قازىرگى ۋاقىتتا اقتوبە قالاسى مەن وعان ىرگەلەس اۋماقتار «بۇقارا-ورال» جانە «جاڭاجول-اقتوبە» ماگيسترالدى گاز قۇبىرلارىنىڭ ءۇش جەلىسى ارقىلى گازبەن قامتاماسىز ەتىلەدى. سونىمەن قاتار جىل سايىنعى حالىق سانىنىڭ ءوسۋى, جاڭا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ, تۇرعىن ۇيلەر مەن ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ سالىنۋى گاز تۇتىنۋ كولەمى مەن قولدانىستاعى ينفراقۇرىلىمعا تۇسەتىن جۇكتەمەنى ارتتىرىپ وتىر. پرەمەر-مينيستر بۇل ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا اقتوبە قالاسىنا «بۇقارا – ورال» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ جاڭا جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى باستالعانىن اتاپ ءوتتى. اۋقىمدى جوبانىڭ جالپى قۇنى 43,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ساعاتىنا 526,5 مىڭ تەكشە مەتر وتكىزۋ قابىلەتى بار 165 شاقىرىم ماگيسترالدى گاز قۇبىرى سالىنباق. نىسان 2024 جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانعان.
«جاڭا گاز قۇبىرى اقتوبە قالاسىنىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە 3 ترلن تەڭگەدەن اسا سوماعا 17 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق وسىنداي ءىرى جوبالاردى سالۋ كەزىندە وتاندىق كومپونەنتتەر مەن ماتەريالداردى پايدالانۋدى ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
بۇدان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىنەن رەسەيگە وتەتىن ترانزيتتىك ءدالىزدىڭ ءبىر بولىگى «اقتوبە – قارابۇتاق – ۇلعايسىن» اۆتوجولى ۋچاسكەسىن ارالاپ كوردى. بۇل ۋچاسكەدە كولىك قوزعالىسىنىڭ قارقىنى وتە جوعارى – كۇنىنە شامامەن 16 مىڭ كولىك, ونىڭ ىشىندە 4 مىڭ جۇك كولىگى وتەدى. دەگەنمەن جولدىڭ بۇگىنگى جاعدايى حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. جاعدايدى تۇزەتۋ ماقساتىندا بيىل جولدى جاماۋ, شۇڭقىردى جوندەۋ, تەگىستەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «اقتوبە – قارابۇتاق – ۇلعايسىن» اۆتوجولىن I تەحنيكالىق ساناتقا اۋىستىرا وتىرىپ, كەشەندى تۇردە كۇردەلى جوندەۋ بويىنشا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل جول توسەمىنىڭ ساپاسىن كۇرت جاقسارتىپ, كولىك قوزعالىسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اۆتوجولدى كۇردەلى جوندەۋ كەزىندە 262 شاقىرىم جول قازىرگى ەكى جولاقتىدان ءتورت جولاقتىعا دەيىن كەڭەيتىلەدى. سونداي-اق جوبا اياسىندا 202 سۋ وتكىزگىش قۇبىر, 23 مال وتكەلى, 18 كوپىر جانە 12 اينالما جول سالۋ جانە كۇردەلى جوندەۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«اقتوبە – قارابۇتاق – ۇلعايسىن» تاسجولى مەن قىزىلورداعا اپاراتىن جول – «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ ءبىر بولىگى. كولىكتەردىڭ كوپ ەكەنىن كورىپ وتىرمىز, سوندىقتان جولدى كەڭەيتىپ, ساپاسىن جاقسارتۋ كەرەك. يندۋستريا مينيسترلىگىنە ءتيىستى تاپسىرما بەرىلدى, ەندى بۇل جولداردى كۇردەلى جوندەۋگە كىرىسۋ كەرەك. كەيىنگى جىلدارى ولاردىڭ ساپاسىن ءتيىستى دەڭگەيدە ساقتاۋ قاجەت», دەگەن ءاليحان سمايىلوۆ جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولدارعا دا نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى جۇمىس ساپارى بارىسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان «اۋىل اماناتى» جوباسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى.
وڭىردەگى حرومتاۋ اۋدانىنداعى ءدوڭ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى اينۇر جولدىباەۆا «اۋىل اماناتى» اياسىندا 2,5%-دىق مولشەرلەمەمەن 6,5 ملن تەڭگە قارىز الدى. بۇل قاراجاتقا ناۋبايحانا اشقان ول قازىر اۋىل تۇرعىندارىن كۇندەلىكتى جاڭا پىسكەن نانمەن جانە باسقا دا ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتەدى. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, جوبا ناتيجەسىندە وتباسىنىڭ ورتاشا تابىسى ايتارلىقتاي وسكەن.
ءدوڭ اۋىلىنىڭ تاعى تۇرعىنى اسىلحان تەمىرحانوۆ «اۋىل اماناتى» بويىنشا جەڭىلدىكپەن 3,5 ملن تەڭگە نەسيە الىپ, وسى قاراجاتقا 500 تاۋىق ساتىپ العان. مەكيەن تاۋىقتار كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 350 جۇمىرتقا بەرەدى. ونىمگە اۋىل تۇرعىندارى اراسىندا سۇرانىس جوعارى.
وسى ورايدا اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى ەرالى توعجانوۆ ۇكىمەت باسشىسىنا وڭىردە «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسىنىڭ قالاي ىسكە اسىرىلىپ جاتقانى تۋرالى ەگجەي-تەگجەي ايتىپ بەردى.
«جوبا 2022 جىلدىڭ قاراشا ايىنان باستالدى. وعان كىرىسپەس بۇرىن ءبىز ءار اۋىلعا سكرينينگ جۇرگىزىپ, العاش رەت بارلىق 134 اۋىلدىق وكرۋگتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جوسپارىن ازىرلەدىك. جوبانى قارجىلاندىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 6,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بيىل قىركۇيەك ايىندا قوسىمشا 12,5 ملرد تەڭگە بولىنەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
پرەمەر-مينيستر ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«اۋىل اماناتى» جوباسىن ىسكە اسىرۋ تاجىريبەسى بارلىق وڭىرگە كەڭىنەن تارالۋعا ءتيىس. بيىل وعان 100 ملرد تەڭگە ءبولىندى, سونىڭ ەسەبىنەن اۋىلدا كوپتەگەن كاسىپكەرلىك باستامانى قولداۋ جوسپارلانىپ وتىر. كەلەسى جىلى تاعى 100 ملرد تەڭگە بولەمىز. جوبا ارقىلى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى ايتارلىقتاي جاقسارماق. اقتوبە وبلىسى – جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جەتەكشى وڭىرلەردىڭ ءبىرى. وسى قارقىنمەن بۇل جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
قازىرگى ۋاقىتتا ءوڭىر تۇرعىندارى «اۋىل اماناتى» اياسىندا 6,5 ملرد تەڭگە سوماعا 1 486 جوبانى قارجىلاندىرۋعا ءوتىنىم بەردى. 1 389 جوبا ماقۇلدانىپ, ونىڭ 930-ى 4 ملرد تەڭگەگە قارجىلاندىرىلدى. ناتيجەسىندە, 1 122 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 103 مىڭنان اسا قۇس ساتىپ الىندى, 48 جىلىجاي سالىندى, 146 گا القاپقا كارتوپ جانە باسقا دا كوكونىستەر ەگىلدى, سونداي-اق اۋىلدا 389 جاڭا شاعىن بيزنەس نىسانى اشىلدى (ناۋبايحانا, ەت, ءسۇت وڭدەۋ بويىنشا شاعىن تسەحتار جانە ت.ب.).
سونىمەن قاتار اقتوبە وبلىسىندا كەپىلگە قوياتىن مۇلكى جوق از قامتىلعان وتباسىلاردى قولداۋ ءۇشىن تاۋارلىق نەسيە بەرۋ تەتىگى ەنگىزىلدى. ءىرى شارۋا قوجالىقتارى ولارعا اتالعان شارتتارمەن مال باسىن نەسيەگە بەرىپ جاتىر. مۇنداي نەسيە 3-5 جىل ىشىندە كوبەيگەن مالدىڭ ءبىر بولىگىمەن قايتارىلادى. بۇگىنگى تاڭدا شارۋا قوجالىقتارىنىڭ قولداۋىمەن 329 وتباسىنا 4 580 باس مال بەرىلدى.
