جول-كولىك وقيعاسى ازايماي تۇر – سەناتور

«اتا زاڭىمىزدىڭ 1-بابىندا جازىلعانداي, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى - ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى. بىراق ەلىمىزدە جىل سايىن جول اپاتىنان ەكى مىڭعا جۋىق ادام اجال قۇشىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە سوڭعى بەس جىلدا ءبىر مىڭ ءبىر جۇزدەن اسا ءجاسوسپىرىم قايتىس بولعان. 2023 جىلدىڭ 10 ايىندا 11 618 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. سالدارىنان 1 942 ادام قازا تاپتى. 

وتكەن اپتادا الماتى قالاسىندا ءۇش ادامنىڭ ءومىرىن قيعان جول كولىك وقيعاسى ەلىمىزدىڭ مەگاپوليستەرىندەگى شەشىلمەي كەلە جاتقان بىرقاتار وتكىر ماسەلەلەردى كورسەتتى. ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعىنىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, 2030 جىلعا قاراي حالىق سانى استانادا – 33%-عا, ياعني 1,7 ملن ​​ادامعا, الماتىدا – 20%-عا, 2 ملن 466 مىڭ ادامعا, شىمكەنتتە – 32%-عا, 1,5 ملن وسەدى. بۇل ەل حالقىنىڭ تورتتەن بىرىنە جۋىعى وسى مەگاپوليستەردە شوعىرلانادى دەگەن ءسوز. قازىردىڭ وزىندە اتالمىش قالالارداعى حالىقتىڭ ەداۋىر بولىگى شەت ايماقتاردا, جەكە سەكتورمەن قوسىلعان اۋدانداردا تۇرادى, مۇندا مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردا ورىن تاپشىلىعى جوعارى. ادامدار بالالارىن مەكتەپكە جەتكىزۋ ءۇشىن قانشاما شاقىرىم جەكە كولىكپەن جۇرۋگە ءماجبۇر. سوندىقتان بۇل قالالارداعى وزگە ماسەلەلەرمەن قاتار قوعامدىق كولىك تاپشىلىعى مەن جول كەپتەلىستەرى ۇلكەن پروبلەماعا اينالدى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا 2023 جىلعى 1 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا تىركەلگەن كولىك سانى 5 ملن 216,1 مىڭ, ونىڭ ىشىندە 88% جەڭىل اۆتوموبيلدەر, 9,9% جۇك كولىكتەرى جانە تەك 2,1% اۆتوبۋستار. جەڭىل اۆتوكولىكتەر سانى كۇن سايىن ەسەلەپ كوبەيىپ جاتىر. جول اپاتىنا قاتىستى تاعى ءبىر فاكتور ءبىزدىڭ جان باسىنا شاققانداعى جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانى الەم بويىنشا ورتاشا بولعانىمەن, اۆتوكولىكتەردىڭ ەسكى بولۋى, ءتىپتى كوپ جاعدايدا قاۋىپسىزدىك جاستىقتارىنىڭ دا جوقتىعى, ءولىم-ءجىتىمنىڭ جوعارى بولۋىنا اكەلىپ وتىر», دەدى ب.جەكسەنباي. 

فوتو: تengrinews.kz

سەناتور كەپتەلىستە تۇراتىن ادامدار جىلىنا 360 ساعات ۋاقىتىن بوس وتكىزىپ قانا قويماي, كولىكتەن بولىنەتىن ۋلى گازدان وكپە اۋرۋلارىنا شالدىعۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. ەلىمىزدەگى مەگاپوليستەردىڭ جول كەپتىلىسى ماسەلەسى كۇردەلى ەكەنىن ايتىپ, ۋاقىت كۇتتىرمەي ءتيىمدى شەشۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى.

سەناتور حالقى جىلدام ءوسىپ جاتقان قالالاردىڭ ورتالىقتارى مەن شەتكەرى ايماقتارى بويىنشا ۇيلەستىرۋ جانە ساۋدا-قىزمەت, دەمالىس ورىندارىن بىركەلكى ورنالاستىرۋدى قاتاڭ باقىلاۋ قاجەت دەدى. سونداي-اق قالا قوزعالىسىن باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي ورتالىقتان اۆتوماتتى باسقارۋ جانە «اقىلدى» باعدارشامدار جۇيەسىن ەنگىزۋدى ۇسىندى. مارشرۋتتاردىڭ, قوعامدىق كولىك بولىمشەلەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋ, ولارعا ارنايى جولاقتاردى كوبەيتۋ جانە  قوعامدىق كولىك ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە كۇش  سالۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى. وعان قوسا اۆتوپاركتەردىڭ كومەگىمەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ جوعارى دەڭگەيلى ستاندارتتارىن بەلگىلەپ, ترانزيتتىك اعىندى قالانىڭ ىشكى كولىك اعىنىنان اجىراتۋ ءۇشىن جولداردى جەكە دەڭگەيدە سالۋدى ۇسىندى. كولىك كەپتەلىسى ماسەلەسىن شەشۋدە جول قوزعالىسىن رەتتەۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ءرولى جانە جەكە كومپانيالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ كەرەكتىگىن دە ايتتى.