سۋرەتتى تۇسىرگەن – رۋسلان كادىروۆ
اۋەلى وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنداعى «جاستار-2» شاعىن اۋدانىنا گاز بەرىلدى. ەندى مۇنداعى ەكى مىڭنان استام تۇرعىن كوگىلدىر وتىننىڭ يگىلىگىن كورەتىن بولادى.
وڭىردەگى ءاربىر ءىس-شارانىڭ باسى-قاسىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى, قالا اكىمى مەن اۋدان باسشىلارى ءجۇردى. ولار جۇرتشىلىقتى قۋانىشتارىمەن قۇتتىقتاپ, وبلىس كولەمىندە اتقارىلىپ جاتقان يگىلىكتى ىستەردى باياندادى. ءوز كەزەگىندە قالا اكىمى ەرات ءبازىل جاڭا شاعىن اۋداننىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جۇمىستارىنا كەڭىنەن توقتالدى.
«جاستار-2» شاعىن اۋدانىندا 22 شاقىرىمعا گاز قۇبىرى تارتىلىپ, وعان 295 ملن تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى. 2022 جىلى قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاعان «رەم ستروي» جشس بۇگىندە جوبانى تولىق اياقتادى. ءسويتىپ, 526 ابونەنتتىڭ گازعا قوسىلۋىنا مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر. 2025 جىلعا دەيىن قالانىڭ بارلىق ايماعىنا گاز تارتۋ جوسپارلانعان. جالپى, «جاستار-2» تۇرعىن ءۇي الابىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار كەزەڭ-كەزەڭىمەن اتقارىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, مۇندا 21 شاقىرىمعا اۋىز سۋ قۇبىرى تارتىلىپ, بۇگىندە تۇرعىندار 100 پايىز تازا سۋمەن قامتىلىپ وتىر», دەدى ە.ءبازىل.
ونىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىن ءۇي الابىن اباتتاندىرۋ ماقساتىندا 16 كوشەدە زاماناۋي ۇلگىدەگى 514 جارىق باعانى ورناتىلعان. بۇدان بولەك, جولدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن 13 كوشەنىڭ 11,2 شاقىرىمىنا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنۋدە. سول سياقتى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنىپ جاتقان «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي الابىندا 900 ورىندى مەكتەپ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ, كەلەر جىلى قۇرىلىس جۇمىستارى باستالاتىن بولادى.
ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى رەتىندە گاز قوسۋ راسىمىنە قاتىسقان جۇرتشىلىق قۋانىشتارىن جاسىرمادى. «جاستار-2» شاعىن اۋدانىنىڭ تۇرعىنى باقىت جاڭاباەۆا كوپشىلىكتىڭ اتىنان راحمەت ايتتى.
سونىمەن قاتار جىل سوڭىنا دەيىن «ىنتىماق» جەكە تۇرعىن الابىنىڭ 9500-گە جۋىق تۇرعىنى جانە تالدىقورعان قالاسىنىڭ ىشىندە قالعان ۋچاسكەلەردەگى 585 تۇرعىن گازعا قول جەتكىزسە, كەلەسى جىلى مويناق اۋىلىنا گاز قۇبىرى تارتىلىپ بىتۋگە ءتيىس.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, جوسپارعا سايكەس 2025 جىلعا دەيىن كەربۇلاق اۋدانىنان تالدىقورعانعا دەيىنگى ەلدى مەكەندەر تولىق گازداندىرىلۋعا ءتيىس. ال 2030 جىلعا قاراي ءوڭىردى گازداندىرۋ ءجۇز پايىزعا جەتەدى نەمەسە 192 ەلدى مەكەندى قامتىلادى دەپ مەجەلەنىپ وتىر. قازىر وبلىستا 288 مىڭ ادام گازعا قوسىلۋعا مۇمكىندىك جاسالعان, بۇل – حالىقتىڭ 41,2 پايىزى. جىل سوڭىنا دەيىن جوسپارلانعان 20 شاقتى جوبا تولىق اياقتالعاندا, بۇل كورسەتكىش تە وسە تۇسپەكشى.
ودان بولەك تابيعي گازعا قاراتال اۋدانىنىڭ 2300-دەن استام تۇرعىنى قول جەتكىزدى. جالپى, اتالعان اۋداندا 35 ەلدى مەكەننىڭ 19-ى گازداندىرۋعا جاتادى. 2019 جىلى «ۇشتوبە» اۆتوماتتاندىرىلعان گاز تاراتۋ ستانساسى جانە قۇنى 3,1 ملرد تەڭگە بولاتىن ۇزىندىعى 44,7 كم گاز قۇبىرى پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا اۋداننىڭ 10 ەلدى مەكەنىندە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ال كەشە كوپتەن كۇتكەن گاز 530 ءتۇتىنى بار, ياعني 1800 ادام تۇراتىن كالپە اۋىلى مەن 530 تۇرعىنى بار ويان اۋىلىنا دا بەرىلدى.
گازعا ءبىرىنشى بولىپ قوسىلعانداردىڭ ءبىرى – كالپەلىك قايرات سارسەنباەۆتىڭ شاڭىراعى. «قىس بويى 5-6 تونناعا دەيىن كومىر جاعاتىنبىز. بۇل قاراپايىم وتباسىنىڭ قالتاسىنا ەداۋىر سالماق تۇسىرەدى. ۇيگە كومىر, وتىن تاسۋىڭ كەرەك, وت جاعاسىڭ, كۇل شىعارۋ دا وڭاي ەمەس. ەندى مىنە, ۇيگە گاز كىرگىزىپ, وسى اۋرەشىلىكتىڭ بارىنەن ارىلىپ, قۋانىپ وتىرمىز», دەيدى اۋلەتتىڭ كەلىنى قارلىعاش وسكەنباەۆا.
ءوڭىر اكىمى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, كالپە اۋىلىنا گاز جەلىلەرىن سالۋ جۇمىستارىن 2021 جىلدان بەرى «Gas Energy Construction» جشس جۇرگىزگەن, وعان 500,2 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, 27,1 كم گاز قۇبىرى تارتىلدى. ال ويان اۋىلىن گازداندىرۋعا 86,9 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, 7,3 كم گاز جەلىلەرى سالىندى. مۇنداعى گازداندىرۋ جۇمىستارىن دا «Gas Energy Construction» جشس جۇرگىزدى.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇكش باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, قاراتال اۋدانىن گازداندىرۋ جالعاسادى. قازىر قانابەك اۋىلىندا ىسكە قوسۋ-رەتتەۋ جۇمىستارى اتقارىلۋدا, ال جىل سوڭىنا دەيىن اۋداننىڭ تاعى 8 اۋلىن, ياعني جالپى سوماسى 2,9 ملرد تەڭگەگە جاڭاتالاپ, ەسكەلدى بي, كوكدالا, قىزىلجار, دوستىق, تاستوبە, ورتاتوبە, باستوبە اۋىلدارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن گازداندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق وتكەن جىلدان باستاپ ۇشتوبە قالاسىندا قۇنى 7 ملرد تەڭگە بولاتىن گاز تاراتۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىندە جوباعا سايكەس جوسپارلانعان 148 كم-ءدىڭ 134 كم گاز تاراتۋ جەلىلەرى سالىندى, ياعني جۇمىستار 90,5 پايىز ورىندالدى. گازبەن جابدىقتاۋ بيىل باستالادى دەپ كۇتىلۋدە.
رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا سارقاندىقتار دا ءبىر شالقىپ-تاسىپ قالدى. سۋ جاڭا مەديتسينالىق پۋنكتتەر بىرلىك, ق.قازىباەۆ جانە ەشكىولمەس اۋىلدارىندا اشىلدى. ولاردىڭ ارقايسىسىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 35 ملن تەڭگە ءبولىندى. ماڭىزدى الەۋمەتتىك نىساندار بەيىمدەلگەن نىسانداردىڭ ورنىنا سالىنىپ, بارلىق قاجەتتى جابدىقپەن قامتىلىپ وتىر. ەندى اتالعان ەلدى مەكەندەردىڭ 1100-دەن استام تۇرعىنى ءۇشىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگى بۇرىنعىدان دا ارتا تۇسپەك.
