مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ VIII سايلانعان پارلامەنتتىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە ەلىمىزدەگى مەديتسينا ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ قاجەتتىگىن ايتقان بولاتىن. «ونىڭ جاي-كۇيىنە قاتىستى تۇيتكىلدەر از ەمەس. مەملەكەت سونىڭ ءبارىن بىرتىندەپ شەشىپ جاتىر. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اۋىل-ايماقتا 600-دەن استام نىسان سالۋ جوسپارلانعان. جۇمىستىڭ ءبارى ۋاقتىلى ءارى ساپالى جاسالۋى كەرەك. بۇل – وتە ماڭىزدى. بارلىق جاۋاپكەرشىلىك اكىمدەرگە جۇكتەلەدى», دەدى پرەزيدەنت. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى بۇعان دەيىن جولداۋىندا العاشقى دارىگەرلىك كومەكتى ۇيىمداستىرۋ تاسىلدەرىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ, شالعايداعى وڭىرلەرگە كولىك ارقىلى دارىگەرلىك قىزمەت كورسەتۋ ءىسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋ, ءۇش جىل ىشىندە بارلىق اۋىلدىق ەلدى مەكەندى فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەرمەن جانە دارىگەرلىك امبۋلاتوريالارمەن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» جوباسى ەكى مىندەتتى قامتيتىنىن ايتا كەتەلىك. ءبىرىنشىسى – بۇكىل اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ. ەكىنشىسى – زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتارمەن جابدىقتالعان نەگىزگى 5 ورتالىقتى قوسىمشا ورنالاستىرا وتىرىپ, زاماناۋي كوپبەيىندى اۋدانارالىق ورتالىق اۋرۋحانالار جەلىسىن ۇيىمداستىرۋ. بۇل اۋىل تۇرعىندارىنا دەر كەزىندە شۇعىل جانە مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جوعارىلاتادى. وسى ورايدا وبلىستا «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» جوباسى اياسىندا 73 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك جانە مەديتسينالىق پۋنكتتەردىڭ كەشەندى جوسپارىن ازىرلەۋ قولعا الىنعان. ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, مەديتسينالىق نىساندارعا مۇقتاج اۋىلدار كوپ. مىسالى, كەلەس اۋدانىنا – 20, ماقتاارال اۋدانىنا – 12, جەتىسايعا – 11, قازىعۇرتقا – 7, سارىاعاشقا – 7, تۇلكىباسقا – 6, تولەبيگە – 5, ساۋرانعا – 2, بايدىبەك, سوزاق پەن وتىرار اۋداندارىنا ءبىر-بىردەن جاڭا مەديتسينالىق نىساندار قاجەت. بۇل ورايدا وبلىس اكىمدىگى ينۆەستورلاردىڭ ىقپالى ارقىلى ماسەلەنى جىلدام شەشۋ جولىن قاراستىرىپ وتىر. جۋىردا «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وبلىستىق فيليالىندا وتكەن جيىندا كاسىپكەرلەرگە مەديتسينالىق نىساندار قۇرىلىسىنا ينۆەستيتسيا سالۋ جونىندە ۇسىنىس بەرىلىپ, مەملەكەتتىك قولداۋلار جايى ءتۇسىندىرىلدى. الداعى ۋاقىتتا عيماراتتار بوي كوتەرەتىن ەلدى مەكەندەر قاتارى ناقتىلانىپ, ينفراقۇرىلىمى تەرەڭىرەك زەردەلەنبەك. مەديتسينالىق پۋنكت, فاپ, دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ جوبالىق سمەتالىق قۇجاتتارى بىرىڭعاي ۇلگىدە دايىندالىپ, ۇسىنىلادى. اتالعان ءىس-شارا اياسىندا دەنساۋلىق باسقارماسى مەن پالاتا وكىلدەرىنەن قۇرالاتىن جۇمىس توبى بىرلەسە جۇمىس اتقارادى. جالپى, جوسپار ىسكە اسقان جاعدايدا ينۆەستورلاردىڭ كۇشىمەن بىرقاتار ەلدى-مەكەندە مەديتسينالىق جاڭا نىساندار ەل يگىلىگىنە بەرىلىپ, حالىقتىڭ ەم-دوم الۋىنا قولايلى جاعداي جاسالادى.
وتكەن جىلى وڭىردە 31 نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, 16-سى پايدالانۋعا بەرىلگەن. بيىل قوسىمشا 14 نىسان تاپسىرىلۋدا. ونىڭ 4-ەۋى –دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 10-ى – فاپ. وبلىس بويىنشا قۇنى 185 ملرد تەڭگە بولاتىن ءىرى 6 مەديتسينالىق نىساننىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانۋدا. تۇركىستان قالاسىندا 570 ورىندى كوپبەيىندى اۋرۋحانا, وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسى, «انا مەن بالا» ورتالىعى, سونداي-اق ورداباسى اۋدانىندا پەريناتالدىق ورتالىق سالىنادى. اتالعان 570 توسەكتىك ورىندىق كوپسالالى اۋرۋحانا قۇرىلىسى تۇركيالىق ينۆەستور «YDA Holding» ەسەبىنەن جۇرگىزىلۋدە. بۇگىندە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ 40% اياقتالدى. كەلەسى جىلدىڭ سوڭىندا قولدانىسقا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانۋدا. «وڭىردەگى مەديتسينالىق ۇيىمداردا 5,5 مىڭنان استام دارىگەر جانە 19 مىڭنان استام ورتا بۋىندى قىزمەتكەر حالىققا قىزمەت كورسەتەدى. مەديتسينالىق جابدىقتارمەن قامتۋ دەڭگەيى 84 پايىزدان اسىپ, جوسپار تولىعىمەن ورىندالدى. ناتيجەسىندە, نەگىزگى اۋرۋ-ءجىتىم كورسەتكىشى تومەندەدى. وبلىس بويىنشا 749 مەديتسينالىق مەكەمە ەلگە قىزمەت كورسەتۋدە. قازىرگى تاڭدا بەيىندى ماماندارعا تاپشىلىق بايقالۋدا. وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بيىل وبلىس ەسەبىنەن بەيىندى مامانداردى وقىتۋعا, رەزيدەنتۋراعا 60 گرانتقا قارجى ءبولىندى. سونىمەن قاتار اۋىلعا كەلگەن جاس ماماندارعا الەۋمەتتىك كومەك رەتىندە 1,5 ملن تەڭگە تولەنۋدە. بۇگىنگى تاڭدا اۋىلدى جەرگە بارعان 21 جاس مامانعا الەۋمەتتىك كومەك بەرىلگەن», دەدى وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى. ال وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل بارلىق دەڭگەيدەگى بيۋدجەتتەردەن جالپى 11,1 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 50 807 تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارى مەن قىزمەتتەرى ۇسىنىلعان, قاجەتتىلىكتىڭ 85,2 پايىزى قامتىلدى. وڭىردە 97 075 مۇگەدەكتىگى بار, ونىڭ ىشىندە 82 174 ەرەسەك, 14 901 بالا ەسەپتە تۇر. ساۋران اۋدانى, ورانعاي اۋىلىنداعى 50 توسەكتىك ورىنعا ارنالعان پسيحونەۆرولوگيالىق اۋرۋلارى بار مۇگەدەك بالالار ءۇشىن ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. نىسان 2024 جىلدىڭ 3-توقسانىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. ال سارىاعاش اۋدانى قاپلانبەك اۋىلىندا نەگىزگى ماقساتى بالالاردىڭ ەرتە مۇگەدەكتىگىنىڭ الدىن الۋ بولىپ تابىلاتىن «قامقورلىق» ەرتە ارالاسۋ ورتالىعى اشىلدى. اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ بازاسىندا ورنالاسقان ورتالىق جىل سايىن نەيرو-ورتوپەديالىق اۋرۋى جانە ولاردىڭ تۋىنداۋ قاۋپى بار 3 جاسقا دەيىنگى 600 بالانى قابىلدايدى. بالالار مۇندا تەگىن وڭالتۋ كومەگىن الادى, سونىمەن قاتار دياگنوستيكالىق اۋديولوگيالىق تەكسەرۋدەن جانە وزىق جابدىقتا ميدىڭ ەەگ-نەن وتە الادى.
ايتا كەتەلىك, وبلىستىڭ 1 630 137 (80%) تۇرعىنى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋ قۇقىعىنا يە. جالپى, مەديتسينالىق ۇيىمدارعا وبلىس بويىنشا 2 041 087 تۇرعىن تىركەلگەن. دەگەنمەن جۇيەدە ءالى كۇنگە دەيىن ساقتاندىرىلماعان 400 مىڭنان اسا ادام اقىسىز قىزمەتتەردەن تىس قالىپ وتىر.
تۇركىستان وبلىسى
