– ەڭ اۋەلى قىتايدىڭ حانچجوۋ قالاسىندا وتكەن جازعى ازيا پاراويىندارىندا فينالعا جەتىپ, كۇمىس مەدال ولجالاعان جەتىستىكتەرىڭىزبەن قۇتتىقتايمىز. ارينە, جانكۇيەرلەر التىن جۇلدەدەن ۇمىتتەنگەنى راس.
– ءوزىمىز دە سول ماقساتقا جەتسەك دەپ اتتاندىق. بىراق بۇيىرماعان ەكەن, فينالدا ازيا قۇرلىعىنىڭ عانا ەمەس, الەمدەگى تەگەۋرىندى قارسىلاسقا تاپ بولدىق. يراننىڭ وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبولدان ۇلتتىق قۇراماسى پاراليمپيادا ويىندارىندا 7 مارتە توپ جارعان, 2 رەت كۇمىس جۇلدە الدى. سوسىن بۇل قۇرامانىڭ ساپىنداعى ويىنشىلاردىڭ ءبارىنىڭ بويى 2 مەتردەن بيىك. ونىڭ دا شابۋىلدا, قورعانىستا, توسقاۋىل قويۋدا اسەرى كوپ تيەدى. ءبىز العاشقى ماتچتا كامبودجا قۇراماسىن 3:0 ەسەبىمەن ايقىن ۇتىپ ەدىك, بىراق ەكىنشى اينالىمدا يران قۇراماسىنا تاپ كەلدىك تە, 0:3 ەسەبىمەن ەسە جىبەردىك. جىگىتتەردىڭ ساعى سىنعان جوق, كەرىسىنشە شيرىعا ءتۇستى. شيرەك فينالدا تايلاند ويىنشىلارىن 3:0 ەسەبىمەن جەڭدىك. جارتىلاي فينالداعى تارتىستىڭ دا داقپىرتى باسىم بولدى. قارسىلاس – قىتاي قۇراماسى. كەيىنگى جىلدارى ازيانىڭ ازۋلى قۇراماسىنىڭ ءبىرى اتالاتىن قىتاي ويىنشىلارى جەڭىسكە جەتەدى دەگەن جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ دە ءۇمىتى زور ەدى. سايىس ۇستىندەگى ولاردىڭ قىزۋ قولداۋى ءبىزدىڭ ۆولەيبولشىلاردىڭ مىسىن باسا العان جوق. العاشقى ەكى سەتتە ءبىزدىڭ مەرەيىمىز ۇستەم ءتۇستى, ودان كەيىن ەكى سەت قىتاي قۇراماسى جەڭىسكە جەتتى. شەشۋشى بەسىنشى سەتتە قايسارلىق تانىتىپ جەڭىستى ج ۇلىپ الدىق.
قازاقستان قۇراماسى وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبول سپورتىنان 1994 جىلى جانە 1998 جىلى جازعى ازيا پاراويىندارىنىڭ چەمپيونى بولدى. 2002 جىلى كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى. ول كەزەڭدە ازيا پاراويىندارى باسقاشا, مۇگەدەكتەردىڭ قيىر شىعىس جانە وڭتۇستىك تىنىق مۇحيت ويىندارى (FESPIC) دەپ اتالاتىن. 2010 جىلدان باستاپ ازيا پاراويىندارى دەپ ايتىلىپ ءجۇر.
ۇلتتىق قۇرامامىزدىڭ تاريحي جەڭىسكە جەتۋىنە ءوزىم دە ويىنشى رەتىندە ۇلەس قوسقانىمدى ماقتانىش تۇتامىن. وسى بيىككە تاعى دا ات بايلاۋعا بارىمىزدى سالدىق, بىراق يران قۇراماسىنىڭ تەگەۋرىنى وتە مىقتى ەكەن. ونىڭ ۇستىنە يراندا وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبولدان جۇزدەن اسا كوماندا بار, باسەكەلەستىك باسىم بولعاندىقتان دا ۇلتتىق قۇراماعا ءىلىنۋ وتە جوعارى سۇرىپتاۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى. ال بىزدە 12 كوماندا عانا قازاقستان چەمپيوناتىنا قاتىسادى. ولاردىڭ اراسىندا «اتىراۋ» كلۋبىنا تەڭ كەلەر, لايىقتى قارسىلىق تانىتار كوماندا جوقتىڭ قاسى, ويىنشىلاردىڭ قاۋقارى دا, دەڭگەيى دە تومەن. ۇلتتىق قۇراما ويىنشىلارىنىڭ نەگىزى سودان كەيىن دە «اتىراۋ» كومانداسىنىڭ مۇشەلەرىنەن جاساقتالادى. وسى جولى ازيا پاراويىندارىنا ماڭعىستاۋ مەن قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ كومانداسىنان ۇلتتىق قۇراماعا بىرەن-ساران ويىنشى قوسىلعانى بولماسا, بىزدە باسەكەلەستىك دارەجەسى ءالى تومەن.
– قازاقستان سپورتشىلارى وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبولدان جازعى پاراليمپيادا جولداماسىن 1996 جىلدان بەرى ەنشىلەي الماي ءجۇردى. جىگىتتەر بيىل عانا جولداما ولجالادى. ەندى دايىندىقتا كەم تۇسىمىزدى كۇشەيتۋگە كۇش سالۋ قاجەتتىگى بەسەنەدەن بەلگىلى.
– سپورتشىلاردى جازعى ازيا پاراويىندارىندا التىن مەدالدان ايىرعان يران قۇراماسىنداعى ۇزىن تۇرا ويىنشىنىڭ بويى – 2 مەتر 46 سانتيمەتر. قالعان ويىنشىنىڭ بارلىعى دا 2 مەتر بيىك. ال ءبىزدىڭ ەلدىڭ ويىنشىلارىنىڭ ىشىندەگى ەڭ ۇزىن دەگەن سپورتشىنىڭ بويى – 1 مەتر 85 سانتيمەتر. مۇنى اقتالۋ ءۇشىن ايتىپ وتىرعانىم جوق, جىگىتتەردىڭ جىگەرى جاسىماۋى كەرەك. بويى ۇزىن ەكەن دەپ بۇگەجەكتەمەي, قورعانىستى مىعىمداپ, قارسى شابۋىلداۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن الەمدەگى تاڭداۋلى قۇرامالارعا قارسى جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزىپ, ازىرلىكتى جۇرگىزەمىز. برازيليا, بوسنيا سىندى ەلدەردىڭ وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبول سپورتى قارقىندى دامىعان. كەيىنگى جىلدارى يران قۇراماسىنىڭ تەگەۋرىنىن دە تەڭسەلتىپ جىبەرە الاتىن كۇش جيناعان. مىنە, وسىنداي كوماندامەن جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزىپ, تاجىريبەمىزدى نىعايتامىز.
مارقۇم جانىبەك ساۋرانباەۆ قۇراما كوماندانى جاتتىقتىرعان تۇستا پاراليمپيا ويىندارىنا قاتىسۋ مۇمكىندىگى تۋدى. وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبول سپورتىنان قازاقستان قۇراماسى 1996 جىلى جازعى پاراليمپيا ويىندارىنا قاتىستى. ول كەزەڭدە پاراليمپياداعا كۆوتا ءبولۋ ارقىلى جول تۇسكەن ەدى. ودان كەيىنگى كەزەڭدە جولداماعا قول جەتكىزە الماي كەلدىك. مىنە, ارادا 27 جىل وتكەندە جولداما بۇيىردى. ءبىزدىڭ جىگىتتەر پاريج جازعى پاراليمپياداسىنا قاتىسۋ قۇقىعىن بيىل شىلدە ايىندا استانا قالاسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا يەلەنگەن ەدى.
بۇگىنگى كۇندە جەر جۇزىندە 70-تەن اسا ەلدە وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبول فەدەراتسياسى قۇرىلعان. دەمەك, باسەكەلەستىك كۇن ساناپ ارا كەلەدى دەگەن ءسوز. دۇنيەجۇزىلىك رەيتينگ بويىنشا قازاقستان قۇراماسى 5-ساتىدا تۇر. پاراليمپياداعا تەك 8 كومانداعا عانا جولداما بەرىلەدى. سول سەگىزدىككە ءبىزدىڭ جىگىتتەر ۇلكەن كۇشپەن, سەنساتسيالىق جەڭىسپەن ەندى. يران قۇراماسى بىلتىرعى الەم چەمپيوناتىندا توپ جارىپ قانا قويماي, پاراليمپياداعا جولداما ەنشىلەدى. فرانتسيا قۇراماسى وليمپيادانى وتكىزۋشى ەل ەسەبىندە قاتىسادى. ازيا قۇرلىعىنان ءبىز الدىق. پانامەريكا ايماعىنان برازيليا قۇراماسى جولداما يەلەندى. ەۋروپا مەن افريكادا دا جولداما ءۇشىن سايىس وتكىزىلەدى. ودان بولەك, ەكى رەت الەمدىك ىرىكتەۋ ءتۋرنيرى بار. وسىنداي ءدۇبىردىڭ اراسىنان سۋىرىلىپ شىققان 8 كوماندا پاريج جازعى پاراليمپياداسىنىڭ مەدالى ءۇشىن تارتىسقا تۇسەدى.
– ۇلتتىق قۇراما ساپىنداعى بۋىن الماسۋ ءۇردىسى قالاي جۇرەدى؟ سپورتتىڭ وسى تۇرىنە قىزىعاتىن جاستاردىڭ شوعىرى قالىڭ با؟
– ەلىمىزدەگى وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبولدىڭ كوماندالىق نەگىزىن اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى 1988 جىلى قالادى. سودان بەرى قاراي قارقىندى دامىپ كەلەدى. بۇگىندە ۇلتتىق قۇرامادا وينايتىن ويىنشىلاردىڭ جاس مولشەرى – 28-35 جاس ارالىعىندا. بيىل جەتى ويىنشى قوسىلدى, 17-23 جاس ارالىعىنداعى جاستار. ساقا ويىنشىلاردان ءتالىم الىپ, شىڭدالسىن دەپ شاقىرتتىق. وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبول – اياعىنان جاراقات العان, بولماسا تۋمىسىنان كىناراتى, كەمىستىگى بار جاندار ءۇشىن ىڭعايلى سپورت ءتۇرى. بىراق جاستاردىڭ كوپشىلىگى تاعدىردىڭ ماڭدايعا جازعان تەپەرىشىن قور ساناپ, سپورتقا كەلۋگە ىقىلاس تانىتپايدى. ەرىك-جىگەرى جاسىق جانداردىڭ رۋحىن شىڭداپ, سەنىمىن نىعايتاتىن سپورت ەكەنىن ۇعىنعان ازاماتتار عانا قىزىعۋشىلىق تانىتادى.
قىتايداعى جازعى ازيا پاراويىندارىنان كەيىن ۇلتتىق قۇراما ساپىنداعى جىگىتتەر دەمالىس الدى. وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىمىز وتەتىن ورتالىق, نەگىزگى سپورتتىق كەشەنىمىز استانا قالاسىندا بولعاندىقتان, ماڭىزدى دوداعا دايىندىقتى وسى جەردە ۇيىمداستىرىپ, شىنىعىپ شىڭدالامىز. وتىرىپ وينايتىن ۆولەيبول سپورتىن دامىتۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋ كەرەك. بىزگە وراسان سەنىم ارتىلدى. پاريج جازعى پاراليمپياداسىنا دا ساناۋلى اي قالدى. الەمنىڭ تەگەۋرىندى كوماندالارى عانا قاتىساتىن پاراليمپيادا ويىندارىندا جۇلدەگە ىلىنسەك, قازاق سپورتىنىڭ جىلناماسىنا جاڭا تاريح جازىلار ەدى. سول كۇنگە جەتۋدى ءناسىپ ەتسىن دەپ تىلەيمىز.
اڭگىمەلەسكەن –
قۋانىش نۇردانبەك ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
