بالالار مەن ەرەسەكتەر دوستىعى

“نۇر وتان” حدپ كوكشەتاۋ قالالىق پارتيا ۇيىمىندا 33 باستاۋىش قۇرىلىم بار. بۇلاردىڭ بارلىعى دا حالىق الدىندا ايتا قالارلىقتاي بەدەلگە يە. اسىرەسە, “قازاقستان تەمىر جولى” اق اقمولا وبلىستىق فيليالىنداعى ۇيىمنىڭ اتىنا جىلى لەبىزدەر ءجيى ايتىلادى. – العاشىندا التاۋ ەدىك, قازىر قاتارىمىزدا 215 بەلسەندى مۇشە بار, – دەيدى باستاۋىش پارتيا ۇيى­مىنىڭ ءتورايىمى روزا سۇلەيمە­نو­ۆا. – ولاردىڭ بارلىعى قوعامدىق جۇمىسقا جۇرەك قالاۋىمەن ارا­ل­ا­­ساتىن, ەلدىڭ بىرلىگى مەن ابىرويىن, بولاشاعىن ويلايتىن ىزگى نيەتتەگى جاندار. ماعان ارىپتەستەرىمنىڭ قوعامدىق ومىردەگى سونى وزگەرىستەر مەن جاسامپازدىق قادامدارعا بەيجاي قارامايتىندىعى, وزدەرى دە دامۋ ۇردىستەرىمىزگە بىلەك سىبانا كىرىسەتىندىگى ۇنايدى. وسىدان جەتى جىل بۇرىنعى كەڭەيتىلگەن ءماجى­لى­سى­مىزدە پارتيا مۇشەلەرى “ساندىق­تاۋ” بالالار ءۇيىن قامقورلىققا الۋ جونىندە باستاما كوتەرگەن بولاتىن. قازىر بالالارمەن ارامىزداعى ءتۇ­سىنىستىك بەرىك دوستىققا, باۋىرمال­دىق قاتىناسقا ۇلاسىپ وتىر. ونىسى راس جۋىردا “نۇر وتان” حدپ باستاۋىش ۇيىمىنىڭ سان­دىق­تاۋ بالالار ۇيىنە كەزەكتى قايى­رىم­دىلىق ساپارىنا ءبىز دە كۋا بول­عانبىز. وعان پارتيانىڭ وب­لىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبى­رىن­شى ورىنباسارى عالىم شويكين باستاعان بەلدى ازاماتتار دا قا­تىستى. سوداعى ءۇش پەن ون سەگىز جاس ارالىعىنداعى ءجۇز ەلۋ ەكى بالانىڭ جۇزىندەگى قۋانىشتى كورسەڭىز! ءاري­نە بالالار الەمىنە بازارلىقسىز بارۋعا بولا ما؟! قوناقتاردىڭ بۇل جولعى قورجىنى اۋىرلاۋ كورىندى. كوكشەتاۋلىق تەمىرجولشىلار بيىلعى ناۋرىز مەيرامىنداعى قالالىق بايقاۋدا جەڭىمپاز اتانىپ, جۇلدەگە زامانالىق تەلەديداردى جەڭىپ العان ەدى. مىنە, سول قيماس بايگەنىڭ ءباسى بالالارعا بايلاندى. باستاۋىش پارتيا ۇيىمى كوكشەتاۋ قالالىق فيليالىمەن بىرلەسىپ, ءوزىن-ءوزى باسقارۋ قۇرىلىمدارىن ۇي­ىم­داستىرعانى ەسىمىزدە. بۇگىن سان­دىقتاۋ بالالار ۇيىندەگى ء“بىر­لىك” مەكتەپ بالالارى رەسپۋبليكا­سى­نىڭ جىلدىق جۇمىس قورىتىن­دى­سى شىعا­رىلىپ, شاعىن مەملە­كەت­تىڭ “مينيسترلەرى” تەمىرلان ءسار­سەن­باەۆ, ەلەنا بەستىكباەۆا, الەكساندر زاحارچەنكو, يۋري ەر­ميت, ليۋدميلا ونوپ ماراپاتتالدى. سونداي-اق, “اقمولانىڭ بالعىن دارىندارى” بايقاۋىنىڭ جەڭىم­پاز­دا­رى يۆان كارمانوۆ, ولەسيا جا­قىپوۆا, ەكا­تە­رينا دروزدەتسكايا جانە دەلفيلىك ويىنداردىڭ قولا جۇلدەگەرى سانجار رىدۋن قۇرمەت گراموتالارىمەن اتاپ ءوتىلدى. ار­نايى جوبانى ۇيىمداس­تى­رۋشىلار ەشكىمدى دە سىي-سياپاتسىز قالدىر­عان جوق. بالعىنداردىڭ بار­لىعىنا وي-ءورىستى كەڭىتەتىن ويىن­دار, وي­ىنشىقتار, كيىم-كەشەكتەر تارتۋ ەتىلدى. ال, وقۋ قۇرالدارى “مەك­­تەپ­كە جول” ءداستۇرلى اكتسياسى اياسىندا بەرىلمەك. روزا