا اۋىسىمعا كىرەر الدىندا جۇمىسشى مەديتسينالىق كۋالاندىرۋدان ءوتىپ, دارىگەردەن رۇقسات الۋى قاجەت. ءبىزدىڭ جۇيە نە ىستەيدى؟ الدىمەن ادامدى انىقتايدى, قۇرىلعى تەكسەرىس جۇرگىزىپ, دەرەكتەردى دارىگەردىڭ كومپيۋتەرىنە جىبەرەدى. ول قىزمەتكەردىڭ ماس نەمەسە ساۋ ەكەنىن, قان قىسىمىنىڭ جوعارى يا تومەن ەكەنىن تەكسەرەدى. سونىمەن قاتار بىزدە قىزمەتكەردىڭ جاعدايىن ديناميكا ارقىلى تالداپ بەرەتىن باعدارلامالىق جاساقتاما بار. ەگەر ول تەرىس وزگەرىستەردى كورسە, سوعان نازار اۋدارىپ, الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋ ءۇشىن دەرەۋ دارىگەرگە دابىل قاعادى. دەمەك, Med365 – ادام دەنساۋلىعىنا زياندى وندىرىستە جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەرگە اۋىسىم الدىندا نەمەسە اۋىسىمنان كەيىنگى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن 1 مينۋت ىشىندە وتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وڭتايلى شەشىم. ول الىنعان دەرەكتەردى تالدايتىن جانە دەنساۋلىققا تونەتىن قاۋىپتى انىقتايتىن ارنايى باعدارلامالىق جاساقتامادان تۇرادى. مۇنىڭ ءبارى تەرمومەتر, تونومەتر, الكوتەستەر, پۋپيللومەترى بار مەترولوگيالىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن جاسالادى. مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋ ادەتتەگىدەي 8-10 مينۋتتى الادى. ەلەستەتىپ كورىڭىزشى, ءبىر ۋاقىتتا 500 جۇرگىزۋشى 5-6 مەدبيكەنىڭ كومەگىمەن تەكسەرۋدەن ءوتۋى كەرەك. ءبىز بۇل ءۇردىستى 1 مينۋت 10 سەكۋندقا دەيىن قىسقارتىپ, ادام فاكتورىنىڭ جويىلۋىنا قول جەتكىزدىك.
– ونەرتابىس كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسىن قانشالىقتى جاقسارتتى؟
– ءبىزدىڭ جۇيە ءوزىن ناشار سەزىنىپ تۇرعان نەمەسە ماس كۇيدە كەلگەن قىزمەتكەردى بىردەن تانيدى. مىسالى, تاڭەرتەڭ ادامنىڭ قىسىمى كوتەرىلسە, قۇرىلعى تەكسەرىپ, دارىگەرگە دابىل سوعادى. دارىگەر ونى جۇمىسقا جىبەرمەي, تەرەڭ تەكسەرىلۋ ءۇشىن ەمحاناعا جىبەرەدى. وندىرىستەگى جۇمىسشىلاردىڭ ءبىرازى جۇمىس ۋاقىتىندا تىعىلىپ ىشىمدىك ىشەدى. ءارى ولار اۋىر جۇمىستىڭ ورتاسىندا جۇرەدى. تيىسىنشە, قاي جەردە قانداي وقيعا بولاتىنىن ەشكىم بىلمەيدى. ال ماس ادام جۇمىس بارىسىندا تۋىندايتىن توتەنشە وقيعالار كەزىندە تىعىرىقتان شىعا الا ما؟ ابايسىزدا ءوزىن نەمەسە وزگەنى جازىم ەتۋى ىقتيمال. مۇنداي جاعدايلاردى ەستىپ, كورىپ ءجۇرمىز. جوعارىدا ايتقانىمداي, ءبىزدىڭ قۇرىلعى قىزمەتكەر جۇمىسقا ىشىمدىك ءىشىپ كەلسە دە, بىردەن انىقتايدى. قولدانۋشىلاردىڭ دەرەگىنشە, Med365 جۇمىسشىلار اراسىنداعى ىشىمدىك ءىشۋ دەڭگەيىن تومەندەتكەن. سەبەبى ءتيىستى ماماندارمەن كەلىسىپ «ىشىمدىك ىشكەن جوق» دەگەن قۇجاتتى قولدان جاساپ الۋعا بولادى. ال قۇرىلعىمەن قالاي كەلىسەسىڭ؟ ءبىز تەحنولوگيا ءومىردى جەڭىلدەتەدى, تيىمدىلىكتى جاقسارتادى دەگەندى ءالى جەتە تۇسىنە قويمادىق. مىسالى, كەيبىر كاسىپورىن جۇمىسشىلارى مۇنداي جاڭاشىلدىققا قارسى بولىپ جاتادى. ارنايى بارىپ, قۇرىلعى جۇمىسىن, ماقساتىن تۇسىندىرگەننەن كەيىن عانا اپتىعى باسىلادى.
– الداعى جوبا-جوسپارلار دا اۋقىمدى شىعار؟
– ءبىز تەك وندىرىستىك مەديتسيناعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اۋىلعا دا كوڭىل بولگىمىز كەلەدى. «دەنى ساۋ ۇلت» ءاربىر ازامات ءۇشىن ساپالى جانە قولجەتىمدى دەنساۋلىق ساقتاۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ 6 ەلدى مەكەنىندە قاناتقاقتى رەجىمدە دارىگەرلەرگە ارنالعان بىرىكتىرىلگەن ءموبيلدى مەترولوگيالىق قامتاماسىز ەتۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ورناتىلدى. وعان «Digital Med365» اتاۋىن بەردىك. قازىرگى ۋاقىتتا ەل حالقىنىڭ 40 پايىزعا جۋىعى اۋىلدىق جەرلەردە تۇرادى. ولاردىڭ باسىم بولىگى نەگىزگى مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قول جەتكىزە الماي وتىر. وسى ماسەلەنى شەشۋگە كومەكتەسكىمىز كەلەدى. جابدىقتىڭ كومەگىمەن ءدال سول جەردە فەلدشەر پاتسيەنتتىڭ قان قىسىمىن, دەنە تەمپەراتۋراسىن, قانت دەڭگەيىن, ءيمپۋلسىن ولشەي الادى. سونداي-اق قان مەن ءزاردى تالداپ, ەكگ جاساۋ ءۇشىن دەرەكتەردى جۇيەگە ەنگىزۋگە بولادى. وسى ارقىلى اۋداندىق نەمەسە وبلىستىق ەمحانانىڭ دارىگەرلەرى دەرەكتەرمەن تانىسا الادى. تىلدەسۋ ءۇشىن ارنايى پلانشەت تە بار. الداعى ۋاقىتتا مەديتسينالىق قاتەلىك قاۋپىن ازايتۋعا كومەكتەسەتىن جاساندى ينتەللەكتى ىسكە قوسقىمىز كەلەدى. بۇل ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە جول اشادى. سونىمەن قاتار دارىگەرلەر بەلگىلى ءبىر ايماقتاردىڭ تۇرعىندارى قانداي اۋرۋلاردان زارداپ شەگەتىنىن تۇسىنە باستايدى. ءار جەردىڭ وزىندىك كليماتتىق جانە تاريحي ەرەكشەلىكتەرى بار. جوبامىز دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن ءتيىمدى باسقارۋعا كومەكتەسەدى. بىرىنشىدەن, شەنەۋنىكتەر ايماقتاردا حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا قاتىستى قانداي ماڭىزدى ماسەلەلەر بارىن جانە جاعدايدى تۇزەتۋ ءۇشىن نازاردى قايدا اۋدارۋ كەرەكتىگىن تۇسىنەدى. ەكىنشىدەن, بۇل مەديتسيناعا بولىنگەن بيۋدجەت شىعىندارىن ۇتىمدى باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءار سالا ءدارى-دارمەكتىڭ بەلگىلى ءبىر كولەمىن ساتىپ الادى. جينالعان مالىمەتتەر نەگىزىندە ءبىز بەرەتىن دەرەكتەرگە قاراپ قانداي ءدارى-دارمەكتەردىڭ كوبىرەك يا ازىراق قاجەت ەكەنىن تۇسىنۋگە بولادى.
قازىر ءبىزدىڭ قۇرىلعىنى رەسپۋبليكا بويىنشا 40-تان استام كاسىپورىن پايدالانىپ وتىر. ولار مۇناي وڭدەۋ, تاۋ-كەن ءوندىرۋ سەكىلدى ونەركاسىپتىڭ بىرنەشە باعىتىندا جۇمىس ىستەيدى. جاقىندا الماتى, استانا قالالارىنداعى اۆتوبۋس پاركتەرىنە جۇيەنى قاناتقاقتى رەجىمدە ىسكە قوستىق. ءبىر ايعا سوزىلعان سىناق كەزەڭىندە جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. قۇرىلعىنى اۆتوبۋس پاركتەرىنە قويۋدىڭ ماڭىزى زور. ويتكەنى جۇرگىزۋشىلەردىڭ جۇرەك تالماسى ۇستاپ, ەسىنەن تانىپ, سالدارىنان ادامدى ادام قاعىپ كەتكەن كەزدەرى تۋرالى جان تۇرشىگەر فاكتىلەردى ءجيى ەستيمىز. بۇل – ادامي فاكتور. الدىن الۋعا تىرىسۋ كەرەك. اۋىر جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسشىلاردىڭ دەنساۋلىعى مەن ماس يا ماس ەمەس ەكەنىن مىندەتتى تۇردە كۇن سايىن ساپالى تۇردە تەكسەرىپ وتىرۋ كەرەك. سەبەبى ولاردىڭ موينىندا قانشاما ادامنىڭ تاعدىرى تۇر. بۇعان قوسا ءبىز ىشكى تارتىپكە كەلگەندە قىرسىزبىز. شىن مانىندە, ىشكى ءتارتىپ دەنساۋلىعىمىزعا ءمان بەرۋدەن باستالادى.