بۇل ماسەلەگە پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا ەرەكشە ءمان بەردى. ادىلەتتى قازاقستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق باعىتى ايقىندالعان قۇجاتتا ءبىرىنشى كەزەكتە جەرگىلىكتى شيكىزاتتى, بىلىكتى كادرلار مەن تاۋارلاردى كەڭىنەن پايدالانۋ ۇسىنىلدى. دەمەك ەلىمىز جاڭا ونەركاسىپتىك ساياساتقا, ءسويتىپ دامۋدىڭ ساپالىق جاعىنان مۇلدەم جاڭاشا مودەلىنە كوشۋگە ءتيىس.
مۇنداي كوزقاراس ەلىمىزدە جاڭا تۇرمىستىق مادەنيەتتىڭ نەگىزىن قالايتىنى داۋسىز. وسىلايشا, بۇل رەسۋرستاردى ۇنەمدەۋ مەن ساقتاۋ ماقساتىندا جاڭا شەشىمدەر قابىلداپ, تاريفتىك ساياساتتى قايتا قاراۋ, سونداي-اق تاريفتەردى قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا, مەيلىنشە ءتيىمدى ادىستەرىن ەنگىزۋ كەرەك.
وسى تۇرعىدان كەلگەندە, قازاقستان حالىق پارتياسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتى پرەزيدەنتتىڭ ويىمەن ۇندەستىك تاپقانداي. پارتيا بەلسەندىلەرىنىڭ تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ دەپارتامەنتى ماماندارى جانە حالىققا كوممۋنالدىق قىزمەت كورسەتۋشى قۇرىلىمداردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەرىندە قوزعالاتىن اڭگىمەنىڭ ءتۇيىنى كوبىنەسە وسىعان تىرەلەدى. سونداي باسقوسۋلاردىڭ بىرىندە «تاريفتەردى تۇتىنۋ كولەمىنە قاراي بەلگىلەگەن دۇرىس» دەگەن پىكىردى اشىق بىلدىرگەن ەدىك. بۇل ۇسىنىس تاريفتەردى كورسەتىلەتىن قىزمەت نەمەسە تۇتىنۋ كولەمىنە قاراي بەلگىلەۋ جونىندە. قازىردىڭ وزىندە مۇنداي تاريف قاراعاندى وبلىسىندا سۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىندا قولدانىسقا ەنگىزىلگەن.
ەندەشە, تاجىريبەدە بار نارسەنى ءار وڭىردە نەگە قولدانباسقا؟ ونىڭ ۇستىنە تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىلەرى تاريفتەرىنىڭ بىردەن بەس جىلعا بەكىتىلەتىنى بەلگىلى. ايتسە دە, وسى ۋاقىتقا دەيىن مونوپوليستەر پايداسىنان گورى شىعىنى كوپ ادىسپەن جۇمىس ىستەپ كەلدى. باسقاشا ايتقاندا, ولار اۋەلى شىعىن كولەمىن ءوسىرىپ الادى. كەيىننەن ونى ازايتىپ, قىسقارتۋعا تىرىسادى. الايدا مۇنىڭ ءوزى كوپ جاعدايدا كۇتكەندەگىدەي ناتيجە بەرمەيدى. اقىرىندا قىرۋار شىعىنعا باتىپ, زيان شەگەدى. وسىنى قاپەرگە الا وتىرىپ, «تابيعي مونوپوليالار تۋرالى» زاڭدا كورسەتىلگەن ءتاريفتىڭ ىنتالاندىرۋشى ءادىسى نەگە تاجىريبە جۇزىندە قولدانىسقا ەنگىزىلمەگەن؟» دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ كورگەنبىز. سوندا مۇنداي شەشىمدى قابىلداۋ مونوپوليستەردىڭ وزدەرىنە بايلانىستى ەكەنىنە كوزىمىز جەتتى.
پرەزيدەنت بۇل جونىندە: «بارشاڭىزعا ءمالىم, سوڭعى كەزدەرى مونوپوليا سۋبەكتىلەرىنىڭ تاريفتەرى 5-7 جىل مەرزىمگە بەكىتىلىپ ءجۇر. دەگەنمەن قازىرگى تاڭدا قالىپتاسقان احۋالعا قاراي ولاردى قايتادان سارالاپ, تۇتاستاي العاندا تاريف ساياساتىن قايتا قاراستىرۋ كەرەك. ول ءۇشىن رەتتەۋشى جانە ىنتالاندىرۋشى مەحانيزمدەردى قولدانىسقا ەنگىزۋ قاجەت», دەپ ويىن اشىق ايتتى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ مۇنداي تۇجىرىمعا كەلۋى ءبارىمىزدىڭ كوكەيىمىزدەگىنى ءدوپ باستى. سوندىقتان ونى مىندەتتى تۇردە ورىندالۋعا ءتيىستى تالاپ ءارى تاپسىرما رەتىندە قابىلداپ, ىسكە اسۋىنا مۇددەلى بولعانىمىز دۇرىس. سونىڭ ىشىندە جاڭا تاريف ساياساتىن قالىپتاستىرۋدا ىنتالاندىرۋشى ءادىستىڭ اتقاراتىن ءرولى ماڭىزدى ەكەنىن باسا ايتقىمىز كەلەدى. ويتكەنى بۇل ءادىس ءبىرىنشى كەزەكتە قىزمەت ساپاسىن كوتەرۋگە ىقپال ەتەدى.
وسى ورايدا ەسكەرەر ءبىر جايت – مونوپوليستەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى. انىعىن ايتقاندا, بۇل ۇعىم ولار ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى كريتەريگە اينالۋعا ءتيىس. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, جاڭا تاريف ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا بۇل سالاداعى باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن تسيفرلىق قۇرىلعى-قۇرالدار قولدانىلىپ, ازاماتتاردىڭ تاريفتىك سمەتالار مەن ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋى جايىندا اقپارات الۋعا قولجەتىمدىلىگى ارتادى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءبارى تاريف ساياساتىنا سىندارلى كوزقاراس تانىتاتىن كەز جەتكەنىن اڭعارتىپ وتىر.
بالجان دوسمۇحامبەتوۆا,
اتىراۋ وبلىستىق «قازاقستان حالىق پارتياسى» فيليالىنىڭ توراعاسى
