ەكولوگيا • 02 قازان, 2023

ەكولوگياعا جاۋاپتى ءوڭىر

220 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جەتىسۋدىڭ تابيعاتى كوركەم دەگەنىمىزبەن, سول قۇدايدىڭ بەرگەن قازىناسىن قادىرلەيتىندەردىڭ قاتارى سيرەپ بارادى. ءارتۇرلى اپاتتاردان, قوقىس قالدىقتارىنان, ءورت سالدارىنان قورشاعان ورتاعا زيان كەلۋدە. وڭىرگە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ وڭىردەگى قالدىقتى قايتا وڭدەۋ جۇمىستارىنىڭ تومەندىگىن جەتكىزدى.

ەكولوگياعا جاۋاپتى ءوڭىر

مينيستر كەندى شاھار تەكەلى قالاسىندا وبلىس تۇرعىندارىمەن, كوممەرتسيالىق ەمەس جانە قوعام­دىق ۇيىمدارمەن ەكولوگيانى ساق­تاۋ, اتموسفەرالىق اۋا ساپاسى, ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعى سا­لا­سىن­داعى وزەكتى ماسەلەلەر بو­يىنشا كەزدەسۋ وتكىزدى.

جالپى العاندا, جەتىسۋ وبلى­سىن­داعى ەكولوگيالىق جاعداي تۇ­راق­تى. دەگەنمەن وڭىردە لاستاۋشى زاتتار شىعارىندىلارىنىڭ ناقتى كولەمى 10,8 مىڭ توننانى قۇ­رايدى. بۇل وتكەن جىلمەن سا­لىس­تىر­عاندا 10,1 مىڭ تون­نا­عا, 6,4 پايىزعا تومەن. ايتسە دە ماماندار بۇل باعىتتا ءالى دە جۇ­مىس ىستەۋ كەرەك ەكەنىن ايتۋدا. سەبەبى زياندى زاتتاردىڭ كولەمى مول­شەردەن ەداۋىر ارتىق. قازىر الماتى وبلىسى بو­يىنشا جول كارتاسى شەڭبەرىندە 8 ءىس-شارانىڭ 6-ۋى جەتىسۋ وبلىسىنا تيەسىلى. سوندىقتان تابيعاتتى زياندى زات­تاردان تازارتۋ جۇمىستارى جال­عاسا بەرەدى.

«ماسەلەن, بىلتىر تالدى­قور­­عان قالاسىنىڭ, كوكسۋ جانە ەسكەلدى اۋداندارىنىڭ 6 قازان­دى­عى گازعا اۋىستىرىلدى. ودان بولەك ەسكەلدى اۋدانىنىڭ كارىز جە­لىلەرى مەن تازارتۋ قۇرىلىس­تا­رى رەكونسترۋكتسيالاندى. سو­نى­­مەن قاتار تال­دىقورعان قا­لا­سىنىڭ LED-ەكراندارىندا ات­موسفەرالىق اۋانىڭ ساپاسى تۋرالى قازگيدرومەت اقپاراتى ور­نا­لاس­­تىرىلۋدا. بۇل ءوز كەزەگىندە تۇر­عىن­­دار­دى ساقتاندىرۋدا ما­­ڭىز­دى ءرول اتقارادى», دەدى ە.نىسانباەۆ.

قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا نەگىزگى پروبلەمالار – قال­دىق­­تاردى باسقارۋدىڭ ءالسىز دا­مى­عان ينفراقۇرىلىمى, قتق پولي­گوندارىنىڭ نورمالارعا سايكەس كەلمەۋى, رۇقسات ەتىلمەگەن پولي­گون­دار­دىڭ ەداۋىر سانى جانە ورىمدەردىڭ جوعارى توزۋى نەمەسە ولاردىڭ بولماۋى سياقتى ماسەلەلەر. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز, بيىلعى 6 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قتق قايتا وڭدەۋ جانە جويۋ جۇمىستارى 8,2 پايىزدى عانا قۇرايدى. بۇل – وتە تومەن كورسەتكىش. ال بۇل رەتتە ورتاشا رەسپۋبليكالىق دەڭگەي 27 پايىز مولشەرىندە.

قاراڭىز, كوسمومونيتورينگ اياسىندا بيىل وڭىردە 150 قوقىس ورنى انىقتالعان. بۇگىندە ونىڭ 72 پايىزى جويىلعان, ياعني 109 بىرلىگى. سونىمەن قاتار بىرقاتار قالا جانە اۋدان اكىمدەرى پوليگونداردى جويماعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.

كوپكە ايان, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان «جاسىل قازاق­ستان» ۇلتتىق جوباسىن ازىر­لەۋ­دى تاپسىرعان بولاتىن.

«كومىرسۋتەكتى بەيتاراپتىققا جەتۋدە ورمان القاپتارىن كوبەيتۋ ماڭىزدى ءرول وينايدى. قازاقستان ورمان القابى از مەملەكەتكە جاتادى. ورمان قورىنىڭ كولەمى 30 ملن گەكتاردى نەمەسە اۋماقتىڭ 11 پايىزىن قۇرايدى. بيىل ەلدى جاسىل جەلەكتەندىرۋدە اۋقىمدى جوبا باستالدى», دەگەن ەدى ەل پرە­زيدەنتى. وسى رەتتە ەلىمىزدىڭ ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىندا پرە­زيدەنتتىڭ باستاماسىمەن 2 ملرد اعاش وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيىل سوعان ساي جەتىسۋ وبلىسىندا 7,03 ملن  دانا كوشەت بوي كوتەرمەك. جىل باسىنان بەرى 120 گەكتار جەرگە 370 مىڭ دانا اعاش وتىرعىزىلسا, وسى كۇزدە 3 مىڭ گەكتار جەرگە 6,66 ملن دانا اعاش وتىرعىزىلماق. بۇل باستاما جاسىل القاپتى ءوڭىردىڭ تابيعاتىن كوركەيتىپ, تۋريزم سالاسىن ودان ءارى دامىتۋعا جول اشادى.

بۇگىندە وڭىردە بالىق شارۋا­شى­­لىعىندا كەدەرگىلەر كوپ. كول جاعا­لا­عان جۇرت مەملەكەت تا­را­­پىنان قولداۋ كورمەي, ءىستىڭ وڭبا­سىن ايتادى.  سوعان وراي وڭىردە بالىق سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى بالىق شارۋا­شى­لى­عىن دامىتۋ باعدارلاماسى قولعا الىنباق. سوعان سايكەس 2030 جىلعا دەيىن جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا بالىق ءوسىرۋ كولەمىن 800 توننادان 5,4 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

جالپى, كەزدەسۋ سۇراق-جاۋاپ فور­­ما­تىندا ءوتتى. ال ءىس-شا­­راعا قاتى­­سۋ­­شىلاردان كەلىپ تۇسكەن ۇسى­­نىس­تار پروبلەمالىق ماسە­لە­لەر­دى شەشۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارىنا ەنگىزىلەتىن بولادى.

سونداي-اق مينيستر بريفينگ بارى­سىندا جۋرناليستەردىڭ سۇ­راق­تا­رىنا جاۋاپ بەرىپ, اتقا­رىپ جات­قان شارۋالاردى ورتاعا سالدى.

 

جەتىسۋ وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار