تەاتر • 31 قازان, 2023

قيلى-قيلى «قىز جىبەك»

580 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا تاعى ءبىر تۋىندىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. ول – ۇلتتىق كلاسسيكامىزدىڭ قاستەرلىسى «قىز جىبەك»!

قيلى-قيلى «قىز جىبەك»

«قىز جىبەككە» قۇشتارلىق

راس, ۇلتىمىزدىڭ كونە مۇراسى – «قىز جى­­بەكپەن» قازىرگى كورەرمەندى تاڭعال­دىرۋ قيىن. سەبەبى العاشقى وپەرا تەا­ترى اشىلعانىن ايگىلەگەن اقجولتاي جا­ڭا­لىق­تىڭ باسىندا تۇرعان ەپوستىڭ ساحناعا كوش­كەنىنە دە كەلەسى جىلى 90 جىل تولادى ەكەن. 1934 جىلدان بەرى ۇزدىكسىز قويىلىپ كەلە جاتقان قازاق ادەبيەتىنىڭ تەڭدەسسىز جاۋ­ھارى وسى كۇنگە دەيىن وپەرا دا بولدى, دراما­عا دا اينالدى, كينو تىلىندە دە ءۇن قاتتى. جانە ارقايسىسى ءوز ەرەكشەلىگىمەن ونەر تا­ريحىندا جازىلىپ قالدى. ەلىمىزدىڭ وزگە قا­لالارىن ايتپاعاندا, بۇگىندە ءبىر عانا ەلوردا تەاترىنىڭ بارلىعىنىڭ دەرلىك رەپەر­تۋارىندا ءوز كورەرمەنىن تاپقان «قىز جىبەگى» ءجۇرىپ جاتىر. اتاپ ايتساق, جاستار تەاترىندا ميۋزيكل جانرىندا سويلەگەن تۋىندىنى «استانا ميۋزيكل» تەاترى ءوز رەپەرتۋارىندا تاعى جاڭعىرتتى. بىرنەشە جىل بۇرىن ءا.مامبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك دراما جانە كومەديا تەاترىندا ليرو-ەپوس دەپ ۇسىنىلسا, جاقىندا مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترىندا ەتنو-فولكلورلىق ميۋزيكل بولىپ قايتا جانداندى.

ۆاپ

«قازاق تەاترلارىنىڭ ساحناسىندا­ ءبىر تۋىندى ءساتتى قويىلسا, سونى وزگە تەاتر­لار دا ناق ءبىر ەستافەتاداي ءىلىپ اكە­تىپ, ءبارى بىردەي سول شىعارماعا بايلانىپ قالۋى تەاتر­ ءۇشىن تابىس پا, الدە ول­قى­لىق پا؟» دەپ تە ويلاناسىڭ وسىندايدا. سە­بەبى بۇل ءبىر عانا مىسال ەمەس. ماسەلەن, اتال­عان ءتىزىمدى م.اۋەزوۆتىڭ «قاراكوزى» مەن ۋ.شەكس­پير­دىڭ «رومەو مەن جۋلەتتاسىنان» باس­تاپ, گ.حۋگاەۆتىڭ «قارا شەكپەنى», م.گ.لوركانىڭ «بەرناردا البانىڭ ءۇيى», ق.ءجۇ­نىسوۆتىڭ «العاشقى ماحابباتى» جانە تاعىسىن تاعىلار وسىلاي جالعاستىرىپ الىپ كەتە بەرەدى. ال سول كوشتى «قىز جى­بەك­تىڭ» باستايتىنى قۋانتادى البەتتە. ويت­كەنى ونەرگە اركىمنىڭ-اق بار تالاسى. تەاتر ونەرىندەگى تاجىريبەلەر مەن جاڭاشىل ۇردىستەر ۇلتتىق كلاسسيكالارىمىزدا دا ءوز بەدەرىن تاۋىپ جاتسا, ارينە بۇل تەاتر ءۇشىن زور تابىس ەكەنى داۋسىز. ال كەمشىلىگى – بارلىق تەاتردىڭ رەپەرتۋارى ينكۋباتوردان شىققانداي بىرتەكتىلىككە ۇرىناتىندىعى. بۇل, اسىرەسە, تەاتر فەستيۆالدارىندا ايقىن كو­رىنەدى. ايتسە دە, ءار تەاتر­دىڭ ءوز رەپەرتۋارلىق ساياساتى, ءار ءوڭىر كو­رەر­مەنىنىڭ ءوز تالعامى بار ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز دا قاجەت شىعار...

 

«كلاسسيكادان كلاسسيكا جاساعىم كەلدى»

حوش, سونىمەن اڭگىمەمىزدىڭ القيسساسى  «قىز جىبەككە» قايتا ورالساق. اۋقىمدى پرەمەراعا 50 اكتەر, 36 وركەستر مۇشەسى, تەحني­كالىق جانە شىعارماشىلىق قۇ­رام­­دى قوسقاندا جالپى سانى 120-دان استام ادام تارتىلعان. رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا, دايىن­دىق جۇمىسى ناۋرىز ايىندا باستالىپ, جارتى جىلدان اسا ۋاقىت جۇرگىزىلگەن. جەتى ايعا جۋىق جانىن سالىپ ىزدەنگەن ترۋپپا جۇمىسى قاي دەڭگەيدە؟ تۇپكى ناتيجە ءمىنسىز بولدى دەپ ايتا الامىز با؟..

«قىز جىبەك» ق.قۋانىشباەۆ تەاترى­نىڭ تاريحىندا تۇڭعىش رەت قويىلىپ وتىرعان جوق. بىراق تەاتر ۇجىمى ءا دەگەننەن-اق بۇل سپەكتاكلدىڭ بەدەرى بولەك بولاتىنىن كەسىپ ايتتى. اۋەلگى ەرەكشەلىك – شىعارما­نىڭ ساحنالىق ساراپتالۋى مەن جانرىندا بولاتىنى دا جاقسى جارنامالاندى: «قازاقستاندا وپەرا جانرى XX عاسىردىڭ 30-جىلدارى تۋدى. 1934 جىلى قازاقتىڭ تۇڭعىش وپەراسى «قىز جىبەك» درامالىق وپەرا تۇرىندە ساحنالاندى. عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتان كەيىن ۇلتىمىزدىڭ ءىنجۋ-مارجانى «قىز جىبەك» وپەراسىن كورەرمەن نازارىنا درامالىق وپەرا جانرىندا قايتا ۇسىنباقپىز. جاڭانى تۋدىرعىڭ كەلسە, وتكەنگە قايتا ورال. ءبارى باستالعان نۇكتەگە...» دەدى ونەر تۋدىرۋشى ترۋپپا.

ۆاپ

 وسىدان كەيىن-اق سپەكتاكل سەمانتيكاسىنا بارىنشا دايىن بولىپ باردىق. ونىڭ ۇستىنە قويىلىم رەجيسسەرى الىبەك ومىربەك ۇلى دا پرەمەرا الدىندا بەرگەن سۇح­باتىندا: «قىز جىبەكتى» مەن باسقاشا كوردىم. جۇسىپبەك شايحىسلام ۇلىنىڭ ەپوس­تىق نۇسقاسىن وقىعان ساتتە-اق درامالىق وپەرا باعىتىندا قويامىن دەپ شەشتىم. ىشكى سۋرەتكەرلىك الەمىم ودان باسقاعا ويىمدى بۇرعىزبادى. جىردى وزگەشە وقۋ قويىلىمنىڭ كوركەمدىگىن تولىقتاي بەرە المايتىنداي سەزىلدى. سوندىقتان دا وسى نۇسقاعا ويلانباستان توقتالدىم. مەنىڭ رە­جيسسەرلىك كورۋىمدە بۇل «قىز جىبەك» سون­داي تازا, ءمولدىر ءارى سىرشىل قالىپتا سۋرەت­تەلەتىن بولادى. ال جانرىنا كەلسەك, ەڭ العاشقى ۇلتتىق وپەرا سانالاتىن تۋىن­دى 1934 جىلى اشىلعان وپەرا تەاترى­نىڭ بەتاشارى ىسپەتتى ءاربىر قازاق ءۇشىن, ونەرسۇيەر قاۋىم ءۇشىن باعالى دەپ وي­لايمىن. «قىز جىبەك» – وتە مىقتى تۋىندى. ونى مەن پۋشكين, گەتەدەي الەمدىك كلاس­سيكا الىپتارىنىڭ اتاقتى «سۇلتان پاتشا تۋرالى ەرتەگى», «فاۋست» سياقتى شىعار­مالارىمەن قاتار قويامىن. ەندىگى مىندەت – سول ۇلى ماقساتىمدى ءوز دەڭگەيىندە ساح­ناعا شىعارۋ. كلاسسيكادا ۋاقىت جوق. ول كەشە بولعان, بۇگىن بولىپ جاتىر, ەرتەڭ دە بو­لادى. كلاسسيكادان كلاسسيكا جاساعىم كەلەدى», دەگەن ەدى.

