سۋرەتتى تۇسىرگەن – رۋسلان قادىروۆ
اتالعان جيىندا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات سۇلەيمەنوۆ, ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى ادىستەمەلىك قىزمەتتى ۇيلەستىرۋ جانە پەداگوگتى كاسىبي دامىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەركەبۇلان جۇماشوۆ ءبىلىم ساپاسىن باقىلاۋ جانە مەكتەپتەگى باقىلاۋدى ۇيىمداستىرۋداعى وزەكتى ماسەلەلەردى ورتاعا سالدى. سونداي-اق الماتى مەن جەتىسۋداعى بىلىكتى ماماندار تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, ۇسىنىستارىن ايتتى. ءىس-شارا سەكتسيالاردا جالعاسىپ, سەمينارعا قاتىسۋشىلار وقۋ ۇدەرىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋداعى يدەيالارىن تالقىلادى.
جەتىسۋ وبلىسىندا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا قولداۋ كورسەتەتىن 18 مەكەمە بار. سونىڭ ىشىندە ارناۋلى ينتەرناتتار, وبلىستىق پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق كونسۋلتاتسيالار, پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق تۇزەتۋ كابينەتتەرى قىزمەت كورسەتەدى. كەز كەلگەن بالا ءوز قاتارلاستارىمەن بىردەي ءبىلىم الىپ, تەڭ مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋعا قۇقىلى. دەگەنمەن دەنساۋلىق جاعدايىنا بايلانىستى بۇل ولارعا كوبىنە قيىنعا سوعىپ جاتادى. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 203 پەداگوگ-دەفەكتولوگ, 165 لوگوپەد, 1 تيفلوپەداگوگ, 108 پەداگوگ-اسسيستەنت جۇمىس ىستەيدى. بيىل كوكسۋ اۋدانىندا پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتى اشىلعان. سول سياقتى پانفيلوۆ اۋدانى ى.التىنسارين اتىنداعى مەكتەپتە, تالدىقورعانداعى ۋشينسكي اتىنداعى №7, №27 ورتا مەكتەپتەردە ينكليۋزيانى قولداۋ كابينەتتەرى جۇمىس ىستەيدى. تالدىقورعان قالاسىنداعى №16 ورتا مەكتەپ بازاسىندا رەسۋرستىق كابينەت اشىلدى. ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىنداعى №7 مەكتەپتە قازىر ينكليۋزيۆتىك بىلىممەن 10 بالا قامتىلىپ وتىر. مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى باحتيحان سەيىتوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل بالالاردىڭ اۋتيزم جانە پسيحيكالىق دامۋى تەجەلگەن دەگەن دياگنوزدارى بار.
– ءبىزدىڭ مەكتەپتە ون بالاعا ارنالعان ينكليۋزيانى قولداۋ كابينەتى 2019 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە اشىلدى. وسى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە 10 بالانىڭ 3-ەۋىن قوعامدىق ورتاعا بەيىمدەپ, ءوز بەتىمەن وقي الاتىن دەڭگەيگە جەتكىزىپ شىعاردىق. قازىر دە 10 بالا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم الىپ ءجۇر. ولار سىنىپتا باسقا بالالارمەن بىرگە وقيدى. ارقايسىسىنىڭ جانىندا ءبىر-ءبىر پەداگوگ-اسسيستەنت بولادى. بىزدە 10 پەداگوگ-اسسيستەنت مامان جۇمىس ىستەيدى. مۇنداي بالالار پسيحولوگيالىق-مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسيانىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس ۇسىنىلعان باعدارلامامەن وقىتىلادى. ارينە, بۇل ىسكە العاش كىرىسكەندە اتا-انالار تاراپىنان دا, وقۋشىلار تاراپىنان دا, ءتىپتى مۇعالىمدەردىڭ اراسىندا دا قارسىلىق بولدى. دەگەنمەن وسى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالاردى ورتاعا بەيىمدەۋ جانە سىنىپتاستارىنىڭ ولاردى قالىپتى قابىلداي الۋى جاعىنان ەداۋىر ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالادى. ياعني ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ۋاقىتتىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىر, – دەيدى ب.سەيىتوۆا.
جالپى, ينكليۋزيانى قولداۋ كابينەتتەرى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, وبلىستا ءبىلىم باسقارماسىنىڭ جول كارتاسىنا سايكەس 2024 جىلى تاعى 2 كابينەت اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتاپ وتسەك, جەتىسۋ وبلىسىندا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن 7 072 بالا بار, سونىڭ 1 709-ى – مۇگەدەكتىگى بار بالالار. بۇگىندە 1 896 بالا مەملەكەتتىك بالاباقشالاردا, مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋمەن قامتىلىپ وتىر.
قازىر «سىرتتاي باعالاۋ كەزىندە وقۋشىلارىمىز مەكتەپتە العان باعاسىن دالەلدەي المايدى؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ تابۋ قيىن بولىپ تۇر. بۇل جاعدايدا ەڭ باستى سەبەپتىڭ ءبىرى – ءپان مۇعالىمدەرى تاراپىنان بالالاردىڭ ءبىلىمىن بىرجاقتى باعالاۋ بولسا, ەكىنشىدەن, مەكتەپ اكىمشىلىگى تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن مەكتەپىشىلىك باقىلاۋدىڭ السىزدىگى. ەگەر مۇعالىمنىڭ قويعان باعاسى سىرتتاي باعالاۋداعى باعامەن نەعۇرلىم سايكەس بولسا, بەرىلەتىن ءبىلىمنىڭ شىنايىلىعى سوعۇرلىم انىقتالادى. كوپ جاعدايدا مەكتەپ اكىمشىلىگى ءبىلىمنىڭ ساپاسىنا ەمەس, كورسەتكىشتىڭ جوعارى بولۋىنا باسا ءمان بەرگەنى ابزال.
جەتىسۋ وبلىسى
