توزعان تەحنيكا قاشان جاڭارادى؟

بىرەر جىل بۇرىن وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ توزى­عى جەتكەنى ءجيى-ءجيى ايتىلاتىن. ءۇش جىل بۇرىنعى دەرەككە كوز جۇگىرتسەك, جام­بىل وبلى­سىنداعى بارلىق اۋىل شارۋا­شى­لى­عى تەحنيكالارىنىڭ 80 پايىزىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن ەكەن. بۇل – ارينە, ءۇش جىل بۇرىنعى دەرەك. ودان بەرى سالادا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلدى. ناتيجەسى كوڭىل كونشىتەرلىك پە؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرعانىن بىلەمىز. پرەزيدەنت تاياۋدا عانا قازاق­ستان حالقىنا ارناعان «ادىلەتتى قازاق­ستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جول­داۋىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالا­سىنداعى توزىعى جەتكەن تەحنيكالاردى جىل سايىن 8-10 پايىزعا جاڭارتىپ وتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

«اۋىل-ايماقتى دامىتۋ ءۇشىن شاعىن شارۋاشىلىقتاردى قولداۋ وتە ماڭىزدى. «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ ەلگە قاجەت ەكەنى ايقىن كورىندى. ونىڭ كەلەسى كەزەڭىندە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋمەن شەكتەلىپ قالماۋ كەرەك. جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق يەلەرى ءوزارا بىرىگۋى قاجەت. وسىعان قاجەتتى جاعداي جاسالۋعا ءتيىس», دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزى جەر­گى­لىك­تى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىن ءبىر سىل­كىپ العانداي بولدى.

راسىندا دا, شاعىن شارۋا قوجالىق­تار­دىڭ جاي-كۇيى كىمدى دە بولسىن الاڭ­دات­پاي قويمايدى. ىلگەرىدە پايدالانىلۋ مەرزىمى قىرىق جىلدان اسىپ كەتكەن متز ماركالى تراكتورلاردى ءدال وسى شاعىن شارۋا قوجالىقتارىنان تالاي رەت كورگەن دە بولاتىنبىز. بۇل ماسەلە ۋاقىتتىڭ تالابىنا سايكەس جەدەل شەشىلگەنى ءجون.

وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى تەح­نيكا­­­­لارىنىڭ سانى قانشا؟ ولاردىڭ قانشا پايىزىنىڭ توزىعى جەتكەن؟ تەحنيكانى جاڭارتۋ بويىنشا قانداي جۇمىستار قول­عا الىنىپ وتىر؟ وتكىر ماسەلەنى شەشۋ جولىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك قانداي قادامدارعا بارماق؟ وسى سۇراقتار سانادا اتويلاپ تۇرعانى اقيقات.

«بۇگىنگى تاڭدا وڭىردە 12 659 دانا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى تىركەلسە, ونىڭ 4 570 داناسى تراكتور, 985 داناسى كومباين جانە 7014 داناسى باسقا تەحنيكالار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

قازىرگى كەزدە 4 570 دانا تراكتوردىڭ 1 000-نان استامىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى 10 جىلدان اسىپ كەتكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ياعني 25 پايىزىنىڭ توزىعى جەتكەن. ال پايدالانۋ مەرزىمى ون جىلعا دەيىنگى ارالىقتاعى تەحنيكالاردىڭ سانى 1 534 دانانى قۇراپ وتىر. بۇل كورسەتكىش 33,5 پايىزىن قۇرايدى», دەيدى وبلىس اكىم­دىگى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى نۇربي جىگىتەكوۆ ماسەلەنىڭ مانىسىنە ءۇڭىلىپ.

باسقارما باسشىسى كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, وڭىرگە 1 885 دانا اۋىل شار­ۋا­شىلىعى تەحنيكاسىن الۋ ارقىلى كور­­سەتكىشتى 15 پايىزعا ىلگەرىلەتۋ جوس­پارلانعان. تامىز ايىنا دەيىنگى مەر­زىم­دە جالپى سانى 907 دانا اۋىل شارۋا­شىلىعى تەحنيكاسى الىنىپ, تەحني­كالىق پاركتى جاڭالاۋ كورسەتكىشى 7,2 پايىزعا جەتكىزىپتى.

«اۋداندار بويىنشا اتاپ وتسەك, بايزاقتا – 98 دانا, جامبىلدا – 107, جۋالىدا – 138, قوردايدا – 121, مەركىدە – 110, مويىنقۇمدا – 44, تۇرار رىسقۇلوۆتا – 92, سارىسۋدا – 36, تالاستا – 41, شۋ اۋدانىندا 120 دانا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى الىندى.

جالپى, اۋىل شارۋاشىلىعى تەح­نيكا­لارىن جاڭارتۋ ءۇشىن مەملەكەت تارا­پىنان ءتيىستى دەڭگەيدە قولداۋ كور­سە­تى­لەدى. ياعني ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ العان شارۋالاردىڭ شىعىندارى سۋبسيديالانادى. وتەۋ كور­سەتكىشى 25 پايىزدى قۇرايدى. ال ەلى­مىز­دىڭ اۋماعىندا وندىرىلەتىن وتاندىق تەحنيكا 5 پايىزعا ارتىق سۋبسيديالانادى, ول 30 پايىزدى قۇرايدى. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا قازىرگى ۋاقىتتا تەحنيكا العان اگروقۇرىلىمدار تاراپىنان تۇسكەن 222 وتىنىمگە 592,9 ملن تەڭگە سۋبسيديا تولەندى», دەيدى باسقارما باسشىسى جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.

شىنى كەرەك, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن الۋ جۇمىستارى ناقتى جولعا قويىلعانىمەن, بۇل ماسەلە ءبىر دەگەندە تولىققاندى شەشىمىن تاپپايتىنى انىق. كورسەتكىش بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جىل وتكەن سايىن جاقسارا تۇسكەنىمەن, ءبىراز جىل بۇرىن الىنعان تەحنيكالاردىڭ دا پايدالانۋ مەرزىمى الداعى ۋاقىتتا ون جىلدان اسىپ كەتۋى بەك مۇمكىن.

«بۇگىنگى تاڭدا ءبىز ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى ليزينگتىك وپەراتور بولىپ وتىرمىز. فەرمەرلەرگە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ الۋ ءۇشىن قولدان كەلگەن كومەكتى ايامايمىز. ءبىز ءۇشىن 2023 جىل جەمىستى باستالدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. وسى جىلدىڭ جەتى ايىندا 189 بىرلىك تەحنيكاعا كەلىسىمشارت جاسالدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,7 ەسەگە ارتىق.

جالپى, جامبىل وبلىسى بويىنشا قاڭتار-شىلدە ايلارىنداعى يگەرۋ سوماسى 3 ملرد تەڭگەگە جەتتى. ءوسىم وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1,8 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر.

قازىرگى كەزدە قارجىلاندىرۋ كولەمى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىندا – 36, مەركى اۋدانىندا – 18, جۋالى جانە قورداي اۋداندارىندا – 10, شۋ اۋدانىندا 9 پايىزعا جەتكەن. الايدا وزگە اۋدانداردا قارجىلاندىرۋ ۇلەسى تومەن بولىپ تۇر. ايتكەنمەن, جامبىل جانە بايزاق اۋداندارىندا تەحنيكا سانى بويىنشا وڭ كورسەتكىش قالىپتاسقانىن ايتا كەتكەن ءجون.

فەرمەرلەر قولدانىستاعى كوپتەگەن باعدارلامالارىمىزبەن ەتەنە تانىس. ناقتىراق ايتار بولساق, كومپانيانىڭ تۇراقتى باعدارلامالارى «ەكسپرەسس-ليزينگ» (قۇجاتتاردىڭ ەڭ از پاكەتىمەن 5 جۇمىس كۇنى ىشىندە وتىنىمدەردى قاراۋ), «ماستەر ليزينگتىڭ» (قۇجاتتار پاكەتىن قايتا ۇسىنباي بەرىلگەن ءوتىنىم نەگىزىندە ءبىر جىل ىشىندە تەحنيكانى ليزينگكە الۋ مۇمكىندىگى) شارۋالار ءۇشىن ءتيىمدى ەكەنى ءسوزسىز. سونداي-اق ادال قارىز الۋشىلار ءۇشىن «سەنىمدى فەرمەر» ادالدىق باعدارلاماسى قاراستىرىلعان», دەيدى «قازاگروقارجى» اق فيليالىنىڭ ديرەكتورى جانار يسمايلوۆا.

باسقارما باسشىسىنىڭ سوزىنەن وڭىردە شارۋالار پايدالاناتىن تراكتورلاردىڭ ءبىرازىنىڭ توزىعى جەتكەنىن اڭعارۋعا بولادى. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جاڭارتۋ باعىتىندا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانى كوڭىل قۋانتادى. ايتكەنمەن, توزىعى جەتكەن تەحنيكانىڭ سانى از ەمەس. ال ءبىراز جىل بۇرىن الىنعان بىرقاتار تەحنيكالاردىڭ الدەنەشە جىلدان كەيىن پايدالانۋ مەرزىمى ون جىلدان اسىپ جىعىلاتىنى داۋسىز. سوندىقتان اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جاڭارتۋ جۇمىستارى بىرەر جىلدىڭ بەدەرىندە اياقتالا قويمايتىن سياقتى.

جامبىل وبلىسى