كەنىش ءۋالينا قاتارداعى كوپ مۇعالىمنىڭ ءبىرى ەمەس-ءتى. قانى دا, جانى دا قازاق دەپ سوعاتىن جانە سونىسىن جاسىرمايتىن جان بولاتىن. بىلىكتى مامان بولعاندىقتان, اينالاسىنا ءوزى دە, ءسوزى دە ءوتىمدى كەلەتىن. كەيدە ءبىر ادامنىڭ ءوزى كوپتىڭ اتقارا الماي جۇرگەن شارۋاسىن رەتتەپ جىبەرەتىنى بار عوي. كەنىش اپاي دا سونداي كىسى ەدى. ول ساعاتىنا قاتىستى ساباعىن عانا بەرۋمەن شەكتەلمەدى. مەكتەپتە «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ باستاۋىش ۇيىمىن قۇرىپ, سوعان باسشىلىق ەتتى. وقۋشىلاردان, مۇعالىمدەردەن دراما ۇيىرمەسىن ۇيىمداستىرىپ, قازاق ەرتەگىلەرىن, جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارىن ساحنالادى. مۇنىڭ ءبارىن كەنىش مۇعالىم قازاق ءتىلىن, ۇلتتىڭ سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋ دەپ ءبىلدى. 90-جىلدارى سول مەكتەپتە جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ مۇراجايىن ۇيىمداستىرۋدى قولعا الدى.
قالا ىرگەسىندەگى كەڭگىر اۋىلىندا زاڭعار جازۋشىنىڭ فاۋزيا ەسىمدى نەمەرە قارىنداسى تۇراتىن. سول كىسىمەن بايلانىس ورناتتى. ءسويتىپ, مەكتەپتە مۇحتار اۋەزوۆ مۋزەيى اشىلدى. مۇندا جازۋشىنىڭ ءبىردى-ەكىلى كيگەن كيىمدەرى, ۇستاعان زاتتارى, سۋرەتتەرى, كىتاپتارى جيناقتالدى. بۇل قالا ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعا بولعان ەدى. بىراق كەنىش ءۋالينانىڭ تۇپكى ماقساتى بۇدان دا زور بولىپ شىقتى. ول «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ باستاۋىش ۇيىمى اتىنان جازۋشىنىڭ ەسىمىن مەكتەپكە بەرۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. ونىڭ بۇل باستاماسىنا سول كەزدەگى مەكتەپ باسشىسى ۆەرا يۋگاي دا زور قولداۋ تانىتتى. مۇنداي ۇسىنىستى قالا باسشىلىعى دا قۋاتتادى. سول كەزدەگى مۇمكىندىك اياسىندا قالا اكىمى №14 ورىس ورتا مەكتەبىنە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. وكىنىشكە قاراي, قازىر سول شەشىمنىڭ ناقتى قاي جىلى, قاي كۇنى قابىلدانعانىن انىقتاۋ مۇمكىن بولا قويمادى. قالالىق اكىمدىككە, قالالىق ارحيۆكە سۇراۋ سالىپ كورگەنىمىزبەن, وڭ جاۋاپ الا المادىق. بىراق شامامەن 2001-2003 جىلدارى سونداي شەشىمنىڭ بولعانىنا ەش كۇمان جوق. ويتكەنى سول كەزدەرى ورىس مەكتەبىنە قازاق جازۋشىسىنىڭ ەسىمىن بەرۋدەن تايسالماعان قالا اكىمىنە ريزا بولىپ جۇرەتىنىمىز ەسىمىزدە. ارا-تۇرا جولىمىز تۇسكەندە مەكتەپتىڭ ماڭدايشاسىنان «مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى №14 جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكتەبى» دەگەن جازۋدى كورگەندە كوز ءسۇيىنىپ, كوڭىل قۋانىپ قالاتىن. امال نە...
قازىر بۇل مەكتەپ مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ەسىمىمەن اتالمايدى. اتاقتى جازۋشىنىڭ ەسىمى مەكتەپتەن قالايشا الىنىپ تاستالدى؟ بۇلاي بولۋى مۇمكىن بە؟ ەلىمىزدە وناماستيكاعا قاتىستى ءتارتىپ, ەرەجەلەر وزگەرىسكە تۇسكەن ساتتەردىڭ بىرىندە مەكتەپتەرگە اتاۋ بەرۋ تۋرالى شەشىمدى تەك وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى قابىلدايتىن بولادى دا, بۇل رەتتەگى جەرگىلىكتى باسشىلاردىڭ بۇرىنعى قابىلداعان شەشىمدەرى كۇشىن جويادى. ءسويتىپ, كوپتەگەن مەكتەپ اتاۋسىز قالادى. بىراق ولار بۇرىنعى اتاۋلارىن ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا جوعارىعا قايتادان ۇسىنىس جاسايدى. وسى كەزدە №14 مەكتەپ باسشىلىعى مۇنداي قادامعا بارا قويماعان ءتارىزدى. مەكتەپتىڭ بۇرىنعى ديرەكتورلارى تاتيانا حميليارچۋك جانە گۇلنارا بەكىشەۆامەن حابارلاسىپ, سويلەسكەندە ۇققانىمىز – وسى. ساتباەۆ قالالىق وقۋ ءبولىمىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى شىنار جاناسىلوۆا دا «ودان بەرى ءبىرشاما ۋاقىت ءوتىپ كەتتى عوي, مينيسترلىككە ۇسىنىس جاسالعان-جاسالماعانى ناقتى ەسىمدە جوق», دەيدى.
تاعى ءبىر كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرگەنى كەنىش ءۋالينا اپاي باس-كوز بولىپ, جۇگىرىپ ءجۇرىپ جيناقتاعان, ءسويتىپ, جوقتان بار جاساعان مۇحتار اۋەزوۆتىڭ شاعىن مۋزەيى دە مەكتەپتە ساقتالماپتى. باردى باعالاي بىلمەۋشىلىك دەگەن وسى شىعار؟ كىمدى كىنالارسىڭ بۇعان؟
ساتباەۆ قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل تولەندينا كەتكەن قاتەلىكتى دۇرىستاۋدىڭ جالعىز عانا جولى بار ەكەنىن ايتتى. «بۇل مەكتەپ ۇجىمىنا بايلانىستى. ەگەر ولار مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ەسىمىن سۇراپ قايتادان ۇسىنىس جاسايتىن بولسا, قولداۋ تابۋى مۇمكىن», دەيدى ول.
شىنىندا دا, ەڭ دۇرىسى وسىلاي جاساۋ سەكىلدى. مەكتەپكە باسقا ءبىر تۇلعانىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس بولعانعا دا ۇقسايدى. بىراق كەزىندە بەرىلگەن اتاۋ مەكتەپكە قايتا ورالعانى ءجون ەمەس پە؟ ويتكەنى كەزىندە مۇحتار اۋەزوۆ مەكتەبىندە وقىعان, ء«بىز مۇحتار اۋەزوۆ مەكتەبىنىڭ تۇلەگىمىز» دەپ جۇرگەن شاكىرتتەر قانشاما؟ ولار دا م.اۋەزوۆ ەسىمىنىڭ مەكتەپكە قايتا ورالۋىن قالامايدى دەيسىز بە؟ قالايدى, ارينە.
«جوعالىپ كەتكەن» مۇحتار اۋەزوۆ ەسىمى قالاعا قايتادان ورالا ما؟ ساتباەۆ قالاسىنىڭ باسشىلىعى جىبەرىلگەن قاتەلىكتى جوندەۋ باعىتىندا قانداي جۇمىس جۇرگىزەدى؟ ەندىگى بار ماسەلە مىنە, وسىعان عانا تىرەلىپ تۇرعانى انىق.
ۇلىتاۋ وبلىسى,
ساتباەۆ قالاسى