 

ءتىلىڭ قايدا, «قىز جىبەك»؟

شىنىمەن دە, بۇعان دەيىن كوبىنەسە ع.مۇسىرەپوۆتىڭ ليبرەتتوسىنا باسىمدىق بەرىلىپ كەلگەن تەاتر ساحناسىنداعى «قىز جىبەكتەردىڭ» كوپشىلىگىنەن الىبەكتىڭ ساراپتاۋى جىردى سويلەتۋىمەن ەرەكشەلەندى. وسى ارقىلى ۇرپاق جالعاستىعى, اتا-انا مەن بالا اراسىنداعى قارىم-قاتىناس, ماحابباتتاعى قۇندىلىقتار, ادامي اسىل قاسيەتتەر ءھام سونىڭ بۇگىنگى زامانداعى كورىنىسىن سالىستىرىپ, سالعاستىرا بەرۋگە دەگەن تالپىنىسى قۋانتتى. رەجيسسەر نەگىزگى باسىمدىقتى وسى قۇندىلىقتارعا بۇرعان دا, ءوزى ۋادە ەتكەن سىرشىلدىق, سەزىم, ماحاببات ساحنالارىن بوساڭسىتىپ العان. سىرتقى قاقتىعىستار عانا ەمەس, اكتەرلەردىڭ ىشكى قايشىلىقتارى دا باسەڭ, سولعىن. اسىرەسە بەكەجان – ەرجان نۇرىمبەت, شەگە – ۇلان قابىل, تولەگەن – ولجاس جاقىپبەكتىڭ ويىنى ءالى دە ىزدەنىسكە, ءتىپتى قايتا ساراپتاۋعا سۇرانىپ تۇر دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. «رەجيسسەردىڭ ماقساتى وسى بولدى», دەپ قارسى داۋ ايتىلارىن بىلسەك تە, ۇلتتىق كلاسسيكانىڭ بەدەرىن بۇزىپ, عاسىردى عاسىرعا جال­عاپ وقۋشىسىن تامساندىرىپ كەلگەن جىردىڭ, ءتىپتى ع.مۇسىرەپوۆ تۋدىرعان ليبرەتتونىڭ باي ءتىلىن وسىنشالىقتى قارابايىرلاندىرۋ, ودان قالا بەردى قازاقتىڭ جىرلارىندا بەرىلەتىن نەبىر سۇلۋ سۋرەتتەۋلەردى ارزان ءازىلدىڭ استىنا جىعىپ بەرۋ – رەجيسسەر الىبەك ومىربەك ۇلىنا دا, قويىلىمنىڭ ساحنالىق نۇسقاسىن جاساعان, ديالوگتەردى تۇرلەندىرگەن ينستسەنيروۆكا اۆتورلارى ميراس ءابىل مەن ءلاززات الپىسباەۆاعا دا ۇلكەن سىن ەكەنىن باسا ايتقىمىز كەلەدى. رەجيسسەردىڭ ءوزى مويىنداعان­داي, قازاقتىڭ بۇكىل بولمىسىن بەرەتىن ۇلت­­تىق جاۋھارىمىزدى كوشە ءتىلىنىڭ كولەڭ­كەسىندە كومەسكىلەندىرۋدى قانداي جاڭاشىلدىعىڭىز دا, ەكسپەري­مەنتىڭىز دە اقتاي الماسا كەرەك. كوشە ءتىلىن كوتەرەتىن قويىلىمدار بولادى, كەرىسىنشە بار سۇلۋلىقتى قارابايىرلىققا اينالدىرۋ قىلمىستاي قابىلداناتىن تۋىندىلار بولاتىنىن جانە قاپەردەن شىعارماعان ءجون. ۇلتتىڭ وزىنە اينال­عان «قىز جىبەك» – سوڭعى ساناتتا. ينستسەنيروۆكا جاساۋشىلاردىڭ «قىز جىبەكتىڭ» قۇندىلىعى مەن كور­كەم­دىگىن «دون كيحوتتىڭ» (رەجيسسەرى الىبەك ومىربەك ۇلى) دەڭگەيىنە قويعانى (دۇرىسى تۇسىرگەنى) – كوز جۇما قاراي المايتىن ولقىلىق. قازاقتا «وزگەنىڭ قاڭسىعىن تاڭسىق كورىپتى» دەگەن جاقسى ءسوز بار. ءدال وسى تەڭەۋ «قىز جىبەكتى» «قۇبىلتقىش» رەفورماتورلارعا دا تۋرا باعىتتالعانداي. الدە «قازاق كورەرمەنى ايشىقتى انا ءتىلىن تۇسىنۋدەن ماقرۇم» دەپ ويلادى ما ەكەن شىعارماشىلىق توپ؟ ۇلتتىڭ جاۋھارىن جانىڭ جىلايتىنداي وسىنشالىقتى ءدۇبارا كۇيگە جەتكىزۋدىڭ قانشالىقتى قاجەتتىلىگى بولدى ەكەن؟ زاماناۋيلىق دەگەنىمىز كورەرمەن دەڭگەيىنە تۇسە بەرمەي, كەرىسىنشە تەاتر كەلۋشىسىن ءوز بيىگىنە ۇمتىلدىرۋىمەن ۇتىمدى ەمەس پە؟ ال جاڭالىق جاسايمىز دەپ ءدال وسىنداي جاڭساقتىققا ۇرىنۋ, ءتىپتى دە جاسامپازدىق بولماسا كەرەك-ءتى.

 

جانردى جاتسىنۋ

«جانرلاردى بىرىكتىرۋ قيىن, سەبەبى ءبىر جانر ەكىنشىسىن باسىپ تاستاماۋى كەرەك. جاڭا ەشتەڭە ۇسىنبايمىز. تامىرىمىزعا ورالىپ, تۋىندىعا جاڭا قىرىنان قاراپ كورۋگە شاقىرامىز. سپەكتاكلگە كوپ دايىندالدىم, بىراق ەندى عانا قويعالى جاتىرمىن. ۇلتتىق تاقىرىپتى العاننان كەيىن اكتەرلەر وراسان زور جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاپ وتىر. ءبىز قويعالى وتىرعان كەي دۇنيە كورەرمەنگە ۇناماۋى مۇمكىن. سپەكتاكلدە قويىلعان دۇنيەمەن ءبارى كەلىسە بەرمەيدى. ادامداردى, اعا بۋىندى رەنجىتۋ ويىمدا جوق. داۋ دا بولادى. ونىڭ بارىنە دايىنبىز», دەپ رەجيسسەر كورەرمەنىن اي بۇرىن دايىنداپ, جارقىن جارناماسىمەن قىزىقتىرعان جاڭا قويىلىمنىڭ تاعى ءبىر ولقى تۇسكەن جەرى – قىز جىبەكتىڭ ءوزى. كەزىندە ۇلاعاتتى ۇستازىمىز, تەاتر بىلگىرى اشىربەك سىعاي: «ەگەر تەاترىڭدا گاملەتكە لايىق اكتەرىڭ بولماسا, وندا شەكسپيرگە جولاماعانىڭ ابزال» دەگەندى ءجيى قايتالاپ وتىرۋشى ەدى دارىستەرىندە. «قاللەكي» تەاترىنىڭ قىز جىبەگىن كورگەندە اششى دا بولسا سىنشىنىڭ ءدال وسى ءسوزى ويىمىزعا ورالا بەردى. سول سەبەپتەن, بالكىم شاراسىزدىقتان دا بولسا كەرەك, رەجيسسەر جىبەكتى جارماق ەتىپتى. ءبىز كورگەن قۇرام ويىنىندا درامالىق نۇسقاسىن – «دارىن» مەملەكەتتىك جاس­تار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اقمارال تاناباەۆا, وپەراسىن اميرا وماروۆا ورىندادى. سول سەكىلدى تولەگەن بەينەسىن ولجاس جاقىپبەك پەن بيبارىس ورمان تەڭدەي ءبولىستى. ءيا, ءرولدىڭ سانتاراپتى قىرىنان اشىلۋى ءۇشىن كەيدە جارماق ادىسكە بارۋ ۇتىمدى بولاتىن جاعدايلار بولادى. بىراق ءدال وسى قويىلىمدا بۇل ءادىستى اسا ءساتتى شەشىمدەردىڭ قاتارىنا قوسا الماس ەدىك. سەبەبى كەيىپكەر حاراكتەرىن قالىڭداتۋ ءۇشىن ەمەس, جانرىنا ساي ەكىگە بولىنگەندىكتەن, سپەكتاكل جالپى كوركەمدىك تۇتاستىعىنان ايىرىلعان. سالدارىنان رەجيسسەردىڭ جانرعا قاتىستى جوعارىدا ايتىلعان قاۋپى راستالدى. بىراق, وكىنىشكە قاراي, ساحنادا ءبىرىن ءبىرى باسىپ تاستاۋ قاۋپىن تۋدىرار جاقسى ماعىناسىنداعى جارىسقان جانرلار شارپىسى مەن كوركەمدىك قاقتىعىستىڭ ەمەس, ورتا دەڭگەيدەگى دراما مەن جارقىراي الماعان وپەرانىڭ كۋاسى بولدىق. اسىرەسە ءان ايتۋ مىندەتى جۇكتەلگەن اكتەرلەردىڭ بەينە مىنسىزدىگىنەن گورى, نوتاعا ءدوپ ءتۇسۋ, ارياسىن السىرەتپەي ايتىپ شىعۋ الاڭى تىڭداپ وتىرعان بىزگە انىق سەزىلىپ تۇردى. ال ءالى تولىق ءپىسىپ جەتىلمەگەن بەينەلەردىڭ البەتتە جۇرەككە دە ءدوپ ءتۇسۋى – ەكىۇداي ماسەلە. سوندىقتان بولسا كەرەك, جەكەلەي ورىنداۋشىلاردىڭ (سوليست) – شەگەنىڭ دە, جىبەكتىڭ دە ىزدەنىسىنەن ىرىلىك تاني المادىق. جۇرەكتى شىمىرلاتىپ, جانىڭدى جىلاتاتىن جىبەكتىڭ (اميرا وماروۆا) جوقتاۋى سەزىمدى سۋىرىپ, كوڭىلدى قوزعامادى. كەزەكتى ايتىلىپ جاتقان كوپ اريانىڭ بىرىندەي اسەردە قالدىردى. درامالىق رولدەگى جىبەك تە (اقمارال تاناباەۆا) سىرتقى سۇلۋلىعىمەن سۇيسىندىرگەنىمەن, كەيىپكەرىنىڭ ىشكى كوڭىل كۇيىن جەتكىزۋدە تەڭىزدىڭ بەتىن عانا قالقۋمەن شەكتەلدى. ال ساحناداعى شايقاستان, ارەكەتتەن سانالى تۇردە باس تارتقان رەجيسسەر تاراپىنان قويىلىمنىڭ ديناميكاسىن بەرۋدە, اسىرەسە وسى ايتىلار اريالار مەن اكتەرلەر رەپليكاسىنىڭ بارىنشا قۋاتتى شىعۋىنا ءمان بەرىلسە, بالكىم سپەكتاكلدىڭ سانانى سەلت ەتكىزەر اسەرى دە بولەك بولار ما ەدى دەگەن ءبىر وي قالدى كوڭىل تۇكپىرىندە.

 

ءبارى باستالعان نۇكتەگە...

ءيا, جىرداعى نەگىزگى باس كەيىپكەرلەر بەينەسى كەيىپكەرجاندىلىققا ەسە جىبەرىپ العانىمەن, ەسەسىنە بازارباي مەن قامقا بەينەسىندە كورىنگەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نۇركەن وتەۋىل مەن مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى باقىت جۇماعۇلوۆانىڭ تاندەمى ءساتتى ساراپتالدى. اسىرەسە قامقا رولىندەگى باقىت جۇماعۇلوۆانىڭ ساحناداعى ءسوزدى سالماقتاپ جەتكىزۋ شەبەرلىگى دە, جالعىزىن شەكتى ەلىنە شىعارىپ سالارداعى قوشتاسۋ ارياسى دا جۇرەكتى جاندى تەبىرەنتپەي قويمادى. انا مەن بالا اراسىنداعى قۋاتتى بايلانىستى بەينەلىلىك بيى­گىن­دە ايرىقشا ايشىقتاپ كورسەتە ءبىلدى. سونداي-اق تولەگەن پارتياسىندا كورىنگەن بيبارىس ومار مەن قارلىعاش – سيتورا انۆاروۆانىڭ قويىلىمداعى ورىنداۋشىلىق ونەرى دە اتاپ وتۋگە تۇرارلىق جاقسى جۇمىستار ساناتىندا.

ال حور تۋرالى ايتىلار اڭگىمە بولەك. «قىز جىبەك» درامالىق وپەراسىنىڭ ەۆگەني برۋسيلوۆسكيدىڭ مۋزىكاسىمەن كوركەمدەلگەن جىر جەلىسىن, جالپى وقيعا اتموسفەراسىن جەتكىزۋدە تەاتر ارتىستەرىنەن قۇرالعان حور ەڭبەگى شىن مانىندە ءسۇيسىنتتى. حورمەيستەر ەرجان سانسىزباەۆ پەن ديريجەر, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى ەرلان بەيسەمباەۆتىڭ تاندەمىندەگى ورەلى ونەر ق.قۋانىشباەۆ تەاترىنىڭ سيمفونيالىق ور­كەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن جاڭاشا كور­كەم­دىك بيىككە كوتەرىلدى. حور مەن وركەستر جۇمىسىن تىڭداپ وتىرىپ, ەلىمىزدەگى مۋزى­كالىق مارتەبەسى بار تەاترلاردىڭ بارىنە وسىنداي تابىستى ىزدەنىس تىلەگىڭ كەلەدى.

 بۇل «قىز جىبەكتىڭ» تاعى ءبىر تابىسى – دەكوراتسيا, ياعني كەڭىستىك پەن كوستيۋم. شىعارماشىلىعىن باقىلاپ جۇرگەندە باي­قاعانىمىز, الىبەك ومىر­بەك ۇلى ءوزى قويعان سپەكتاكلدەرىندە ساح­ناداعى دەكوراتسيا مەن كوستيۋمدەرگە ايرىق­شا كوڭىل بولەدى. سوندىقتان بولسا كەرەك, قويىلىمنىڭ ساحنالىق شەشىمىنە سۋرەتشى شىنار ەلەمباەۆامەن بىرگە رەجيسسەردىڭ ءوزى دە تەڭدەي تەر توگىپتى. ول قويىلىم اتموسفەراسىنان دا انىق سەزىلەدى. اپپاق الەم, ونداعى ەركىن كەڭىستىك پەن مەتافورالار, ساحناداعى مينيماليزم, اكتەرلەردىڭ ۇستىندەگى كوستيۋمدەردىڭ ستيلدىك شەشىمى, سيمۆولدىق استارى – بار­لىعى-بارلىعى ايقىن وقىلىپ تۇر. قىز جىبەك – اقمارال تاناباەۆانىڭ ۇستىن­دەگى قىزىل بەشپەت قانداي قونىمدى, سۇڭ­عاق بويلى سۇلۋدىڭ تال­دىرماش بىتىمىنە قا­لاي اسەم قونا كەتكەن! قامقا – باقىت جۇما­عۇلوۆا, ايگوز – ال­تىناي نوگەربەك, قار­شىعا – نارتاي ساۋدان­بەك ۇلى, ءدۇريا – بەگىمنۇر قاليلا – ءبارى-ءبارى رەجيسسەردىڭ بۇ­گىنىمىزدەن ىزدە­گەن مىناۋ اپپاق دۇنيەنىڭ, سىرشىل الەم­نىڭ اسەم كەيىپكەرلەرىن ۆيزۋالدى تۇردە كوزگە كوركەم جەتكىزەدى. باستىسى, ساح­نادا تازالىق بار. سول تازالىق دەمالتادى.

ايتسە دە, بۇل اسەمدىك قويىلىمنىڭ مازمۇندىق, رەجيسسەرلىك ءھام اكتەرلىك ىزدەنىستەر شەشىمىندەگى ولقىلىقتى اقتاي المايدى. اسىرەسە قوس جانردى بىرىكتىرۋ مەن ونى ساحنادا جانداندىرۋدا كەتكەن كەمشىلىكتەر ءالى دە جۇيەلى, تىڭعىلىقتى ىزدەنىسكە سۇرانىپ تۇر. «العاشقى وپەرامىز ءاۋ باستا درامالىق وپەرا جانرىندا جاسالعان. جاڭانى تۋدىرعىڭ كەلسە, وتكەنگە قايتا ورال. ءبارى باستالعان نۇكتەگە...» دەگەن ساۋلەلى ءسوز ارقىلى العاشقى ءھام قازىرگى تەاتردىڭ اراسىنداعى 90 جىلدىق وتكەلگە ورەلى ورنەك سالۋعا ۇمتىلعان ومىربەك ۇلىنىڭ ويى دا, تالپىنىسى دا قۇپتارلىق. عاسىر بۇرىن العاشقى تەاتردىڭ تۋىن كوتەرگەن «سامورودوكتاردىڭ» سارا جولىن بۇگىنگى ءبىلىمى مەن ىزدەنىسى مول كاسىبيلەر ودان ءارى كەمەلدەندىرىپ, ىرگەلى ىزدەنىس جولىندا كوركەمدىك بيىككە كوتەرە السا, جاقىندا ۇلتتىق مارتەبە العالى وتىرعان ۇلت تەاترىنىڭ بەدەلىن بيىكتەتىپ, مارتەبەسىن ودان ءارى اسقاقتاتا تۇسپەي مە؟

 

P.S. جالپى, «تەاترالدار» اراسىن­دا «جاقسى سپەكتاكل كورگىڭ كەلسە, پرەمەرا­نىڭ سەگىزىنشى كۇنىنە بار» دەگەن قاعيدا بار. ونى رەجيسسەر الىبەك ومىربەك ۇلى دا قاداپ ايتتى. ەندەشە, سول سەگىزىنشى قويىلىمدى كۇتەيىك. بالكىم, بۇگىنگى كەمشىلىكتەر تۇزەلەر, ولقىلىقتاردىڭ ورنى تولار... سەبەبى تەاتر – جاندى ونەر. ۋاقىتپەن بىرگە ارتىستەردىڭ دە شەبەرلىگى كەمەلىنە كەلەر دەپ سەنەيىك.

سوڭعى جاڭالىقتار