«اۋىل تۇرعىندارى دا, دارىگەرلەر دە بۇل قۋانىشتى اسىعا كۇتتىك. بۇرىنعى قولدانىستاعى مەديتسينالىق پۋنكتتەر ءتيىستى تالاپتارعا سايكەس كەلمەيتىن ءۇي-جايلاردا بولعان. ەندى بلوك-مودۋلدىك پانەلدەردى قولدانۋ ارقاسىندا مەدپۋنكتتەر قىسقا مەرزىمدە زاماناۋي كەيىپكە ەنىپ, قولدانىسقا بەرىلدى. ىشىندە بارلىق قاجەتتى جابدىعى بار. ەندى مۇندا ارنايى مامانداردى كەستە بويىنشا جىبەرىپ وتىرامىز. مۇنىڭ ءبارى اۋىل تۇرعىندارىنا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەپ ويلايمىن», دەيدى سارقان اۋدانى ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى التاي شىلعاۋباەۆ.
جالپى, بىرلىك اۋىلىندا 590 ادام, ق.قازىباەۆ اۋىلىندا 313, ەشكىولمەس اۋىلىندا 205 ادام تۇرادى. تۇرعىندار بۇعان دەيىن باسى اۋىرسا, اۋدان ورتالىعىنا شاپقىلاپ باراتىن, ەندى ىرگەدەگى زاماناۋي مەكەمەگە يەك سۇيەمەك.
«بۇگىن تۋعان اۋىلىمىزدا جاڭا, زاماناۋي مەديتسينالىق پۋنكت اشىلدى. ءبىزدىڭ مەدپۋنكتىمىز توزىپ كەتكەندىكتەن, قارالۋ ءۇشىن كورشى اۋىلدارعا بارۋعا تۋرا كەلەتىن. جاڭا مەدپۋنكت بىزگە جاسالعان مەرەكەلىك تاماشا سىي بولدى», دەيدى ق.قازىباەۆ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ساۋلە قۇرمانعاليەۆا.
بۇدان بولەك كەمەل توقاەۆ اتىنداعى قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ەسەبىنەن ۇشتوبە قالاسىنىڭ دارىگەرلىك امبۋلاتورياسى ىسكە قوسىلدى. امبۋلاتوريادا كۇنىنە 50 ادام قابىلدايتىن 3 دارىگەرلىك ۋچاسكە ورنالاسقان. تىركەلگەن حالىق سانى – 3876 ادام. دارىگەرلىك امبۋلاتوريادا تىركەۋ ءبولىمى, ايەلدەردى قاراۋ, دارىگەرگە دەيىن قارالۋ, فيزيوتەراپيا, ەمدىك دەنەشىنىقتىرۋ بولمەسى, دەنى ساۋ بالالاردى قابىلدايتىن بولمە, 5-كۇندىزگى ەم قابىلدايتىن ستاتسيونار, پروتسەدۋرا قابىلدايتىن جانە ەكپە سالاتىن بولمەلەرمەن جابدىقتالعان.
ال شەتكەرى اۋدانداردىڭ ءبىرى پانفيلوۆتە بۇلدىرشىندەردىڭ قۋانىشى ەرەكشە ەستىلدى. كوكتال اۋىلىندا 100 ورىندىق بالاباقشا اشىلدى. رەسپۋبليكا كۇنى قارساڭىندا لەنتاسى قيىلعان بالاباقشانىڭ قۋانىشىنا پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ اكىمى مارات ساعىمبەك قاتىسىپ, بۇلدىرشىندەر مەن اتا-انالاردى قۇتتىقتادى.
«بۇل – بيىل اشىلىپ وتىرعان ءۇشىنشى بالاباقشا. جۋىردا گولوۆاتسكي اۋىلىندا ۇلكەن بالاباقشانى اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونداعى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ پايدالانۋعا بەرەتىن بولامىز», دەدى اۋدان اكىمى م.ساعىمبەك.
جەكە كاسىپكەر كامشات مولداحمەتوۆا وسى اۋىلداعى ەسكى عيماراتقا كۇردەلى جوندەۋ جاساپ, 20-دان استام جۇمىس ورنىن اشتى. سونىمەن قاتار ۇلكەن شىعان اۋىلىندا 90 ورىنعا ارنالعان جانە پەنجىم اۋىلىندا 100 ورىنعا ارنالعان قوس سپورت كەشەنى بوي كوتەردى. قازىر جاركەنت ءوڭىرى جىلدان-جىلعا دامىپ كەلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى
