قاۋىپسىزدىك – ورتاق ءىس

قىزىلوردا قازىر قاۋىپسىز وڭىرلەر قاتارىندا تۇر. جال­پى قىلمىس – 4, اسا اۋىر قىل­مىس – 19, ونشا اۋىر ەمەس جانە اۋىرلىعى ورتاشا ءتۇرى – 16, ۇرلىق – 16, مال ۇرلىعى 49 پايىزعا تومەن­دەگەن. قوعامدىق ورىندار مەن كوشەلەردە ماس كۇيىندە قىلمىس جاسايتىندار قاتا­رى سيرەگەن.

– بۇگىندە ەسىرتكىمەن كۇرەس ماڭىزدى باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالعانى راس. مينيستر­لىكتىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتى­رىسىن­دا مەملەكەت باس­شىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەسىرتكى تاسى­ما­لى­نىڭ جولىن كەسىپ, وعان بايلانىستى قىل­مىستاردىڭ الدىن الۋعا بايلانىستى ناقتى تاپسىرما بەردى. بۇل باعىتتاعى دەپارتامەنت قىز­مەتكەرلەرى جۇمىسىن مىنا تسيفرلار دايەك­تەپ تۇر. جىل باسىنان 241 ەسىرتكى قىلمىسى تىركەلىپ, زاڭسىز اينالىمنان 2 توننا 304 كگ ەسىرتكى زاتى تاركىلەندى. پو­ليتسەيلەر وبلىس اۋما­عىنان ەسىرتكى وندىرەتىن 2 فيتو-زەرتحانانى انىقتاپ, الەۋ­مەتتىك جەلىلەردە مو­ني­تورينگ جۇرگىزۋ بارىسىندا «كيبەرقاداعالاۋ» اق­پاراتتىق جۇيەسىنە سينتە­تي­كالىق ەسىرتكى جارنامالايتىن 70 سايت ەنگىزىلىپ, ونىڭ 42-ءسى بۇعاتتالسا, قالعانى تەك­سەرىلىپ جاتىر, – دەيدى وب­لىستىق پوليتسيا دەپار­تا­مەنتىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى ماق­سۇتحان ءابلازىموۆ.

بيىلعى 1 ماۋسىم – 31 قا­زان ارالى­عىندا وتكەن رەس­پۋب­­لي­كالىق «قارا­سورا» جەدەل پرو­فيلاك­تي­كالىق ءىس-شا­را­سى اياسىندا پوليتسەيلەر 163 قۇ­قىق بۇزۋ­شىلىقتى انىق­­تادى. وسى ارا­لىقتا ەسىرت­كى وسى­رۋمەن اينالىسقان 61 ادام ۇستا­لىپ, 24-ءى قاماۋعا الىنعان. تالايلارعا قاسىرەت اكەل­گەن قاراسورانىڭ 17 مىڭ 828 ءتۇبى جويىلدى.

جىل باسىنان بەرى وڭىردە جول ءجۇرۋ ەرەجەسىن بۇزۋدىڭ 171 مىڭنان اسا دەرەگى انىق­تالىپ وتىر. وسىنىڭ 95 مىڭ­نان استامى جىلدامدىق اسىرۋ, جاياۋ جۇرگىنشىگە جول بەرمەۋ, كولىك تىزگىنىندە ۇيا­لى تەلەفون قولدانۋ, ما­ساڭ كۇيدە كولىك ايداۋ سەكىلدى جول اپاتىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ورەسكەل قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتار. وسىدان دا جول-كولىك وقيعاسى, ودان جا­ر­اقات العاندار سانى وسكەن. سون­دىقتان وسىنداي وقيعالاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كۇن­دەلىكتى تالداۋ جاسالىپ, «قا­ۋىپ­سىز جول», «زاڭسىز جو­لاۋ­شى تاسىمالداۋ­شى», «با­­­لالاردىڭ جولداعى قا­ۋىپسىزدىگى», «اۆتوبۋس», «قۇ­قىق­­­تىق ءتارتىپ» سەكىلدى جەدەل پرو­في­لاكتيكالىق ءىس-شارالار تۇ­راق­تى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ەلدى مەكەن­دەرگە ءموبيلدى كەشەن­دەر جۇ­مىل­­دىرىلىپ وتىر. اپپا­رات­­تىق كەشەندەر مەن زيات­­­كەرلىك قيىلىس­تار «مەگاكامقورعاۋ» ءموبيلدى باعدار­لاماسىنا قوسىل­عان.

دەپارتامەنت باسشىسى بۇ­گىندە بالالارىنىڭ نەمەن اينالىسىپ جات­قانىنا ءمان بەرمەيتىن جۇمىسباستى اتا-انالاردىڭ بار ەكەندىگىن دە اتاپ ءوتتى. ەل بولاشاعىنىڭ تۇتقاسىن ۇستايتىن بالا­لاردىڭ جاقسى ءتالىم-تاربيە الىپ, جان-جاقتى ازامات بولىپ جەتىلۋى جەكە ادام­نىڭ عانا ەمەس, كۇللى قو­عامنىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت. ويتكەنى كامەلەتكە تولماعانداردىڭ تاربيەسىنە كوڭىل بولمەۋ ولاردىڭ قۇ­قىق بۇزۋشىلىققا قاراي قادام باسۋىنا جول اشادى. سوندىقتان پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ قىز­مەت­كەرلەرى جاسوسپىرىمدەر تار­­­بيەسىنە مۇددەلى مەم­لە­كەت­تىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, كامەلەتكە تولما­عان­دار جا­­سايتىن قۇقىق بۇ­زۋ­شى­لىقتىڭ الدىن الۋ جانە قىلمىسقا قارسى كۇرەس تيىم­دىلىگىن ارت­تىرۋدىڭ ءتۇرلى شاراسىن جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. وسى باعىتتا ء«جاسوسپىرىم – كوشە», «زاڭ – بالا – قا­ۋىپسىزدىك», «تۇنگى قالاداعى بالالار», «تۇنگى قالا», ء«جاس­­­وسپىرىم» اتتى جەدەل پرو­فيلاكتيكالىق ءىس-شا­را­لار تۇراقتى وتكىزىلەدى. بيىل بالا­لار قولىمەن جا­سالعان 46 قىلمىس تىر­كەلىپ, 58 ءجاس­وسپىرىم قىلمىستىق جاۋاپ­­كەرشىلىككە تارتىلدى. ولاردىڭ قاتا­رىنان 20 مەكتەپ وقۋشىسى, 33 كوللەدج ستۋدەنتى تابىلۋى ويلان­تار­لىق جاعداي.

بۇگىندە ىشكى ىستەر ور­گان­دارىن­داعى جۇمىستى اۆتومات­تاندىرۋ, تسيفر­لان­دىرۋ­ جا­نە وڭتايلاندىرۋ شارالا­رى قابىلدانىپ كەلەدى. «ەلەك­­­ترون­دىق قىل­­مىستىق ءىس جۇيەسى» ايا­­سىندا جەكە قۇرام 100 پايى­ز قامتىلىپ, قازىرگى ۋا­قىتتا قىلمىستىق ىستەر ەلەكتروندىق فورماتتا تەر­گەلىپ جاتىر. بۇل جۇيە ازا­­ماتتارعا تەرگەپ-تەكسەرۋ بارىسىن قادا­عالاۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. قوعامدىق ورىن­­داردا, مەكتەپتەردە, ساۋ­­دا جانە ويىن-ساۋىق ور­تا­لىق­تارىندا شۇعىل شا­قىرۋ جۇيەلەرىنە «دابىل باتىرمالارى» ورناتىلدى. ولاردان تۇسكەن دابىل دەرەۋ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا نەمەسە پوليتسيانىڭ جاقىن ماڭداعى كەزەكشى بولىمىنە تۇسەدى.

– پوليتسيا ءوز ار-وجدا­نىنىڭ الدىندا تازا بولۋدى باستى ۇستانىم ەتكەندە عانا قوعامنىڭ دا زاڭ­نان مارتەبەلى ەشتەڭە جوق­تىعىنا كوزى جەتە تۇسەدى. ادى­لەتتى قازاق­ستاننىڭ وزەگى زاڭ مەن ءتارتىپ ۇس­تەمدىگى ەكە­نىن اتاپ ايتقان مەملەكەت باس­شىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا جۇرت ماسەلەلەرىن تەرەڭ زەر­­دەلەپ, ونى تۇبەگەيلى شە­شۋ ءۇشىن ولار­مەن بىتە قاي­ناسىپ جۇمىس ىستەۋىمىز قا­جەت. وسىلاي ەتكەندە عانا تۇ­­راقتىلىق پەن كەلى­سىمدى قور­عايتىن, تى­­نىش­­تىق كۇزە­تىندەگى پوليتسيا جۇمىسى ناتيجەلى بولماق. ءبىزدىڭ قا­زىرگى ماقسات-مۇددەمىز وسى. دەگەنمەن, ءار سالانىڭ ءوز كەم-كەتىكتەرى بولاتىنى اي­قىن. بار ءىسىمىزدىڭ سىنشىسى – حالىق. تۇرعىندار تالاپ-تىلەگى مەن ۇسىنىس-پىكىرلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, قانداي دا ءبىر كەمشىلىكتەردى جويۋعا تى­رىسىپ كەلەمىز. ياعني ايتىلار سىنعا دا, كوپشىلىك تاراپىنان تۇسەتىن ۇتقىرلى ۇسى­نىسقا دا اشىقپىز, – دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى.

قىزىلوردا