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ ءىرى مەگاپوليستەرىنىڭ اۆتوبۋس پاركتەرىندە قاناتقاقتى جوبالاردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتىرمىز. قىزىعۋشىلىق بار. بولاشاقتا جالپى وندىرىستەگى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋ ۇدەرىسىن تولىقتاي اۆتوماتتاندىرعىمىز كەلەدى. 2022 جىلى ەلىمىزدەگى ءوندىرىس ورىندارىندا 1 500-دەن استام ادام زارداپ شەككەن. ونىڭ 200-دەن استامى ءتۇرلى سەبەپپەن قايتىس بولعان. بۇل ماسەلەنى قالاي رەتتەيمىز؟ مۇنىڭ بىردەن-ءبىر شەشىمى – جۇمىس بەرۋشىلەر قىزمەتكەرلەردىڭ دەنساۋلىعىنا ءجىتى نازار اۋدارىپ, قولايلى جاعداي جاساۋى كەرەك. دەگەنمەن كەيبىر كومپانيالار بۇعان كوز جۇما قاراپ, جاراقات العان ادامداردىڭ ستاتيستيكاسىن بۇرمالاپ, ءتىپتى كەيبىر كەلەڭسىز وقيعانى جاسىرىپ قالىپ جاتادى. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 2019 جىلى جەنەۆادا ەلىمىزدىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مەن حالىقارالىق الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ قاۋىمداستىعى اراسىندا Vision Zero تۇجىرىمداماسىن ورىنداۋ تۋرالى مەموراندۋم بەكىتىلدى. وعان 2022 جىلى وتاندىق 291 كاسىپورىن قول قويدى. ولار جۇمىس ورنىنداعى جازاتايىم وقيعالاردى ازايتۋعا جانە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە مىندەتتەلدى. وسى مەموراندۋمنان كەيىن جۇمىسشىلاردىڭ دەنساۋلىعىن قاداعالاۋعا كومەكتەسەتىن قۇرىلعىعا دا سۇرانىس ارتا باستادى.
– Med365-ءتىڭ نەگىزگى ءۇش ەرەكشەلىگىن اتاپ بەرە الاسىز با؟
– ءبىرىنشى – يننوۆاتسياعا جاقىنبىز. مىسالى, قاراعاندىعا قۇرىلعىمىزدى اپارىپ, قويعىمىز كەلدى. بىراق شالعاي اۋىلداردا ينتەرنەت مۇلدەم ۇستامايدى. سول ءۇشىن ءوز قاراجاتىمىزعا Starlink ينتەرنەتىن قويىپ بەردىك. ەكىنشى ەرەكشەلىك – مۇمكىندىگىنشە مازمۇندى جۇمىس ىستەگىمىز كەلەدى. ءبىز – الەۋمەتتىك كاسىپكەرلەرمىز. ەڭ ماڭىزدى دۇنيەمىز – ماقسات. «ادام ءومىرىنىڭ ساپاسى ماقساتىنىڭ مازمۇنىنا بايلانىستى» دەگەن ءتامسىل بار. ءۇشىنشى ەرەكشەلىك – وتاندىق ءونىمبىز. ەلگە قىزمەت ەتۋ – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن ابىروي.
– نەلىكتەن وسى باعىتتى تاڭدادىڭىزدار؟
– ستارتاپ باستاۋعا يدەيا ىزدەگەنىمىزدە باستى ماقساتىمىز مول تابىس تابۋ ەمەس, الەۋمەتتىك ماسەلەنى شەشۋ بولدى. ستۋدەنت كەزىمدە اكەم 51 جاسىندا جۇرەك تالماسىنان قايتىس بولدى. سول كەزدە ادام بويىنداعى كەز كەلگەن اۋرۋدى ەرتە كەزدەن انىقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندىم. مويىنداۋ كەرەك, ءبىزدىڭ ەلدە كوبىنە ەر ادامدار دەنساۋلىعىنا نەمقۇرايدى قارايدى. دارىگەرلەر دە ادامداردىڭ اۋرۋى اسقىنعاننان كەيىن كەلەتىنىن ايتىپ, شاعىمدانادى. وسىلايشا, وندىرىستە جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىق جاعدايىن جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن ەرتە انىقتايتىن Med365 جوباسىن قولعا الدىق. جوعارىدا ايتقانىمداي, ءبىز قۇراستىرعان قۇرىلعى وندىرىستىك كومپانيالارداعى جۇمىسشىلاردىڭ جۇمىسىنا كىرىسپەس بۇرىن مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن جىلدام ءارى ساپالى ءوتۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
اڭگىمەلەسكەن –
ەلىگىماي توڭكەر,
«Egemen Qazaqstan»
