سانالى ۇرپاق – ساپالى ۇلت كەپىلى
بالا دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ ءوزىن ءوزى دامىتۋعا جانە جەكە ادام رەتىندە قالىپتاسۋعا قابىلەتتى. بالالاردىڭ ىشكى جان-دۇنيەسىندە ەرەكشە كۇش بار, ال ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – سول ەنەرگيانىڭ دۇرىس جۇمسالۋىنا ىقپال جاساۋ.
بالانىڭ بويىنداعى تابيعي دارىن مەكتەپكە دەيىنگى شاقتا-اق جان-جاقتى دامي باستايدى. ولارمەن ناقتى جۇمىس ءدال سول كەزدە جۇيەلى جۇرگىزىلسە, ناتيجەسى دە ايتارلىقتاي بولادى. مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باستى مىندەتى دە سول – جاس ۇرپاققا جۇيەلى, ناتيجەلى ءبىلىم بەرۋ. نەگىزى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا وقىتۋ مەن تاربيەلەۋ ۇدەرىسىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن ەنگىزۋدىڭ ماڭىزى زور.
ءبىلىم بەرۋ سالالارىنىڭ باعىتتارىن جۇيەلەپ ءوزارا بىرىكتىرۋ ءارى كىرىكتىرۋ ارقىلى ونىڭ ساپاسى مەن دەڭگەيىن جان-جاقتى كوتەرۋگە بولاتىنى دالەلدەنگەن جايت. ال مۇنداي ۇدەرىستى جاڭاشا ويلايتىن, وقىتۋ مەن تاربيەنىڭ جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالارىن مەڭگەرگەن ءارى ولاردى كۇندەلىكتى قولداناتىن ۇستاز-تاربيەشىلەردىڭ جۇمىسى وڭ ناتيجە بەرمەك. ياعني دەنى ساۋ, سانالى, تاربيەلى, ءبىلىمدى ۇرپاق بالاباقشادان مەكتەپ تابالدىرىعىن دايىن شاكىرت رەتىندە اتتايدى دەگەن ءسوز.
ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋ سياقتى وڭ ۇردىستەر وتباسى مەن بالاباقشا اراسىنداعى تىعىز بايلانىس قانشالىقتى دۇرىس جولعا قويىلۋىنا دا تىكەلەي قاتىستى. ەگەر پەداگوگ ماماندار دۇرىس ۇشتىك (پەداگوگ-وتباسى-تاربيەلەنۋشى) قۇرا بىلسە, كوپ ماسەلەنىڭ قيۋى كەلىسە كەتەتىنى كۇمان تۋعىزبايدى.
جالپى العاندا, ءبىلىم وردالارى ادامگەرشىلىك قارىم-قاتىناستىڭ, قۇندىلىقتار قالىپتاستىرۋدىڭ, مەيىرىمدىلىكتىڭ, ىزگىلىكتىڭ, باۋىرمالدىقتىڭ ۇياسى رەتىندە ارەكەت ەتۋگە ۇمتىلۋى كەرەك. وتباسى مەن بالاباقشا بىرىگىپ, بالالارعا كوممۋنيكاتيۆتىلىك تۇرعىدان قولداۋ تانىتسا, كوزدەگەن ماقسات تىم قول جەتپەستەي الىس بولىپ كورىنبەيدى. بۇل جەردە اتا-انالار بالا تاربيەسىندە تاربيەشىلەرمەن سەنىمدى سەرىكتەسكە اينالسا قۇبا-قۇپ.
ۇلتۋعان ءجۇنىسوۆا,
ء«الى-نۇر» بوبەكجاي بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى
تۇركىستان وبلىسى,
وتىرار اۋدانى
قوسىمشا بىلىمدە ارتىقشىلىق كوپ
قازىرگى تاڭدا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە جەكە تۇلعانى تاربيەلەۋ مەن ونىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋدا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلعان. بالالارعا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ – شىعارماشىل, دارىندى بالالاردى ىزدەۋ, قولداۋ كورسەتۋ, دامىتۋ ۇدەرىسى قارقىن الىپ كەلەدى. باستى ماقسات – جەتكىنشەكتى جوعارى ينتەللەكتۋالدى ازامات ەتىپ قالىپتاستىرۋدا حالقىمىزدىڭ باي رۋحاني مۇرالارىن بويلارىنا ءسىڭىرۋ.
جاس ۇرپاققا ەستەتيكالىق تاربيە بەرۋدە, بويلارىندا ۇلتتىق مىنەز-ق ۇلىق قالىپتاستىرۋدا دومبىرانىڭ الار ورنى ەرەكشە. سوندىقتان «ناعىز قازاق – قازاق ەمەس, ناعىز قازاق – دومبىرا» دەگەن ءسوزدى قادىر مىرزا ءالي اعامىز جايدان-جاي ايتقان جوق. سەبەبى بالانىڭ بويىندا حالىقتىڭ رۋحاني بايلىعىن ءسىڭىرۋ دومبىرادان باستالادى.
جاس ۇرپاقتىڭ دارىنى مەن تالانتىن اشۋ, شىعارماشىلىق ويلاۋ قابىلەتىن جەتىلدىرۋ, ولاردىڭ وزىنە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋ, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ومىردە ءوز جولىن ءوزى تاڭداۋىنا تۇرتكى بولۋ ماقساتىندا اۋدانىمىزدا وتكەن جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر شىعارماشىلىق ورتالىعى جۇمىسىن باستادى. بۇل مەكەمەدە دومبىرا, توعىزقۇمالاق, شاحمات, سۋرەت, اعاش قولونەرى, تىگىن, فورتەپيانو, بايان, حورەوگرافيا, ەسترادا-ۆوكال, بيسەر, توقىما, روبوتتەحنيكا, سترينگارت, ءمۇسىن ونەرى, ساكسافون, ساحنا ءتىلى, مانەرلەپ وقۋ ۇيىرمەلەرى جۇمىس ىستەيدى.
جاڭا زامان تالابىنا ساي ونەرلى وقۋشى تاربيەلەۋ – ۇستاز ءبىلىم-بىلىگى مەن شەبەرلىگى ارقاسىندا جۇزەگە اسارى ءسوزسىز. قاي كەزدە بولسا دا «مەكتەپتەگى باستى تۇلعا – مۇعالىم» دەسەك, شاكىرت ىقىلاسىنا بولەنۋ ولاردىڭ تالانتىن بايقاپ, دارىنىن ۇشتاۋ, بايگەگە قوسىپ, جەڭىسىن كورۋ تەك دارىندى ۇستازدىڭ عانا قولىنان كەلمەك. ال دارىندى بالا – ۇستاز ءۇشىن تاعدىر سىيى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تالانتتى ۇرپاقتارىن تاربيەلەپ وتىرعان ۇستازدارىمىزدىڭ جەتىستىگى كوز قۋانتارلىق.
عازيز سارسەبەكوۆ,
ۇيعىر اۋداندىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر
شىعارماشىلىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى
الماتى وبلىسى
جاس تالانتتار تالىمگەرىنە ريزامىز
الەمدە قازاق بالاسىنا تاڭسىق سپورت تۇرلەرى وتە كوپ. اسىرەسە اۋىلدا دوپ قۋالاپ جۇرگەن جاستار جاپون حالقى مەڭگەرگەن كاراتە-دو, ايكيدو, ياعني جاپونيانىڭ جاۋىنگەرلىك ونەرلەرىن بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. قيمىلدىڭ شيراقتىعى ارقىلى قورعانۋعا ۇيرەتەتىن شىعىس ونەرى كوبىنە قالادا كەڭىرەك ناسيحاتتالىپ كەلەدى. ال اسان مولداعالي اتالعان ونەردى اۋىل بالالارىنىڭ دا ۇيرەنگەنىن قالاپ, شاكىرت تاربيەلەپ ءجۇر.
«مەن الدىما ناقتى ماقسات قويدىم. ول ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن تىنباي ەڭبەك ەتتىم دەپ ايتا الامىن. قاي سالادا قىزمەت اتقارسام دا, ويىمدا سپورت, ونىڭ ىشىندە شىعىس جەكپە-جەگى تۇردى. اۋىلدا تۋعان سوڭ شىعىس ونەرلەرىن دارىپتەيتىن فيلمدەردى عانا كورىپ, كينو كەيىپكەرلەرىنە ۇقساعىسى كەلەتىن بالالاردىڭ قاتارىندا مەن دە بولدىم. كاراتەمەن شۇعىلدانۋعا اۋىلداعى قارا دومالاق قازاق بالالارى دا لايىقتى. سول ءۇشىن قولىمنان كەلگەنشە ولاردى جاتتىقتىرىپ, قالادا جيناعان, جارىستاردا كورگەن تاجىريبەلەرىممەن ءبولىسىپ, ولاردى العا شىعارۋعا تىرىسامىن», دەيدى اسان نارىنباي ۇلى.
ول ورالدا تەك كاراتەدەن عانا ساباق بەرىپ قويماي, ايكيدو دەگەن تازا قورعانىسقا قۇرىلعان ونەردى دە ۇيرەنىپ, العاشىندا سودان نۇسقاۋشى, كاراتەمەن دە جاتتىعا ءجۇرىپ, ودان دا جاتتىقتىرۋشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. «شاكىرتتەرىمدى وسى ونەرلەرگە باۋلي ءجۇرىپ, اتا-انالاردان جاقسى پىكىرلەر ەستىدىم. ولار بالالارىنىڭ جاتتىعۋعا كەلگەننەن كەيىن وزگەرگەنىن ايتادى. تارتىپكە كونىپ, جاقسى جاتتىققان شاكىرت مىنەز جاعىنان باتىل, قايسار بولادى. مۇنداي بالادان, ارينە, جەتىستىك كورىنەدى. جاسىراتىنى جوق, قازىر تەلەفوننان باس المايتىن زامان بولعان سوڭ جاس ۇرپاق ىنجىق, مىنەزسىز, ۇساق بولىپ ءوسىپ كەلەدى. ال سپورت ناعىز ەرگە ءتان قاسيەتتى ۇيرەتەدى», دەيدى ا.مولداعالي.
اۋدانعا ارنايى ۇسىنىسپەن كەلگەن جاتتىقتىرۋشى بۇگىندە اۋداندىق م.ىقسانوۆ اتىنداعى جانىبەك كوللەدجىندە شاكىرت تاربيەلەپ ءجۇر. كوللەدج ديرەكتورى بەرىك ىقسانوۆ تا قولىنان كەلگەن كومەگىن كورسەتىپ كەلەدى.
اقتىلەك الىبەك ۇلى,
جۋرناليست
باتىس قازاقستان وبلىسى,
جانىبەك اۋدانى
