جادىگەر • 20 قاراشا, 2023

مارال يشاننىڭ قۇران كىتابى كەسەنەگە قويىلدى

232 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مارال يشاننىڭ كەنەسارى حانعا سىيلاعان قۇران كىتابى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە قويىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كيەلى تۇركىستاندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا قۇندى مۇرانىڭ بارشا حالقىمىز ءۇشىن قاستەرلى ورىندا تۇرعانى ابزال ەكەنىن, قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە قويعان ءجون دەپ سانايتىنىن ايتقان بولاتىن.

مارال يشاننىڭ قۇران كىتابى كەسەنەگە قويىلدى

«كە­زىندە تايقازاننىڭ ەلگە ورالۋىن جۇرت جاقسى ىرىمعا بالاعان ەدى. كوپ ۇزاماي قازاقستان تاۋەلسىز مەملەكەت بولدى. ۇلت ازاتتىعى ءۇشىن كۇرەسكەن كەنەسارىنىڭ قو­لىندا بولعان قۇران كىتابىنىڭ ەلگە كەلۋى دە جاقسى ىرىم دەپ ويلايمىن. بۇل وقيعا قازاقستاننىڭ جاڭا ءداۋىرىنىڭ بەرەكەلى باستاۋى بولسىن دەپ تىلەيىك», دەدى پرە­زيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتايدا. ەندى, مىنە, پرەزيدەنت باستاماسى ىسكە اسىرىلىپ, قۇندى جادىگەر كەسەنەگە قويىلدى.

قۇران كىتاپتى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە تاپسىرۋ ءىس-شا­را­­­سىنا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكى­مى دارحان ساتىبالدى, قازاق­ستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقار­ماسى­نىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋ­رىزباي قاجى تاعان ۇلى, كەنە­سارى حاننىڭ ۇرپاقتارى, زيالى قاۋىم قاتىستى. «قازاقتىڭ 21 حانى, سۇلتاندارى مەن باتىرلارى جەر­لەنگەن قوجا احمەت ياساۋي كەسە­نەسىنە وسىنداي سيرەك جادىگەردى اكەلۋ – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە, ماقتانىش. بۇل – ەلىمىزدىڭ رۋحىن كوتەرەتىن وقيعا ەكەندىگى انىق», دەدى وبلىس اكىمى. ال ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى قۇندى جادىگەردى قازاقستان مۇسىلماندا­رى ءدىني باسقارماسى وسى جىلدىڭ ماۋ­سىم ايىندا قابىلداپ العا­­نىن, ما­رال يشاننىڭ تەك ءدىندار عانا ەمەس, قوعام قايراتكەرى ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. «قۇندى جادىگەردىڭ قوجا اح­مەت ياساۋي بابامىزدىڭ كەسە­نە­سى­نە قويىلۋى ءداستۇرلى ءدىنىمىزدىڭ مار­تەبەسىنىڭ ارتىپ, حالقىمىزدىڭ سا­ناسىنىڭ ىزگىلىككە وزگەرۋىنە ىقپال ەتەدى دەگەن ويدامىز. مارال يشان با­با­مىز كىم دەگەندە, ءبىز ونى تەك ءدىن­دار عانا ەمەس, قوعام قايراتكەرى, ازات­تىق ءۇشىن كۇرەسكەن تۇلعا رەتىن­دە تانۋعا ءتيىسپىز. بابامىز پاتشا ۇكىمەتىنىڭ قازاق جەرىندە جاساعان ادىلەتسىزدىكتەرىنە قارسى تۇرىپ, ەل­دى جۇمىلدىرىپ, ۇلتتى ساقتاۋدا ۇمىتىلماس ۇلاعاتتى ىستەر اتقار­دى. مارال يشاننىڭ اعارتۋشىلىق قىزمەتى ءبىر توبە. ءبىز دە بۇگىن قۇن­دى مۇرانى حاندار مەن بيلەر, سۇل­تاندار مەن رۋحاني ۇستازداردىڭ قيامەتكە دەيىنگى ماڭگىلىك تۇراعى بولعان كيەلى مەكەنگە الىپ كەلدىك. الەمنىڭ ءار قيىرىنان تۇركىستانعا كەلەتىن كەز كەلگەن ادام ءۇشىن بۇل تاعىلىمى مول, بەرەرى كوپ تاريحي دۇنيە», دەدى باس ءمۇفتي. مادە­نيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرجان نۇكەجانوۆ تا جادىگەردىڭ ماڭى­زى­نا توقتالدى.

رۋحاني ءىس-شارادا عۇلاما ­قاري­لار قۇران حاتىم ءتۇسىردى. باس ءمۇف­تي قۇران كىتاپتى «ازىرەت سۇل­­تان» مەملەكەتتىك تاريحي-ما­دە­ني مۋ­زەي-قو­رىعىنىڭ ديرەك­­تورى ماۋ­­لەن سا­دىقبەكوۆكە تاپ­­سى­رىپ, ول ۇل­كەن اقساراي بول­مە­سىندەگى ­ارنايى دا­يىندالعان سو­رەگە ورناتىل­دى. ەكى عاسىر بويى قولدان-قولعا ءوتىپ, تا­ريحي وتانى­نا جەتكەن كيەلى كىتاپ­­تا كەنەسارى حاننىڭ ءمورى بار. وتان­دىق جانە شەتەلدىك عالىمدار مۇ­قيات زەرتتەپ, قۇراننىڭ ما­رال يشان­عا تيە­سىلى بولعانىن جانە كە­نە­­سارى حان­عا بەرىلگەنىن انىق­تاعان.

 

تۇركىستان 

سوڭعى جاڭالىقتار

ادام قۇقىعى – باستى نازاردا

اتا زاڭ • 21 اقپان, 2026