ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ۇلتتىق بانكتىڭ ءبىرىنشى توراعاسى عالىم باينازاروۆ, ەكونوميكا سالاسىنداعى ساراپشىلار, پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى جانە جوو ستۋدەنتتەرى قاتىستى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ تاريحى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى جۇيەسىنىڭ قازىرگى جاعدايدا جۇمىس ىستەۋ ماسەلەلەرى, ەلدىڭ ورنىقتى جانە تابىستى دامۋ قۇرالى رەتىندەگى ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ءرولى تۋرالى باياندامالار جاسادى.
«ۇلتتىق ۆاليۋتانى ەنگىزۋ ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولىپ تابىلادى. تەڭگە – تاۋەلسىزدىك پەن ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتىڭ سيمۆولى. ءۇش ونجىلدىقتا قازاقستاندىق ۆاليۋتا قالىپتاسۋ جانە دامۋ جولىنان ءوتتى. قازىرگى جاھاندىق وزگەرىستەر جاعدايىندا قازاقستاننىڭ قارجىلىق قاۋىپسىزدىگى مەن ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋدەگى تەڭگەنىڭ ماڭىزدى ءرولىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. كونفەرەنتسيا تاجىريبە الماسىپ قانا قويماي, قارجىلىق تۇراقتىلىق, قارجى-نەسيە ساياساتى جانە الەمدەگى ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ءرولى تۋرالى ەگجەي-تەگجەي تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سانايمىن», دەدى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا ۇلتتىق بانكىنىڭ ءبىرىنشى توراعاسى عالىم باينازاروۆ ۆاليۋتانىڭ قۇرىلۋ تاريحى, قارجى جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋىنداعى قيىندىقتار مەن جەتىستىكتەر تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ 30 جىلدىعى – حالقىمىزدىڭ ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعا.
«وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, 1992 جىلى قازاقستاندا ۇلتتىق ۆاليۋتانى جانە نارىقتىق ەكونوميكانى قۇرۋ باستالدى. بۇل جىلدار ەرەكشە بولدى, ويتكەنى الەمدىك نەگىزگى ۇردىستەر وزگەردى, الەمدىك جۇيەدە وزگەرىستەر بولدى. بۇل ۋاقىتتا ەلدە نارىقتىق ەكونوميكانىڭ كلاسسيكالىق تەورياسىن ەشكىم زەرتتەگەن جوق, ەشكىمنىڭ جۇمىس تاجىريبەسى بولعان جوق, سونىمەن قاتار 1992 جىلى ينفلياتسيا دەڭگەيى 2 960% قۇرادى. سول كەزدە ۇلتتىق ۆاليۋتا بولماسا, قازاقستان ەكونوميكاسى داعدارىستان شىعا الماس ەدى. تەڭگەنىڭ بولاشاعى كەرەمەت بولادى. مەن اقش دوللارى قازاقستان ءۇشىن ينۆەستيتسيا قۇرالى ەمەس, ءبىزدىڭ تەڭگە بولادى دەپ سەنەمىن», دەپ قورىتىندىلادى ەكونوميست.
دەپۋتات بەرىك بەيسەنعاليەۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن وقىپ بەردى. ول تاريحي تۇرعىدان العاندا, قازاقستاننىڭ قارجى-نەسيە جۇيەسى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ نەبارى 30 جىل وتكەنىن, بىراق وسى كەزەڭدە قارجى سەكتورى ەكونوميكالىق ورلەۋلەردەن, جاڭا قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ پايدا بولۋى جولىندا داعدارىستار مەن سىناقتاردى باستان كەشكەنىن ايتا كەتتى.
سونداي-اق ءتول تەڭگەمىزدىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-دا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى جۇيەسى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ» دەگەن اتپەن جارىق كورگەن وقۋلىقتاردىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى جۇيەسى» وقۋلىعىن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ ەكونوميكا فاكۋلتەتىنىڭ عالىمدارى دايىنداعان. قازاق تىلىندەگى جاڭا باسىلىم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا ارنالعان جانە 9 تاراۋدان تۇرادى. وقۋلىقتىڭ تەوريالىق ماتەريالى باقىلاۋ سۇراقتارىمەن, ۇسىنىلعان ادەبيەتتەرمەن جانە گلوسساريمەن تولىقتىرىلعان. ەڭبەك كوپشىلىك وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ» وقۋلىعىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ اۆتورلار ۇجىمى مەن Esil ۋنيۆەرسيتەتى ۇلتتىق بانكتىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋ جولدارىن قاراستىرادى. كىتاپتا ەلدىڭ ۇلتتىق اقشا جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى تاريحي ماتەريالدار ۇسىنىلعان, ۇلتتىق ۆاليۋتا – تەڭگەنى ازىرلەۋ, جوسپارلاۋ جانە اينالىمعا ەنگىزۋ كەزىندە تۋىنداعان قيىندىقتار كورسەتىلگەن. سونداي-اق, اۆتورلار ورتالىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن جۇرگىزۋ سالاسىنداعى تاجىريبەسىن ۇسىندى.
وقۋلىقتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ ءبىرىنشى توراعاسى عالىم باينازاروۆ پەن ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەۇۋ اكادەميالىق ماسەلەلەر جونىندەگى پرورەكتورى, پروفەسسور سەرىك ماقىشتىڭ جالپى رەداكتسياسىمەن جارىق كوردى.
