قازاقستاندا جىل سايىن 80 ملرد تەڭگەگە جۋىق كولىك سالىعى جيناپ الىناتىن كورىنەدى. بۇل رەتتە مۇناي ونىمدەرىن تۇتىنۋ كولەمى 5 ملن تونناعا جۋىقتايدى.
«ەگەر ءبىز كولىك سالىعىن بەنزينگە قاراي ىعىستىراتىن بولساق, وندا بەنزين باعاسى 14 تەڭگەگە قىمباتتاۋى كەرەك بولادى. مىسالى, كولەمى 1,6 ليتر اۆتوكولىكتى الساق, وندا بۇل شامامەن 7 مىڭ تەڭگە باج سالىعى. ناتيجەسىندە, شاعىن كولىكتە بەنزين تۇتىنۋ كوپ بولادى, ويتكەنى ول سالىق تۇرىندە 30 مىڭ تەڭگەگە جەتەدى. ۇلكەن كولەمدەگى كولىكتە, مىسالى, Lexus 570, سالىق شامامەن 700 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ال بەنزين ارقىلى شىعىستار ەكى ەسەگە, 300-350 مىڭ تەڭگەگە دەيىن قىسقارادى. سوندىقتان ءبىز وسى تاسىمالداۋ ارقىلى ۇلكەن كولىكتەرى بار ادامدارعا جۇكتەمەنى ازايتامىز. ستاتيستيكاعا سايكەس, بىزدە 3,9 ملن-عا جۋىق اۆتوكولىك يەلەرى بار, ولاردىڭ ماشينالارى 4 ليتردەن اسادى, بۇل 5-7%. ياعني بۇل 5%-دى ءبىز 95% شاعىن كولەمدى كولىكتەرى بارلارعا اۋىستىرامىز. قازىر ءبىز سالىقتى بەنزين قۇنىنا قانشالىقتى اۋىساتىنىن تالقىلاپ جاتىرمىز», دەگەن ەدى ا.ءامىرين.
اۆتوموبيل نارىعىن تالداۋ جانە مونيتورينگ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى ارتۋر ميسكارياننىڭ ايتۋىنشا, كولىك سالىعىن بەنزين اكتسيزىنە قوسۋ بىرىنشىدەن, اكىمشىلەندىرۋ جانە جيناۋ ماسەلەسىن شەشەدى, ەكىنشىدەن ترانزيتتىك تەحنيكانى قوسۋ ەسەبىنەن سالىق جيناۋ بازاسىن كەڭەيتەدى.
«قازىرگى ۋاقىتتا كولىك سالىعىنىڭ ءۇش ءتيپى بار: قوزعالتقىش كولەمى بويىنشا, قوزعالتقىش قۋاتتىلىعى بويىنشا نە بولماسا كولىك سالىعىن وتىن قۇنىنا قوسىپ جىبەرۋ. العاشقى ەكى سالىق ءتيپى بويىنشا ونى جيناۋ تۇرعىسىنان قيىندىقتار تۋىنداۋى مۇمكىن. مىسالى, بيىل كولىك سالىعىنىڭ جالپى قارىزى 27,5 ملرد تەڭگە بولىپ تۇر», دەيدى ساراپشى.
ارنايى ەرەجەلەرگە نەگىزدەي وتىرىپ, ەلىمىزدە بىرقاتار ازامات كولىك سالىعىنان بوساتىلادى. مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ رەسمي وكىلى اينۇر سارتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جەڭىلدىككە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرلەرى, ولارعا تەڭەستىرىلگەن ازاماتتار, تىل ارداگەرلەرى, «داڭق» وردەنىمەن «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» ايرىقشا بەلگىسىمەن, تاعى دا وسىنداي بىرقاتار مەملەكەتتىك ماراپاتتى يەلەنگەن ازاماتتار يە بولادى. ودان بولەك, جەڭىلدىك «التىن القا», «كۇمىس القا», «باتىر انا» يەگەرلەرىنە دە قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردان قۇرالعان قوعامدىق بىرلەستىكتەر دە كولىك سالىعىن تولەمەۋگە قۇقىلى.
اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋشى شارۋا قوجالىقتارىنا دا وسىنداي جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. مىسالى, ولار اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن قولدانعانى ءۇشىن سالىق تولەمەيدى. كوميتەت وكىلى مۇنداي جەڭىلدىكتەردىڭ ەلەكتروموبيل يەلەرىنە دە قاتىستى ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. سەبەبى ول كولىكتەر ەكولوگياعا زياندى ءتۇتىندى تاراتپايدى. قورشاعان ورتانى قورعاۋدا ۇلكەن باسىمدىققا يە. سونىمەن بىرگە سىرتتان الىپ كەلگەن كەزدە دە كەدەندىك تازارتۋ شىعىندارى تەگىن جانە كولىك سالىعى سالىنبايدى.
2023 جىلدىڭ 1 تامىزىنداعى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدە 4,4 ملن جەڭىل اۆتوكولىك تىركەلسە, سونىڭ 3,8 ميلليونى بەنزين تۇتىنادى. قوزعالتقىش كولەمى 1,5 ليتر بولاتىن كولىكتەر ءۇشىن جىل سايىنعى سالىق كولەمى 6,9 مىڭ تەڭگە بولسا, 2 ليتردەن باستاپ 13,8 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ساراپشىلاردىڭ بولجاۋىنشا, ەگەر ەلىمىزدە كولىك سالىعى اكتسيزگە قوسىلسا, اۆتوكولىك يەلەرىنىڭ جىل سايىنعى شىعىنى (اي-92 ساتىپ الۋ تۇرعىسىنان) 40 مىڭ تەڭگەگە ارتپاق.