ارىستانقىزى اقمولا تەمىر جول بولىمشەسىنىڭ باستىعى ۆياچەسلاۆ ميرونوۆتىڭ ارنايى بۇي­رىعىن وقىعاندا بالالار ءماز-مەيرام بولدى. قۋاناتىنداي-اق جاعداي ەكەن. مەكتەپتى بيىل ءبى­تىرەتىن جەتى تۇلەك تەمىرجول جۇيەسى بويىنشا تەگىن وقىتىلىپ, ونى بىتىرگەن سوڭ جۇمىسقا ورنالاس­تى­رىلادى. ولاردى جىل سايىن مەكتەپ “مينيسترلەرى” ىرىكتەپ, ۇسىنىس جاساپ وتىرماق. سونداي-اق, “نۇر وتان” پارتياسىنىڭ ۇسىنىسىمەن تەمىر جول ءبولىمىنىڭ باسشىلىعى بالالار ءۇيىنىڭ باسقا دا مۇقتاجىنا جىل سايىن 300 مىڭ تەڭگە قارجى اۋدارۋعا شەشىم قابىلداۋى وزگەلەرگە ۇلگى بولارلىقتاي قادام. بالالار ءۇيىنىڭ ديرەكتورى مە­رەكە مولداحمەتوۆ ءوز ارىپتەستەرىنە ريزا سەزىمىن ءبىلدىرىپ, “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالى اقمولا وڭىرىندەگى التى بالالار ۇيىنە تۇگەل قامقورلىق جاساپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سان­دىقتاۋدا جۋىردا عانا ءوت­كەن وبلىستىق سپارتاكياداعا نۇر­­­­­وتان­­دىقتاردىڭ كومەك-قولداۋى وراسان. ... وسى ارادا, تاقىرىپتى تو­لىق­تىرۋ ماقساتىندا, ساندىقتاۋ اۋ­دانىنىڭ اكىمى, پارتيانىڭ اۋ­دان­دىق فيليالىنىڭ توراعاسى قا­نات سۇيىندىكوۆ پەن وبلىستىق ء“ۇمىت” قورىنىڭ ديرەكتورى ابزال با­­شاروۆ سول كۇنى اۋدان ورتالىعى بال­قاشىن اۋىلىنىڭ 17 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالاسىنا اقشالاي جانە قۇندى سىيلىقتار تابىس ەتكەنىن قوسىپ ايتقىمىز كەلەدى. باقبەرگەن امالبەك, اقمولا وبلىسى,  ساندىقتاۋ اۋدانى. كەلىڭدەر, ستريتبول وينايىق ءبارىمىز!.. وبلىس ورتالىعىندا جىل سايىن قا­لىڭ جۇرتشىلىقتىڭ, جاستار مەن جاس­وسپىرىمدەردىڭ قولداۋىنا يە بولعان ءار­تۇر­لى سپورت ويىندارى وتكىزىلىپ تۇرادى. ءدال بۇگىن, باستالعان جاز ايىنىڭ العاش­قى كۇندەرى قالالىق دەمالىس ساياباعىندا ءىV حالىقتىڭ سپورت ويىندارى سالتانات­تى جاعدايدا اشىلدى. سپورت ويىندارى مەرەكەسىنە اۋىل­داردان جينالعان جاستاردى وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقار­ما­سى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ارداق تور­سىقباەۆ قۇتتىقتاپ, الداعى ويىندارىندا جەڭىمپاز اتانۋلارىنا ساتتىلىك تىلەدى. ارداق قايىرلى ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ەلى­مىزدىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ جۇلدەسى ءۇشىن وتكىزىلىپ جاتقان حا­لىقتىق سپورتتىق ويىندارعا وبلىستىڭ اۋدان, اۋىلدارىنان كەلگەن 120 سپورتشى جاس قاتىسۋدا. ءبىزدىڭ حالىقتىق سپورت وي­ىندارىن وتكىزۋدەگى ماقساتىمىز ەل ءىشىن­دە, اسىرەسە, اۋىل جاستارى اراسىندا بۇ­قا­را­لىق سپورتتى دامىتۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن قا­لىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى. ءۇش كۇن بويى, وسى ساياباقتا ستريتبول ويىنىنان جارىس وتەدى. جارىس جەڭىمپازى شىلدە ايىندا ورال قالا­سىندا وتەتىن رەسپۋبليكالىق جارىسقا قاتىسۋعا جولداما الادى. ستريتبول باسكەتبول ويىنى سياقتى, ءبىر ەرەك­شەلىگى مۇندا دوپتى ءبىر دوڭگەلەككە تۇسىرەدى, كوپ ورىن كەرەك ەتپەيدى, ويناۋعا ىڭعايلى قاراپايىم ويىن, اۋلادا, ەسىك الدىندا ويناي بەرۋگە بولادى. بۇل – ستريتبولشى اۋىل جاستارىنىڭ دا قاتارى كوبەيىپ كەلەدى دەگەن ءسوز. كوماندا ءتورت ادامنان جاساقتالادى. قىزدار جانە ۇلدار بولىپ ويناي بەرەدى. ارينە, اركىم ءوز كومانداسى ءۇشىن. ولار جىل سايىن وسى ويىندى ويناپ جاتتىعىپ قالعاندارىن ايتادى. ءبىز ويىن باستالماس بۇرىن ستريتبولشى اۋىل جاستارىمەن اڭگىمەلەستىك. وبلىستاعى جەلەزينكا اۋدانىنان كەلگەن الەكساندر بۋندەرليحت, پاۆلودار اۋدانىنان اپالى-ءسىڭلىلى ۆەرا جانە ۆاليا زلوبينالار, ماك­سيم ساگاي­داك, اسەل مۇحتاروۆا, اناس­تاسيا مارتى­نوۆا, ەرلان ايتۋعانوۆ ستريت­بول بىزدەر ءۇشىن شىنىندا ناعىز سپورت ويىنى, ءبىز جاتتىعامىز, شىنىعا­مىز, كۇشتىمىز, ەپتىمىز, ءبىز ءبارىمىز دوس­پىز, ويتكەنى, كو­مان­دامىزدا ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ با­لالارى بار, ءبىر-ءبىرىمىزدى سپورت تىلىمەن ۇعىنىپ, جىل سايىن وسى ويىندا باس قوسىپ, ءبىر دەمالىپ قالا­مىز. وبلىس ورتالىعىنا كەلگەنگە دەيىن ءبى­راز ۋاقىت دايىندالدىق. جەڭىسكە جە­تىپ, جۇلدەلى بولعىمىز كەلەدى. سپورت باس­قارماسىن­داعى اعا-اپايلار بولسىن, اۋ­ىلدا بول­سىن بىزدەردى “ستريتبولشىلار” دەپ اتايتىنى ۇنايدى, دەيدى. ولاردىڭ سپورت كيىمدەرى دە وزدەرىنە جاراسىپ, ءسان بەرىپ تۇر. اۋىلدارىندا ستريتبول وينايتىن دوستارى كوبەيىپ كەلەدى ەكەن. سوندىقتان ولار اۋىل جانە قالا جاستارىن وسى ءبىر عاجايىپ ويىندى وزدەرىمەن بىرگە ويناۋعا شاقىرادى. ءسويتىپ, ستريتبولشىلار ساياباق ءىشىن­دە جارىستى باستاپ كەتتى. جازعى كانيۋل كەزى.باق ىشىندە بالمۇزداقتان بۇرىن ويىندى قىزىقتاعان بالالار, جاستار كوپ. جانكۇيەرلەر داۋىستارى دا شىعىپ جاتىر. سپورتتىق اۋەندەر ەستىلەدى. جازعى ساياباقتا كىشىگىرىم وليپيادا ويىندارى ءوتىپ جاتقانداي اسەر الاسىڭ. فاريدا بىقاي, پاۆلودار. ورتاق ماقسات جولىندا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە مازمۇنى ءارتۇرلى بولعانىمەن, بىرلىگىمىز جاراسسا ءبارىمىز دە جاقسى ءومىر سۇرەمىز دەگەن ماقسات بىرىكتىرگەن ورتاق شارالار ۇدەرىستەرى جالعاسۋدا. قوستاناي. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى الاڭدا قالانىڭ اۋلالىق كلۋبتارىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى مەن كاسىبي شەبەرلەردىڭ قاتىسۋىمەن ارت-فەستيۆالدەر وتكىزىلدى. بۇل قوس­تانايداعى باس الاڭدى شات­تىققا بولەگەن ساۋلەلى شاراعا اينالدى. ساعات 11.00-دە ۇلتى­مىزدىڭ ەكىنشى ۇستازى ىبىراي التىنسارين كەسەنەسىنىڭ ما­ڭاي­ىن اباتتاندىرۋ مەن ساۋلەتتەن­دىرۋگە ارنالعان ءتۇرلى قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن مادەنيەت مەكەمەلەرى قىزمەتكەرلەرىنىڭ اكتسياسى باستالدى. ساعات 13.00-دە بالالار باق­شالارىنىڭ تاربيەشىلەرى مەن رۋدنىي قالاسىنداعى قۇرىلىس­شى­لار دايىندايتىن 5-ءشى لي­تسەيدىڭ وقۋشىلارى كاسىپكەر­لەر­­­دىڭ كومەگىمەن بالالار الا­ڭىن اشتى. سونداي-اق وسى جەردە قالانىڭ بوبەكتەرىنە اس­تىقتىڭ قالاي ءوسىپ, جەتىلەتىنىن كورسەتۋگە ارنالعان اۋىل شارۋا­شىلىعى كورمەسى ۇيىمداستى­رىل­دى. بارلىق شارالاردىڭ قاتىسۋشىلارى دا: ء“بىز ءبىر كوماندامىز, بىرلىگىمىز جاراسسا ءبارىن دە جەڭەمىز!” دەگەن ۇران­داردى قايتالاۋمەن بولدى. بۇل اكتسيالار قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسىنىڭ ء“بىرلى­گىمىز جاراسقان!” جانە ء“بىز – ءبىر كوماندامىز” اتتى الەۋ­مەتتىك اقپاراتتىق ناۋقانىنىڭ شەڭبەرىندە وتكىزىلدى. جالپى, ەلىمىز بويىنشا وسى كۇنگە دەي­ىن وسىنداي 25 شارا ۇيىمداس­تى­رىل­دى. سونىڭ ىشىندە تەمىر­تاۋ قالاسىندا سپورت الاڭى قالپىنا كەلتىرىلدى, پاۆلوداردا “مەيىرىمدىلىك مەكتەپتەرى”, استانادا “بالام-اي”, الماتىدا “ەستەلىك ۆاحتاسى”, ت.ب. وتكىزىلدى. ماڭعىستاۋ. اتالعان وبلىس­تىڭ تاۋشىق اۋىلىندا دا ازا­ماتتىق اليانستىڭ باستام­ا­­سىمەن تاجىريبەلى بيزنەسمەندەر جاس وتباسىلارى ءۇشىن شەبەر-سىنىپتار وتكىزدى. “وتباسى بيز­نەسىن قۇرۋ – ول وتە پەرسپەكتي­ۆالى ءىس. ءبىز ءىستى قالاي باستاۋدى 12 وتباسىنا عانا ەمەس, بارلىق وتانداستارىمىزعا كورسەتەمىز. ءبارىمىز ىسپەن اينالىسساق – تا­تۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرۋىمىز دە جال­عاسا بەرەتىن بولادى!” دەدى اكتسيانى ۇيىمداستىرۋشىلار. شاراعا قاتىسۋشىلار ايگۇل مەديمانوۆانىڭ تىگىن اتەلەسى مەن مەدەلباي ارىنوۆتىڭ با­لىق شارۋاشىلىعى كاسىپورنى­نا بارىپ, ولاردىڭ بيزنەس­تە­رى­نىڭ جۇرۋىمەن تانىستى. ءبىرلى­گىمىز جاراسىپ, ءبىر ىسپەن اينا­لىسساق, بارىنە دە قول جەتكىزە الامىز. تەك قاجىرلىلىق پەن نيەتتەستىك كەرەك. جەرگىلىكتى بيلىك بولىنگەن قاراجاتتى قول­داۋ شارالارىنا دۇرىس جۇمساسا بولدى, دەدى ىستەرى وڭعا باسقان بيزنەسمەندەر. “ەگەمەن اقپارات”. “التىن جۇرەكتىڭ” جىلۋى ومىردە الۋان تاعدىرلى ادامدار كەزدەسەدى. كىم-كىم دە تاعدىردىڭ ماڭ­دايعا جازىلعانىنان قاشىپ قۇ­تىلا المايتىنى انىق. ارينە, پە­شە­نەسىنە مۇگەدەكتىكتى دۋشار ەتكەن­دەر­دىڭ قيىندىققا مويىماي, ومىرگە ىڭكارلىگىن جوعالتپاۋى اينالاسىن­داعى ادامدارعا دا, اعايىن-تۋىستارى مەن جولداس-جورالارىنا دا باي­لا­نىستى. باسىڭا ءىس تۇسكەندە جۇرەگىنىڭ جىلۋى مول جانداردىڭ قولداۋ-كو­مەگى قانشالىقتى كۇش بەرەتىنىن ءمۇم­كىندىگى شەكتەۋلى جانداردان ارتىق كىم بىلەدى. ءبىزدىڭ قالامىزدا دا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى كوپتەگەن ادامدار تۇرا­دى. ولاردى تاعدىر سالعان قيىندىقپەن بەتپە-بەت قالدىرماي, ەرەكشە قام­قورلىققا الىپ جۇرگەن جاندار دا بارشىلىق. ولار – وسىنداي قامكو­ڭىل جانداردىڭ اتا-انالارى, جاقىن-جۋىقتارى, دوستارى. كەيدە ونداي ادام­داردىڭ دەمالىسىن ۇيىم­داس­تىراتىن, ارالاسىپ كوڭىلىن دەمەيتىن ەڭبەگىنە ەشتەڭە دامەتپەيتىن ۆولون­تەرلەر دە كەزدەسەدى. اقتوبە قالاسىندا مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى بالالار ءوسىرىپ وتىرعان وت­باسىلاردى قولداۋ ماقساتىندا وسى­مەن ءتورتىنشى رەت “التىن جۇرەك” فەس­تيۆالى ۇيىمداستىرىلدى. ءمۇم­كىندىگى شەكتەۋلى بالالار جىل سايىن جينالىپ, وزدەرىنىڭ ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعىن قاناتتاندىرىپ جۇرگەن اسىل جاندارعا العىس سەزىمىن ءبىلدىرۋدى داستۇرگە اينالدىرىپ كەلەدى. بۇل جولى ولار رەترو پاركتە باس قوستى. قولارباعا تاڭىلعانىنا قاراماس­تان, ازاماتتىق بەلسەندىلىگىمەن كورى­نىپ, مۇگەدەك جانداردىڭ وزەكتى ماسە­لەلەرىن شەشۋگە باستاماشى بولىپ جۇرگەن اقتوبە قالالىق سال اۋرۋلا­رى­نا شالدىققان ازاماتتار قوعامى­نىڭ ءتورايىمى قۇرالاي بايمەنوۆا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ءومىر­گە قۇشتارلىعىنا ءتانتى ەكەنىن ءبىل­دىردى. ولاردىڭ اراسىندا “كوگىلدىر قۇس”, “ەكى جۇلدىز” بايقاۋلارى ءوت­كىزىلگەنىن, ولارعا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ بەلسەندىلىكپەن قاتىسقا­نىن ايتتى. قولارباعا تاڭىلعان ولەسيانىڭ اناسى ۆالەنتينا بارانوۆا رەسەيددىڭ وزىندە مۇنداي قوعامنىڭ, ۆولونتەرلەردىڭ جوقتىعىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, بۇگىنگىدەي كەزدەسۋدى ۇي­ىمداستىرىپ, جارىمجان بالالاردىڭ ءوزارا جولىعىسۋىنا مۇمكىندىك تۋعىز­عاندارعا انالىق العىسىن جەتكىزدى. اقتوبە مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ ستۋدەنتى ەلەونورا بەكتىباەۆانىڭ “د.ا.ر.” ۆولونتەرلىك كلۋبىنا كەلۋىنە دوس قىزىنىڭ اپاتقا ۇشىراپ سال بولىپ قالۋى سەبەپشى بو­لىپتى. دوسىنا بارىپ ءجۇرىپ باسقا­لارىمەن دە ارالاسۋدى, جولىعىسۋدى ءجون ساناعان ەلەونورا بەكتىباەۆا قازىر وزىنە كوپ دوستار تاپقانىنا, ولاردىڭ اۋىرتپالىعىن ءسال دە بولسا جەڭىلدەتكەنىنە قۋانىشتى. ونىڭ “د.ا.ر. “ۆولونتەرلەر كلۋبىنا بارىپ جۇرگەنىنىنە 1,5 جىلعا جۋىقتاپتى. وسىنداي باسقوسۋلاردا ءومىردىڭ ماعى­نالى جاقتارى كوبىرەك ايتىلاتىنى بەلگىلى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار بارىنە دە ريزا, دەگەنمەن, اۆتوكولىك پەن پانتۋس ماسەلەسى شەشىمىن تاپسا دەگەن تىلەكتەرى دە جوق ەمەس. فەستيۆال اياسىندا وتكىزىلگەن شارالاردان كوڭىلدەرى كوتەرىلىپ, ءوزارا وي-پىكىر بولىسكەن قام-كوڭىل جاندار قايىرىمدى زامانداستارىنىڭ جۇرەك جىلۋىن سەزىنىپ, ءبىر جاساپ قالدى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى.