قازاقستان مەن قىتايدىڭ ۇكىمەتتىك جانە ىسكەرلىك توپتارى اراسىنداعى وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق نىعايا ءتۇسىپ وتىر. بۇل – جىل باسىنان بەرگى قحر پروۆينتسيالارى پارتكومى حاتشىلارىنىڭ قازاقستانعا ءۇشىنشى جۇمىس ساپارى. ناۋرىزدا ەلىمىزگە سينتسزيان پارتكوم حاتشىسى ما سينجۋي, قىركۇيەك باسىندا شاندۋن پروۆينتسياسىنىڭ پارتكوم حاتشىسى لين ۋ, ال كەشە, 5 قىركۇيەكتە قازاقستانعا اۋقىمدى باعدارلامامەن شەنسي پارتكوم حاتشىسى چجاو يدە كەلدى. قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا تسزيانسۋ گۋبەرناتورىنىڭ ساپارى جوسپارلانعان.
كەزدەسۋ باسىندا سەرىك جۇمانعارين چجاو يدە مەن شەنسي پروۆينتسياسىنىڭ تۇرعىندارىنا قىتايدىڭ ورتالىق بولىگىندە ۇزاققا سوزىلعان نوسەر جاڭبىر سالدارىنان قازا تاپقاندارعا بايلانىستى كوڭىل ايتتى. سونداي-اق مامىر ايىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قحر-عا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا سيان, شەنسي قالالارىنا بارعان قازاقستاندىق دەلەگاتسياعا كورسەتىلگەن قوناقجايلىلىق پەن جىلى قابىلداۋلار ءۇشىن پروۆينتسيا اكىمشىلىگىنە العىس ءبىلدىردى.
ء«سىزدىڭ ساپارىڭىز شەنسي پروۆينتسياسىمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا جانە تەرەڭدەتۋگە ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن. ءبىز وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ءۇردىسىن تولىعىمەن قولدايمىز جانە ونى ىلگەرىلەتۋگە دايىنبىز. قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستور ەلدەردىڭ توپ-5 كىرەدى. سوڭعى 15 جىلدا قحر-دان تارتىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 23,5 ملرد دوللارعا جەتتى. سياننىڭ ءىرى ساۋدا جانە كولىك حابىنا اينالعانى قۋانتادى. سيان قۇرعاق پورتىندا سالىناتىن قازاقستاننىڭ لوگيستيكالىق ورتالىعى ورتالىق ازياعا, ەۋروپاعا, تۇركياعا جانە يرانعا كونتەينەرلىك پويىزداردى جونەلتەتىن نەگىزگى توراپ بولماق», دەپ اتاپ ءوتتى سەرىك جۇمانعارين.
سونداي-اق سەرىك جۇمانعارين اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. بىلتىر ەلدەر اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى تاۋار اينالىمى 2 ەسەگە جۋىق ءوسىپ, 780 ملن دوللاردان استى. بيىلعى جىلدىڭ 7 ايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارى بويىنشا ءوزارا ساۋدا كولەمى 74%-عا ۇلعايىپ, شامامەن 690 ملن دوللاردى قۇرادى. قازاقستان قىتايدا سۇرانىس ۇنەمى ءوسىپ كەلە جاتقان ەكولوگيالىق تازا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ءوندىرۋشى بولىپ تابىلادى.
ۆيتسە-پرەمەر ەلدەر اراسىنداعى تۋريستىك بايلانىستاردى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى, بۇعان ۆيزاسىز رەجىمدى ەنگىزۋ ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. وسى ماقساتتا 2024 جىل قىتايداعى قازاقستاننىڭ تۋريزم جىلى بولىپ جاريالانىپ, ەكى ەلدىڭ ۋاكىلەتتى ۆەدومستۆولارى ونى وتكىزۋگە بەلسەندى دايىندالىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
ءوز تاراپىنان چجاو يدە قازاقستانعا ساپارىنىڭ ماقساتى – مامىر ءسامميتى كەزىندە ەكى ەل كوشباسشىلارىنىڭ ۋاعدالاستىقتارىن ىسكە اسىرۋدى ىلگەرىلەتۋ ەكەنىن جەتكىزدى.
«سوڭعى جىلدارى شەنسي پروۆينتسياسى مەن قازاقستان اراسىندا ساۋدا, ەكونوميكا, ءبىلىم بەرۋ, گۋمانيتارلىق الماسۋ سالالارىندا وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. قازاقستان-قىتاي تاۋارلارىنىڭ كورمەلەرى وتكىزىلەدى, كولىك, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق دامۋدا, 227 قازاقستاندىق ستۋدەنت سياننىڭ 18 ۋنيۆەرسيتەتىندە وقيدى, ونىڭ 30-ى تولىق ستيپەنديا الدى. ءشانسيدىڭ كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىندا ارتىقشىلىقتارى بار ەكەنى بەلگىلى: قىتايدىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان, تەمىرجولدارى جانە اۋە جولدارى دامىعان. 45 ەل جانە ايماقپەن تەمىرجول بايلانىسى بار, جىل سايىن 4 700-دەن استام پويىز جۇرەدى. پروۆينتسيانىڭ 111 جوعارى وقۋ ورنىندا 2 ميلليوننان استام ستۋدەنت وقيدى, 2 800-دەن استام عىلىمي-تەحنيكالىق ۇيىم مەن ينستيتۋت بار. شەنسي كومىر قورى, مۇناي, گاز بويىنشا جەتەكشى ورىندا. شەنسي ءۇش كليماتتىق بەلدەۋدە ورنالاسقاندىقتان, وڭتۇستىكتىك جانە سولتۇستىكتىك جەمىستەر وسەدى. قىتايداعى ءاربىر جەتىنشى الما مەن ءاربىر ءۇشىنشى كيۆي شەنسيدە وسىرىلگەن», دەپ اتاپ ءوتتى پارتكوم حاتشىسى.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار تۇراقتى تۇردە ديالوگتە بولىپ, ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا كەلىستى. قازاقستانعا ساپار كۇندەرى شەنسي دەلەگاتسياسى سقو-دا راپس مايىن وندىرەتىن قازاقستان-قىتاي بىرلەسكەن كاسىپورنى «تايىنشا ماي» جشس-ىنا بارۋدى, سيان قالاسىنا العاشقى «قىزىلجار ايتسزيۋ» قازاقستاندىق استىق ۆاگوندارىن جونەلتۋدى جانە باسقا دا ءىس-شارالارعا قاتىسۋدى جوسپارلاعان.
انىقتاما: شەنسي – قىتايدىڭ 19-ەكونوميكاسى. 2022 جىلى اۋداننىڭ ءجوو كولەمى 478,4 ملرد دوللار (+4,3%), جان باسىنا شاققانداعى ءجوو – 4394 دوللار. 2023 جىلعى قاڭتار-شىلدەدە قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ەكىجاقتى ساۋدا كولەمى 16,3 ملرد دوللاردى (+20,6%) قۇرادى.
