ءتۇرلى ارانداتۋلارعا, سونىڭ ىشىندە رەسەيشىل مامانداردىڭ «بايدەن ىمداپ قالىپ ەدى, ءبارى جۇگىرىپ باردى» دەگەنگە ساياتىن جازعىرۋلارىنا ءمان بەرۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل – كەيىنگى 5-6 جىلدان بەرى تانىمال فورمات. بۇل فورماتتا ورتالىق ازيا كوشباسشىلارى سي تسزينپين, ۆلاديمير پۋتين, نارەندرا موديمەن كەزدەستى. اراب تۇبەگى مەملەكەتتەرىنىڭ سامميتىنە دە وسى فورماتپەن قاتىستى. وسى تۇرعىدان العاندا, بۇل – قالىپتى ساپار.
ونىڭ ۇستىنە, اقش – الەمدەگى ىقپالدى, قۋاتتى مەملەكەتتىڭ ءبىرى. ءبىرىنشى ورىنداعى ماسەلە ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس بولاتىنى انىق. اقش وسى ايماقتاعى ىقپالىن ارتتىرۋعا كۇش سالاتىنى تۇسىنىكتى. قىتاي مەن رەسەيدىڭ ورتاسىنداعى وڭىرگە كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ ءتيىمدى ەكەنىن ءتۇسىندى. بۇل جەردە اۋعانستاننان تۋىندايتىن قاۋىپتى دە ەسكەرىپ وتىر. اقش تا ايماقتاعى ىقپالىن ارتتىرىپ, بايلانىستىڭ جاڭا ارنالارىن تابۋعا تالپىنادى. ايماق ەلدەرىنە سانكتسيالار سالىپ, كۇشپەن ارەكەت ەتۋدەن پايدا جوق ەكەنىن ءبىلىپ وتىر. مۇنداي قاتىناس ايماق ەلدەرىن رەسەي مەن قىتايدىڭ قۇشاعىنا يتەرمەلەپ, ەرتەڭ مۇلدە بايلانىس ءۇزىلۋى مۇمكىن ەكەنىن تۇسىنەدى.
ورتالىق ازيا كوشباسشىلارىنىڭ اقش پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋىنىڭ ناتيجەسىن ءوزىمىزدىڭ باق-تان, كەيبىر تۇسىن باتىس باسىلىمدارىنان بىلەتىن شىعارمىز. ال جاھاندىق اۋقىمداعى كورپوراتسيا باسشىلارىمەن ءوتىپ جاتقان كەزدەسۋلەردىڭ ءبارى «جاڭا قازاقستاننىڭ» ەكونوميكالىق باعدارىنا نەگىزدەلىپ ازىرلەندى. قازىر جەر قويناۋىن بارلاۋ باعىتىندا ۇلكەن جوسپارلار بار. كەنىشتەردى ازىرلەپ, ىسكە قوسۋعا ءوز قاراجاتىمىز جەتپەيدى. سوندىقتان «Rio Tinto» باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ ءوتتى. تسيفرلىق تەڭگە, ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا «Mastercard» باسشىلىعىمەن اڭگىمەلەسۋ كەرەك بولدى.
«GE Healthcare» باسشىلىعىمەن كەزدەسۋدە ۋلترادىبىس اپپاراتتارى ءوندىرىسىنىڭ جەرگىلىكتى ۇلەسىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى مۇمكىندىكتەر تالقىلاندى. ورتالىق ازيادا حالىق سانى قارقىندى ءوسىپ كەلە جاتقانىنا قاراماستان, ساپالى زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنيكامەن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلمەگەن. ەلىمىز وسى تۇرعىدان «GE Healthcare» ءۇشىن ۇزدىك ايماققا كىرەتىن ورىنعا اينالعىسى كەلەتىنى انىق. بۇل كومپانيا وسى ايماققا كەلسە, ءوندىرىستى دامىتىپ, قوندىرعىلاردى ورتالىق ازياعا, ءتىپتى كەيىن رەسەيگە ساتا الاتىن ەدى. دەمەك كورپوراتسيا باسشىلارىمەن كەزدەسۋلەر ناقتى باعىتتار بويىنشا, تازا پراگماتيكالىق سيپاتتا ءوتتى.
بۇل ساپاردىڭ جوسپارى جاقسى دايىندالعانى كورىنىپ تۇر. ءىرى كومپانيالاردىڭ بارىمەن جاپپاي كەزدەسۋ ەمەس, ناقتى باعىتتاردا بايلانىس ورناتۋعا تالپىنىس بار.
عازيز ابىشەۆ,
ساياساتتانۋشى
