ايماقتار • 11 تامىز, 2023

تۇرعىندار تالابى ورىندالدى

230 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن اۋىل قارابۇلاق تۇرعىندارىنىڭ ەلدى مەكەن ماڭايىنداعى سارقىندى سۋ جينالاتىن ورىندارعا بايلانىستى جانايقايىن «قارابۇلاقتىڭ قان-جىن اققان «بۇلاعى» تاقىرىبىمەن مامىردا «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالاعان ەدىك. اشىق جاتقان قالدىق سۋدىڭ ءيىسى قولقانى قاباتىنى ازداي, باۋ-باقشانى سۋاراتىن ارىققا قۇيىلاتىنىن ايتقان تۇرعىندار قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرىپ جاتقان كولشىكتەرگە قاتىستى جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ كوپ ۋاقىتتان بەرى ناقتى شارا قولدانباي وتىرعانىنا نارازىلىق بىلدىرگەن-ءدى.

تۇرعىندار تالابى ورىندالدى

سونداي-اق تۇرعىندار سايرام اۋدانى قارابۇلاق اۋىلىنىڭ ىرگەسىندە مالدىڭ قانى قۇيىلاتىن جانە شايىندى سۋلار جينالاتىن وسىنداي 8 جاساندى شاعىن كول بارىن ايتقان ەدى. مامىردان بەرى نە وزگەردى؟ جۋىردا اۋدان تۇرعىندارىنا ەسەپ بەرگەن وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى قارابۇلاقتىقتار كوتەرگەن ماسەلەگە دە توقتالدى. سايرام اۋدانىندا مىڭنان اسا مال بورداقىلاۋ ورىندارى بار. وندا ءبىر مەزگىلدە 42 مىڭ باس مال بورداقىلانۋدا, تاۋلىگىنە 3 مىڭعا جۋىق مال سويىلادى. وبلىس اكىمىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قارابۇلاق اۋىلىندا ورنالاسقان مال بورداقىلاۋ الاڭدارى مەن مال سويۋ بەكەتتەرىنىڭ جۇمىسى تەكسەرىلگەن. ناتيجەسىندە, 11 مال سويۋ ورنىنىڭ سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاماعان ۇشەۋى جابىلىپ, قالعان 8 بەكەتتىڭ باسشىلارىنا قاساپحانا الاڭدارىن رەتكە كەلتىرۋگە ءبىر اي ۋاقىت بەرىلىپتى.

«شىلدە ايىندا قارابۇلاق اۋى­لىندا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەرمەن كەزدەسىپ, مال سويۋ ورىندارىنىڭ جۇمىسىن رەتكە كەلتىرۋدى, مال قال­دىق­تارىن وڭدەيتىن زاۋىت سالۋ­دى ۇسىنعان ەدىم. ەندى 25 گەكتار جەرگە مال بورداقىلاۋ كەشەنى, مال سويۋ الاڭى, ەتتى تەرەڭ وڭدەيتىن تسەح قۇرىلىسى مەن قاندى وڭدەۋ كاسىپورىننىڭ قۇرىلىسى باستالادى. «Nurym Group» كومپانياسى جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋدا. جوبانىڭ قۇنى – 3,6 ملرد تەڭگە, 70 جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانۋدا. سونداي جوبالاردىڭ ءبىرى – جەكە كاسىپكەر جاحانگير ۋباەۆ قۇنى 1 ملرد تەڭگە, جىلىنا 2 مىڭ توننا قال­دىق­تاردى وڭدەۋگە مۇمكىندىگى بار جوبانى ىسكە اسىرۋدى قولعا الىپ وتىر. ياعني اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن سويعاننان كەيىن قالعان سۇيەك, قان, ىشەك-قارىن سىندى قوسالقى ونىم­دەرىن قايتا وڭدەۋدەن وتكىزەدى. وسىن­داي جوبالاردى ىسكە اسىراتىن كاسىپ­كەرلەرگە قولداۋ كورسەتىلىپ, جاڭا بيزنەستى اشۋعا كومەكتەسەمىز», دەدى د.ساتىبالدى.

تۇرعىندار كوتەرگەن تاعى بىرقاتار ماسەلە شەشىمىن تاپقان. مىسالى, اۋىلدارداعى ىشكى كوشەلەرگە اسفالت توسەلدى. جول بەلگىلەرى ورناتىلدى. قاراسۋ اۋىلىنداعى جاڭاقۇرىلىس اۋماعىنا ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋگە بيىل بيۋدجەتتەن 965 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى باس­تالدى. جىبەك جولى اۋىلىنداعى سۋ جۇيەسىن كۇردەلى جوندەۋگە بيىل 100 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. ەلەكتر تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن اقسۋكەنت اۋىلىنان قوسالقى ستانسا قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن مينيسترلىكتەرمەن ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلۋدا. قارابۇلاق اۋىلىنداعى اۋىز سۋ جۇيەسىنىڭ قۇرىلىسىنا (9,3 ملرد تەڭگە) جوبالىق قۇجاتتاما دايىندالدى. قاراسۋ – قىزىلتۋ – سايرام جولىن جوندەۋگە 1,2 ملرد تەڭگەگە جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە قارجىلاندىرۋعا ۇسىنىلعان. سيقىم اۋىلىنداعى مەكتەپتى كۇردەلى جوندەۋگە جوبالىق قۇجاتتاما دايىن­دالۋدا. اۋداندا اعىن سۋ ماسەلەسى وزەكتى. بۇل ورايدا كانالداردىڭ سۋ وتكىزۋ قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن 105 ملن تەڭگە قارالىپ, 7 كانالدى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنۋدە, سونداي-اق اقباي-قاراسۋ كانالىنىڭ كۇردەلى جوندەۋىنە بيىل 131 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, جۇمىس باستالعان.

اۋدان تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسى دە – باستى نازاردا. بۇل ورايدا اۋداندا 64 ملرد تەڭگەگە 19 جوبانى ىسكە اسىرىپ, 614 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانعان. ونىڭ 12-ءسى – وڭدەۋ باعىتىنداعى ىسكە اساتىن جوبالار. بيىل 6 ايدا 6,8 ملرد تەڭگەگە 5 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 155 جۇمىس ورنى اشىلدى. تاعى قۇنى 4 ملرد تەڭگەگە 9 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپاردا, قالعان 5 جوبانى ىسكە اسىرۋ 2024 جىلعا جوسپارلانعان. اۋىل شارۋاشىلىعىندا جىل باسىنان 41,5 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. ءونىم كولەمى بىلتىر 124 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بۇل – وبلىستاعى اۋدانداردىڭ اراسىندا ەڭ ۇلكەن كورسەتكىش.

اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋعا ينۆەستيتسيا تارتىپ, 2025 جىلعا دەيىن ءونىم كولەمىن 1,5 ەسەگە ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا. بيىل 6 ايدا ەگىن شارۋاشىلىعىندا 1,5 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلگەن. جىل باسىنان بەرى مال شارۋاشىلىعىندا 40 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, بىلتىرمەن سالىستىرعاندا ءوسىم 4,7 پايىزدى قۇرادى. ىشكى ءونىم كولەمى بىلتىر 242 ملرد تەڭگەگە جەتسە, بيىل 6 ايدا 89 ملرد تەڭگە بولىپ وتىر. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى كەيىنگى 5 جىلدا 21 مىڭنان اسقان, 29 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ, 85 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. ونەركاسىپ سالاسىندا جىل باسىنان 21,5 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلگەن, ونىڭ ىشىندە 17 ملرد تەڭگەسى وڭدەۋ ونەركاسىبىنە تيەسىلى. «اۋىل اماناتى» جوباسىمەن مال شارۋاشىلىعىندا 89 جوبا بويىنشا قۇجاتتارى ماقۇلدانعان.

 

تۇركىستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار