ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
«ەكونوميكانى نەسيەلەۋ ءوسىمىنىڭ ورنىقتى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى – بانكتەردى قورلاندىرۋدىڭ تۇراقتى كوزىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ولار ۇزاق مەرزىمگە جوسپار قۇرا الادى جانە ۇلكەن جوبالاردى قارجىلاندىرا الادى. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق بانك «بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ» زەينەتاقى اكتيۆتەرىن نارىقتىق شارتتارمەن بانكتەردىڭ ۇزاقمەرزىمدى وبليگاتسيالارىنا ينۆەستيتسيالاۋ جوباسىن قاراستىرىپ وتىر. بۇل رەتتە بانكتەرگە ولاردىڭ ورنىقتىلىعى جانە بيزنەستى نەسيەلەۋ بويىنشا قاراما-قارسى مىندەتتەمەلەردى قويۋى بويىنشا تالاپ قويىلادى. اتالعان قاراجات ناقتى سەكتوردى نەسيەلەۋگە باعىتتالادى, بۇل ءوز كەزەگىندە ەكونوميكا ءوسىمى مەن ونى ارتاراپتاندىرۋعا جاعداي جاسايدى», دەيدى ۇب باسشىسى.
تۇسىنگەنىمىزدەي, بجزق اقشاسىن العىسى كەلەتىن بانك بەلگىلى ءبىر تالاپتارعا ساي بولۋعا ءتيىس. الايدا ونىڭ پارامەترى ازىرگە ناقتى اتاپ كورسەتىلمەدى. ال تالاپقا ساي بولىپ, زەينەتاقى اكتيۆىنە يە بولعان قارجى ينستيتۋتى ول قاراجاتتى كورپوراتيۆتى سەكتورعا نەسيە رەتىندە جىبەرۋگە مىندەتتى.
سۇلەيمەنوۆتىڭ سوزىنشە, سالىق سالاسىنا قاتىستى زاڭ جوباسى اياسىندا بانك كىرىستەرىنە ۇلتتىق بانك نوتالارى بويىنشا سالىق سالۋ قاراستىرىلماق.
«اتالعان شارانىڭ قابىلدانۋى بانكتەردىڭ وتىمدىلىكتى تاۋەكەلسىز قۇرالدارعا ينۆەستيتسيالاۋ مۇددەسىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, ول ەكونوميكانى كرەديتتەۋگە باعىتتالۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە ۇلتتىق بانك اتالعان تۇزەتۋلەردى قاراۋ شەڭبەرىندە ۇلتتىق بانكتىڭ نوتالارى بويىنشا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار بارلىق باسقا دا مەملەكەتتىك باعالى قاعازدار (مبق) بويىنشا كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعىن (كتس) سالۋدى ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋرالى ۇستانىمىن ءبىلدىردى. بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ بولجامدى ۇلعايۋىن باعالاۋ ماقساتىندا 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بانكتەر ۇسىنعان دەرەكتەر جانە 2023 جىلدىڭ 31 تامىزىنا مبق ۇستاۋشىلار قۇرىلىمى نەگىزىندە ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىلدى. ماسەلەن, 2022 جىلعى مىسالدا مبق سالىق سالۋدان تۇسەتىن بيۋدجەتتىڭ قوسىمشا كىرىستەرىن باعالاۋ بانك سەكتورى بويىنشا (كتس مولشەرلەمەسى 20 پايىز بولعاندا) 96 ملرد تەڭگەنى, ال مبق ۇستاۋشىلار – كتس تولەۋشىلەر بويىنشا – 165 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى», دەيدى.
ۇب توراعاسىنىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, بانك كىرىستەرىنىڭ ءار ءتۇرى بويىنشا كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى مولشەرلەمەسىن ءارتاراپتاندىرۋ بيزنەستى نەسيەلەۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرادى. ياعني ۇلتتىق بانك بانكتەر ءۇشىن كورپوراتيۆتى تابىس سالىعىنىڭ مولشەرلەمەسىن ءارتاراپتاندىرادى. ناتيجەسىندە, بيزنەسكە بەلسەندى تۇردە نەسيە ۇسىنىپ جاتقان بانك تومەنگى ستاۆكادان ۇمىتتەنە الادى.
2023 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ جالپى كولەمى 16 772,89 ملرد تەڭگە بولدى. ۇلتتىق بانكتىڭ سەنىمگەرلىك باسقارۋىنداعى بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرى – 16 759,31 ملرد تەڭگە. يپب باسقارۋىنداعى زەينەتاقى اكتيۆتەرى – 10,28 ملرد تەڭگە. ۇب زەينەتاقى اكتيۆتەرىن نەگىزىنەن قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارىنا (48,11 پايىز), كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ وبليگاتسيالارىنا (10,25 پايىز), ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرىنىڭ وبليگاتسيالارىنا (5,19 پايىز), شەت مەملەكەتتەردىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارىنا (4,51 پايىز), حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ باعالى قاعازدارىنا (2,20 پايىز), ۇب دەپوزيتتەرىنە (2,64 پايىز) جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەميتەنتتەرىنىڭ اكتسيالارى مەن دەپوزيتارلىق قولحاتتارىنا (1,62 پايىز) ينۆەستيتسيالايدى.
يپب باسقارۋى بويىنشا ەڭ كوپ ۇلەس – «Jusan Invest» اق-تا – 4,14 ملرد تەڭگە. «Halyk Global Markets» اق 2,48 ملرد تەڭگە زەينەتاقى اكتيۆىن باسقارىپ وتىر. ولاردان بولەك, «BCC Invest» اق سەنىمگەرلىك باسقارۋىندا – 1,48 ملرد تەڭگە, «سەنتراس سەكيۋريتيز» اق سەنىمگەرلىك باسقارۋىندا – 0,91 ملرد تەڭگە, «Halyk Finance «قازاقستان حالىق بانكى ەۇ» اق سەنىمگەرلىك باسقارۋىندا 1,26 ملرد تەڭگە بار.