كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
ولار ءبىزدىڭ ەلدە سۋتەگى تەحنولوگيالارىن پايدالاناتىن لوكوموتيۆتەر ءوندىرىسىن جانە ولاردىڭ قۇرامداس بولىكتەرىن ىسكە قوسۋ, ينجينيرينگتىك ورتالىق قۇرۋ جانە تەحنولوگيالار ترانسفەرتى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرماق. Citibank-ءتىڭ قارجىلاندىرۋى ارقىلى «Wabtec» كومپانياسى ەلىمىزدە 240 جاڭا لوكوموتيۆ قۇراستىرادى.
جالپى العاندا, كومپانيا ەلىمىزدىڭ ترانسپورت-لوگيستيكا سالاسىنا 1 ملرد دوللار قۇيۋدى جوسپارلاپ وتىر. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ويىنشا, مۇنشا كولەمدەگى ينۆەستيتسيا ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ, باسقا دا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار ءۇشىن ءساتتى نەگىز بولادى.
كەزدەسۋ اياسىندا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك اكتسيونەرلىك قوعامى مەن «Wabtec» اراسىندا ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىمگە قول قويىلدى. تۋرا ءبىر جىل بۇرىن قتج مەن «Wabtec» 600 ملن دوللارعا لوكوموتيۆ جەتكىزۋ جونىندە كەلىسىمگە قول قويعان بولاتىن. ناقتىلاعاندا, ۇلتتىق كومپانيا مەن Wabtec 150 FLXdrive TM اككۋمۋلياتورلىق مانەۆرلىك ەلەكتروۆوزىن جەتكىزۋگە جانە ماگيسترالدىق پاركتى سۇيىتىلعان تابيعي گازبەن (ستگ) جۇمىس ىستەيتىن NextFuelTM لوكوموتيۆتەرىنە اينالدىرۋ ءۇشىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە كەلىسكەن.
FLXdrive اككۋمۋلياتوردان 100 پايىز قۋات الادى جانە 1,5 مەگاۆاتت-ساعاتتان اسا ەنەرگيا تۇتىنادى. جاڭا اككۋمۋلياتورمەن جۇمىس ىستەيتىن مانەۆرلىك تەپلوۆوزدار قتج ءۇشىن شىعارىندىلاردىڭ نولدىك دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل ءوز كەزەگىندە كومپانياعا دەپولارى ءۇشىن وتىن شىعىنىن جىلىنا ءبىر مانەۆرلىك لوكوموتيۆ ءۇشىن شامامەن 75 000 دوللارعا ازايتۋعا جاعداي جاسايدى. جاڭا ەلەكتروۆوز سونداي-اق جوسپارلى تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى 97 پايىزعا دەيىن قىسقارتادى جانە ەلەكترلەندىرۋگە قاتىستى قىمبات ينۆەستيتسيالاردى بولدىرمايدى.
ءبىزدىڭ ۇكىمەت پەن «Wabtec» قازاقستانداعى لوكوموتيۆتەر ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا جانە سەرۆيستىك قولداۋدى كۇشەيتۋگە قاتىستى بيىل ناۋرىزدا تاعى ءبىر مارتە ۋاعدا جاساسقان. «Wabtec» كومپانياسىنىڭ اعا ۆيتسە-پرەزيدەنتى گوحان بايحاننىڭ ايتۋىنشا, كومپانيا استاناداعى لوكوموتيۆ شىعاراتىن زاۋىتتا ءوندىرىستى كەڭەيتۋگە قاراجات سالعانىن حابارلادى. بۇل ونىڭ قۋاتىن ەكى ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار كومپانيا لوكاليزاتسيانى تەرەڭدەتۋ, «جاسىل» يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋ, سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋدى دامىتۋ جانە ءوڭىردىڭ باسقا ەلدەرىنە ەكسپورتتى ۇلعايتۋ جۇمىستارىن جالعاستىرادى. «Wabtec» قازاقستاننىڭ كولىك جەلىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن تەمىرجول باعىتتارىن تسيفرلاندىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ماسەلەسىندە قتج-مەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىق ورناتپاق.
ايتا كەتەيىك, «Wabtec» – 1999 جىلى Westinghouse Air Brake Company (WABCO) مەن MotivePower Industries كورپوراتسياسىنىڭ بىرىگۋىنەن قۇرىلعان امەريكالىق كومپانيا. ول لوكوموتيۆتەرگە, جۇك جانە جولاۋشىلار كولىكتەرىنە ارنالعان ونىمدەر شىعارادى, سونداي-اق قۋاتى 6 مىڭ اتتىڭ كۇشىنە تەڭ زاماناۋي لوكوموتيۆتەر جاساپ شىعارادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «Citigroup» كومپانياسىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى دجەين فرەيزەرمەن دە كەلىسسوز جۇرگىزدى. كەزدەسۋ بارىسىندا امەريكالىق قارجى حولدينگىنىڭ ەلىمىزدەگى قىزمەت اياسىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىگى تالقىلاندى. مامىلە قۇنى 900 ميلليون دوللارعا تەڭ. Citibank كورپوراتسياسى 900 ميلليون دوللار نەسيە بەرىپ, ناتيجەسىندە «Wabtec» «قازاقستان تەمىر جولى» كومپانياسىنىڭ لوكوموتيۆ بازاسىنىڭ 15 پايىزعا جۋىعىن جاڭارتادى. كەلىسىمگە امەريكالىق ەكسيمبانك كەپىل.
«رجد لوگيستيكا» اق وتاندىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى جاسۇلان اليەۆتىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتىڭ ساپارى ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ايرىقشا پايدالى بولىپ جاتىر.
«مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋداعى باسىمدىق ترانسپورت-لوگيستيكالىق حاب قۇرۋدا دەگەن ەدى. راسىندا, قازاقستان – وتە ىڭعايلى گەوگرافيالىق نۇكتەدە ورنالاسقان ەل جانە مۇنى بىزگە ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت. ەكسپورت پەن يمپورت, سونداي-اق ترانزيتتىك تاسىمالعا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن ترانسپورتتىق حاب پەن وڭتايلى لوگيستيكا وتە كەرەك. ترانزيتتىك تاسىمالدىڭ كىرىسى دە مول بولادى. ويتكەنى شىعىنداردىڭ تولەمىن تەڭگەمەن, ال كورسەتىلگەن قىزمەت ءۇشىن تولەمدى دوللارمەن الاسىڭ. ترانسپورت-لوگيستيكالىق حابقا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن تەمىرجولدى دامىتۋ كەرەك, ال ونى دامىتۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمدى رەتكە كەلتىرۋ كەرەك ەكەنى تۇسىنىكتى», دەيدى ول.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىز ءۇشىن ىڭعايلى شارتتارعا قول جەتكىزۋدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي كەلىسسوز جۇرگىزۋى وتە ماڭىزدى.
«پرەزيدەنت ساپارى ارقاسىندا ەكى بىردەي ۇلكەن قادام جاسالدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – زاۋىتتىڭ اكتسيونەرىمەن كەزدەسىپ, قازاقستانعا ءتيىستى تەحنيكالىق پارامەترلەردىڭ, لوكوموتيۆتىڭ جەتكىزىلەتىنىن راستاپ, كوز جەتكىزدى. ال قارجىلاندىرۋ امەريكالىق بانك تاراپىنان جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل – قولايلى, ادال, جەڭىلدەتىلگەن نەسيە. ۇزاق مەرزىمگە ورايلاستىرىلعان. پرەزيدەنتتىڭ زاۋىت باسشىلارىمەن تىكەلەي كەزدەسۋىنىڭ, كەلىسۋىنىڭ ارقاسىندا وسىنداي ءبىز ءۇشىن, ەكونوميكامىز ءۇشىن اسا پايدالى مامىلەگە قول جەتكىزىپ وتىرمىز. مۇنداي نەسيەنى قايتارۋ دا قيىنعا سوقپايدى. بىزگە لوكوموتيۆتىڭ سوڭعى بۋىنى, سوڭعى ۇلگىلەرى جەتكىزىلمەك. ءسوزسىز, ولار قازاقستاننىڭ تەمىرجول تاسىمالىندا ۇزاق ۋاقىت قىزمەت كورسەتە الادى. سەبەبى تەحنيكالىق تۇرعىدان وتە ساپالى جاسالعان. ءدال وسىنداي جوعارى ساياسي دەڭگەيدە كەلىسىلمەسە, ىشكى تۇراقتىلىققا كەپىلدىك بەرىلمەسە, مۇنداي ءىرى كومپانيالاردى اكەلۋ, ءوزىمىز ءۇشىن دە ءتيىمدى شارتتارعا كەلىستىرۋ قيىنعا سوققان بولار ەدى», دەيدى جاسۇلان اليەۆ.
