تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلىس

وسىدان 100 جىل بۇرىن تۇرىك حالقى انادولى جەرىندە 900 جىلدىق تا­ري­حىمىزدى جەرلەگىسى كەلە­تىندەرگە قارسى كۇرەس اشتى. چاناككالە مەن كۋتيۋل-امارە سياقتى ۇزاق شايقاستا سوڭعى كۇشتەرىن سارپ ەتىپ ازات­تىق پەن ۇلتتىق كۇرەستى تۋ ەتكەندەردىڭ ءۇمىتى اقتال­دى. كۇرەس حالىقتىڭ جە­ڭىسى­مەن اياقتالدى. بۇل – انا­­دو­لى توپىراعىنداعى كوپ­تەگەن كە­زەڭدى قام­تي­تىن تاۋەلسىزدىككە دە­گەن ۇم­تىلىس پەن كۇش-جىگەر­دىڭ كورىنىسى. ءبىر سوز­بەن ايتقاندا, بۇل – جە­ڭىس­كە جە­تە­لەگەن بىرلىك پەن ىن­تى­­ماق رۋ­حى­نىڭ ۇلى تۋىن­دىسى.

تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلعانى جاريا ەتىلگەن ساتتەن باستاپ ەلدە بىلىمنەن ەكونوميكاعا دەيىن جان-جاقتى جاڭعىرۋ كەزەڭى باستالدى. الەمدە تۇركيانى ماقتان ەتكەن كوپتەگەن تابىستىڭ كىلتى دە تابىلىپ, ىرگەتاسى دا وسى كەزەڭدە قالاندى. تۇرىك ۇلتى مەن تۇرىك مەملەكەتىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى, ونەركاسىپ, ءبىلىم, دەنساۋلىق, كولىك, دەمو­كرا­تيالىق قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار, سونداي-اق ۇلتىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرەتىن كوپتەگەن سالا اياعىنان نىق تۇرىپ, نىعايا ءتۇستى.

حالقىمىز تالاي قيىندىق پەن كوپتەگەن كەدەرگىنى ەڭسەرۋ ارقىلى رەسپۋبليكامىزدى 100 جىلدىق مەرەيتويىنا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرمەن جەتكىزدى. كەيىنگى 20 جىلدا رەسپۋبليكانىڭ كوپعاسىرلىق تاريحىن جەتە ءبىلۋ جانە پرەزيدەنتىمىز رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ بەرىك ۇستانىمى نەگىزىندە توككەن تەر مەن جۇمسالعان كۇش-جىگەردى لايىقتى وتەۋ ءۇشىن جاڭا عاسىردىڭ ەسىگى ايقارا اشىلدى. تۇركيانىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن جارقىن بولاشاعى جولىندا حالقىمىزدىڭ, ەلىمىزدىڭ دىتتەگەن ماقساتىنا, ۇلتىمىزدىڭ ارماندارىنا جەتۋى جانە قۋاتتى تۇركيانى قۇرۋ ءۇشىن ءار سالادا كوپتەگەن رەۆوليۋتسيالىق ءىس, قىزمەت پەن ينۆەستيتسيا جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل تۇرعىدا ەڭ الدىمەن, ۇلتتىق ەرىك-جىگەر نىعايىپ, دەموكراتيا ورنادى. ءبىزدىڭ سۇيىكتى حالقىمىز تۋعان جەرىندە قاۋىپسىز ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك الدى. ال ءبىزدىڭ ادامدار بەيبىت ءومىر سۇرۋگە, بولاشاققا ۇمىتپەن قاراي الاتىن بولدى. سونىمەن قاتار بۇكىل ەل بويىنشا ينفراقۇرىلىمداعى ينۆەستيتسيالاردىڭ ارقاسىندا ءوندىرىس پەن جۇمىسپەن قامتۋدا جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى, سايكەسىنشە ەكونوميكا ءوسىپ, ەلىمىز جان-جاقتى نىعايدى.

ءوندىرىستى كەڭەيتۋ ارقىلى ونەركاسىپتەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا دەيىنگى بارلىق سالادا جۇمىسپەن قامتۋعا قول جەتكىزۋگە جاعداي جاسالدى. «مەملەكەت ءومىر سۇرەتىندەي حالىق ءومىر ءسۇرسىن» دەگەندى ۇعىنىپ, الەۋمەتتىك قول­داۋ كوبەيىپ, مۇقتاج ازامات­تا­رى­مىز­دىڭ بارلىعىن قۇشاق جايا قارسى الدى. ەكىن­شى جاعىنان پرەزيدەنتتىك باسقارۋ جۇ­يەسىن ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىك مەحانيزمدە ەكىعاسىرلىق ىزدەنىستەرگە جاۋاپ بەرە­تىن ۇلكەن رەفورما جۇزەگە اسىرىلدى. بەلسەندى قاۋىپسىزدىك ساياساتى مەن ىسكەرلىك جانە گۋمانيتارلىق سىرتقى سايا­سات ءتاسىلىن قابىلداۋ ارقىلى مەملەكەتىمىزدىڭ قۋاتى, تۋىمىزدىڭ مەرەيى مەن ۇلتىمىزدىڭ بەدەلى ارتتى.

ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋدان بىلىمگە, تەحنولوگيادان قورعانىس ونەركاسىبىنە, سىرت­قى ساياساتتان مادەنيەت پەن ونەرگە دەيىنگى كوپتەگەن سالاداعى تابىسىن جەدەلدەتكەن بۇل باستامالار وڭايلىقپەن جۇزەگە اسقان جوق. جاھاندىق مەنەدجمەنت پەن ەكونوميكالىق جۇيەنى تۇبەگەيلى سىلكىن­دىر­گەن ىندەتتەر مەن سوعىستار كەزىندە ءبىز ەلىمىزدى ونىڭ كۇشتى ينفراقۇرىلىمىندا ۇلكەن سەرپىلىسكە دا­يىنداۋ ءۇشىن ايانباي كۇرەستىك. شەكارامىزعا شابۋىل جاساعان جانە تۇرىك ۇلتىنىڭ ءومىرى مەن دۇنيە-مۇلكىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە تونگەن كوپ قاۋىپپەن كۇرەستىك. جاھاندىق داعدارىستان باسقا, ءبىز مۇمكىندىك رەتىندە كەزدەسكەن قوس ستاندارتتار مەن ەمبارگولاردى بۇرۋ ارقىلى ءار سالادا كۇشىمىزدى نىعايتتىق.

رەسپۋبليكامىزدىڭ ءبىرىنشى عاسىرىنداعى ولقىلىقتاردى جويىپ, ەكىنشى عاسىرعا دا­يىندىقتى اياقتايتىن بۇل سەرپىلىستەر بىلىم­­نەن دەنساۋلىققا, قاۋىپسىزدىكتەن ادى­لەت­كە, ەنەرگەتيكادان كولىككە, اۋىل شارۋا­شىلىعىنان سپورتقا دەيىن بارلىق سالادا ءوز جەمىسىن بەرە باستاعانى ءسوزسىز. ءوسىپ, دامىپ, كۇ­شەيىپ, بايىپ جاتقان تۇركيا حال­قى­مىز­دىڭ بولاشاعىنا ۇمىتپەن قا­راي­تىن ەلگە, شەتەلدەردە ءوزىن باسقا مەم­لەكەتتىڭ سوڭىنان ەرەتىن ەمەس, سوڭىنان ەرتە بىلەتىن مەملەكەت رەتىندە تانىتتى.

الەم تاريحي وزگەرىستەردى باستان كە­شى­رىپ, جاڭا ءارى ومىرلىك ماڭىزدى مىن­دەت­تەرمەن جۇزدەسىپ وتىرعان جاعدايدا ءبىز ءۇشىن بۇل مەرەيتوي – مەملەكەتىمىزدىڭ ەكىنشى عاسىرىنىڭ باسىن بەلگىلەيتىن كۇن­تىز­بەلىك وزگەرىس قانا ەمەس, ودان دا جوعارى مانگە يە. وسى تۇرعىدا رەسپۋبليكامىزدى ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ديپ­­لوماتيالىق سالالاردا ۇلت رەتىندە ار­­­­مانداعان دەڭگەيگە جەتكىزەتىن سەرپىلىس تۇر­­كيا عاسىرى دەپ اتالدى. بۇل سەرپىلىس – ءبىز­­دىڭ ەلىمىزدىڭ جانە وركە­نيە­تى­مىز­دىڭ بار­لىق جەتىستىگىنە سۇيەنىپ, جاڭا ۇر­پاق­قا قال­دىراتىن ەڭ ۇلكەن مۇرامىز.

«تۇركيا عاسىرى» باعدارلاماسىمەن رەس­پۋبليكامىزدىڭ 100 جىلدىعىنا حالقى­مىز­بەن بىرگە زور ۇمىتپەن, بۇدان دا اسقاق ماقساتپەن قادام باسىپ وتىرمىز. وسى وراي­دا, ەڭ الدىمەن, ءبىز ەل ەگەمەندىگى جولىندا قۇربان بولعاندار مەن تاۋەلسىزدىكتى قور­عاۋ جولىنداعى حالىقتىڭ كۇش-جىگەرىمەن قول جەتكىزگەن تولاعاي تابىستارىن ەرەكشە قورعايمىز. سونداي-اق ءبىز ەلىمىزدىڭ الەمدىك دەڭگەيدە ءسوز سويلەپ, شەشىم قابىلداۋعا دەگەن ەرىك-جىگەرىن زور باعالايمىز. ساياسي جانە ەكونوميكالىق كۇش-قۋاتىمىزدى ارتتىرا وتىرىپ, ەكونوميكامىزدىڭ وركەندەۋىنە جۇمىس ىستەيمىز. تۋعان جەردىڭ ءار بۇرىشىندا تىنىشتىقتى نىعايتىپ, دامۋعا دەگەن جىگە­رىمىزدى ارتتىرامىز. سەبەبى ەلدەگى ءاربىر ازا­ماتتىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قور­عاۋ جانە ولاردىڭ لايىقتى ءال-اۋقاتىن ارت­تىرۋ بارىنەن ماڭىزدى.

رەسپۋبليكامىزدىڭ ەكىنشى عاسىرىن «وتەماقى ەمەس, پروگرەسس داۋىرىنە» اينال­­دى­رۋعا بەل بۋدىق. وسى ورايدا پرەزي­دەن­تىمىز رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ باس­شى­لى­عى­مەن ءوز ەلىمىزدى بارلىق سالادا, سونىڭ ىشىندە تۇركيانىڭ جۇزجىلدىق كوزقاراسى بار جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرۋگە كۇش سالامىز. اتا-بابالارىمىز سەنىپ تاپسىرعان وتا­نىمىزدىڭ ماڭگىلىككە ءومىر ءسۇرۋىن قام­تاماسىز ەتۋ جو­لىنداعى ىستەردەن باس تار­تۋ­عا قاقىمىز جوق.

وتكەن تاريحىمىزداعى ەل باسىنا تۇس­كەن قيىنشىلىقتار مەن جەتىستىكتەردى ارتتا قالدىرا وتىرىپ, شەيىتتەر مەن ارداگەر­لە­رىمىزدى, اسىرەسە ازاتتىق سوعىسىنىڭ باس قولباس­شىسى, رەسپۋبليكامىزدىڭ نەگىزىن قالاۋشى گازي مۇستافا كەمالدى, تۇرىك حالقىنىڭ ەركىن ءومىر سۇرۋىنە مۇمكىندىك بەرگەن بارلىق باتىرىمىزدى قۇرمەتپەن, ريزاشىلىقپەن ەسكە الامىز.

بۇگىندە تۇركيا رەسپۋبليكاسى الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى مەملەكەتتەرمەن بەرىك بايلانىس ورناتتى. سونىڭ ىشىندە قازاقستانمەن اراداعى ساياسي بايلانىس تۋىستىق قارىم-قاتى­ناسقا ۇلاستى. بۇل كۇنى ەكى ەل اراسىن­داعى ديپلوماتيالىق بايلانىستاردى وزگە مەم­لەكەتتەرگە ۇلگى ەتۋگە ابدەن بولادى. باۋىر­لاس حالىقتىڭ تاۋەلسىزدىگىن جاريا­لا­عان ال­عاشقى كۇندەگىدەي تۇركيا قازاقستان­نىڭ باۋىرلاستىعى مەن دوستىعى عاسىرلار بويى ساقتالادى دەپ سەنەدى. بيىل تۇركيا ءجۇز جىلدىعىن اتاپ ءوتىپ جاتىر. بۇل وراي­دا ەكى ەل اراسىنداعى ساياسي-مادەني ءىس-شارا­لاردىڭ سانى ارتا ءتۇستى. وسىنىڭ ءوزى تۋىس حالىقتاردىڭ ورتاق قۇن­دىلىعى – ەگە­مەن­دىك پەن بەي­بىتشىلىك, سىي­لاس­تىق­تا ەكەنىن سە­زىندىرە تۇسەدى.

فاحرەتتين التۋن,

تۇركيا رەسپۋبليكاسى كوممۋنيكاتسيالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى