رەسەيگە اۋىر زارداپ تيگىزۋگە باعىتتالعان سانكتسيالار بىزدەگى كولىكتىك پروبلەمالاردى دا قوزداتا تۇسكەندەي. وسىعان دەيىن رەسەي باستى ساۋدا سەرىكتەسىمىز بولىپ كەلگەن ەدى. تيىسىنشە, تەڭىزگە تىكە شىعار جولى جوق ەلىمىز ءوزىنىڭ ەكسپورتتىق مارشرۋتتارىن وسى سولتۇستىكتەگى كورشى ارقىلى جۇزەگە اسىردى. ءبىر عانا كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى ارقىلى وتاندىق مۇنايدىڭ 80 پايىزدان استامى əلەم نارىعىنا شىعادى. ودان بولەك, رەسەيلىك تەمىرجولدار مەن تەڭىز ينفراقۇرىلىمدارى قانشاما؟! PwC CEO Survey 26-جاھاندىق جوباسى اياسىندا جۇرگىزىلگەن ءىرى كومپانيالار باسشىلارى اراسىنداعى ساۋالدامادا CEO-لار گەوساياسي تۇيتكىلدىڭ وتاندىق نارىقتاعى ساۋدا-ساتتىق پەن جەتكىزىلىمدەرگە قالاي əسەر ەتەتىنىن تالقىلايدى. كəسىپورىن باسشىلارى گەوساياسي تəۋەكەلدەن تۋىنداعان قيىندىقتىڭ بەتىن قايتارۋ بويىنشا ءتۇرلى ستراتەگيا əزىرلەي باستادى. قازىردىڭ وزىندە وتاندىق كəسىپكەرلەردىڭ 81 پايىزى قالىپتاسقان نارىقتاعى قىزمەتىن وزگەرتىپ نەمەسە جاڭا نارىق ىزدەي باستاعان. مۇنى مەن قاتار جەتكىزۋ تىزبەكتەرىن دە وزگەرتۋگە كۇش سالىپ جاتىر. بىرقاتار بيزنەسمەن ءوز ونىمدەرى مەن قىزمەتتەرىن əرتاراپتاندىرۋعا كوشكەن. بىرنەشە حالىقارالىق كومپانيا رەسەيدەگى قىزمەتىن توقتاتىپ, بيزنەسىن قازاقستانعا رەلوكاتسيالاۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرىپ جاتىر.
«سوعىسقا دەيىن ءبىز رەسەيدەگى جوبالاردى كەڭىنەن زەرتتەدىك, الايدا ينۆەستيتسيالاۋدى باستاماعان ەدىك. قازىر رەسەيدە جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مۇلدە مۇمكىن ەمەس. رەسەيلىك نارىق ءبىز ءۇشىن تۇسىنىكتى ەدى, قالاي باعدار جاساپ, قايتىپ داميتىنىمىزدى بىلدىك. Əزىرگە باقىلاپ وتىرمىز جəنە قازاقستاندا جۇمىس ىستەۋگە كۇش سالامىز. جەتكىزۋ تىزبەكتەرىنىڭ قايتا رەتتەلۋى بىزگە قاتتى əسەر ەتپە ءدى, بىراق كوپتەگەن كومپانيا ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنى تۇسىنىكتى. ءبىز مəسەلەن, ونىمدەرىمىزدى ءىشىنارا قايتا باعىتتادىق. بۇرىن ەۋروپاعا تاسىمالدايتىنبىز, قازىر – قىتايعا. ويتكەنى ەۋروپالىق باعىت ءəرى ۇزارىپ, ءəرى قىمباتتاپ كەتتى. Əلبەتتە, ءبىزدىڭ ونىمدەرىمىز ايتارلىقتاي قىمبات, سول سەبەپتى بىزگە سونشالىقتى زيان كەلتىرمەيدى, دەگەنمەن مۇنداي پروبلەمانىڭ بار ەكەنى راس», دەيدى Caravan Resources باسشىسى مارات سەيىتقۇلوۆ.
ال Home Credit Bank ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ رەلوكاتسياسىن جاقىن ارادا جۇزەگە اسىرماقشى.
«جۇمىس كۇشىمىزدى رەلوكاتسيالاۋدى قاراستىرامىز, بىراق ءبىر جاققا كوشىرۋ تۇرعىسىنان ەمەس. ءبىز قىزمەتكەرلەرىمىزدىڭ əلەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنەن جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرەمىز. بۇل əرىپتەستىكتىڭ ەڭ تاماشا نۇسقاسى ەمەس, əرينە, ءتۇرلى شەكتەۋ بار – ول تəرتىپكە جəنە ناقتى قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋعا قاتىستى. بىراق ءبىر جاعىنان جاڭا مۇمكىندىكتەر دە اشادى. ادامداردىڭ ورنالاسقان جەرىنىڭ يكەمدىلىگى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى. قاڭتار وقيعاسى كەزىندە ادامدارىمىزدىڭ 90 پايىزىن وبلىستىق ينفراقۇرىلىم بويىنشا وڭىرلەردەن call-ورتالىقتارعا قوستىق. كوبى وسى فورماتتا جۇمىس ىستەۋدى ءəلى جالعاستىرىپ جاتىر جəنە مۇنى تəپ-ءتəۋىر ىسكە اسىرۋدا. باستاپقىدا موتيۆاتسيا تۇرعىسىنان قيىندىق بولعان, الايدا بۇل مودەلدى باسقارۋدى دا ءسəتتى ەڭسەردىك. ونىمدەر مەن قىزمەتتەردى əرتاراپتاندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. شاعىن بيزنەس باعىتىندا انىق جىلجىپ كەلەمىز, ءبىزدىڭ بولشەك ساۋدا باعدارىمىزبەن تۇيىسكەن جەردە ىلەسپە مۇمكىندىكتەر بار, سونىمەن قاتار ترانزاكتسيالىق بيزنەسكە دە شىنداپ كىرىسەمىز. ورتا جəنە ۇزاق مەرزىمدى پەرس پەكتيۆادا مونولاينەر بولۋدى, تەك تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ بويىنشا جۇمىس ىستەۋدى جوسپارلامايمىز, مەيلىنشە كەڭەيە ءتۇسۋدى قاراستىرامىز», دەيدى بانك باسشىسى كيريلل باچۆاروۆ.
IT-شەشىمدەر مەن سەرۆيستەردىڭ جاھاندىق جەتكىزۋشىسى Noventiq كومپانياسىنىڭ باسشىسى اننا ديۋ رەسەيدەگى دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىن قازاقستانعا اۋىستىردىق دەيدى.
«سونداي-اق سانكتسياعا بايلانىستى جەتكىزۋ تىزبەكتەرىن دە تۇزەتەمىز. وسىعان دەيىن بۇكىل بيزنەس-ۇدەرىسى ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا جۇمىس ىستەپ كەلدى, مىسالى لوگيستيكانى ايتۋعا بولادى. ءبىز رەسەيدەگى لوگيستيكالىق كومپانيامىز ارقىلى قازاقستاندا جۇمىس ىستەدىك. رەسەي سانكتسياعا ۇشىرا عاننان كەيىن جەتكىزۋدىڭ باسقا ارنا لارىن ۇيىمداستىرۋعا تۋرا كەلدى», دەيدى اننا ديۋ.
Noventiq-ءتىڭ رەسەيدەگى بيزنەسى ساتىلعان نان كەيىن ۇيىمنىڭ حالىقارا لىق بيزنەستە جۇمىس ىستەيتىن بىرنەشە مۇشەسىنە وزگە ەلدەرگە كوشۋدى ۇسىنعان. سوندا عانا ولاردا جۇمىسىن ساقتاپ قالا تىن جəنە əلەمدىك ۇيىمدا ءəرى قاراي قىزمەت ەتە الاتىن مۇمكىندىك ساقتالادى. ەندى ولار كيبەرقاۋىپسىزدىك پەن دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان ينۆەستيتسيانى ارتتىرماقشى. Əلەمدىك فارماتسەۆتيكالىق نارىقتاعى ءىرى كومپانيا سانالاتىن گەرمانيالىق Stada-نىڭ (Standardarzneimittel die Deutscher Apotheke – «نەمىس اپتەكالارىنىڭ ستاندارت پرەپاراتتارى») ەۋرازيا وڭىرىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ارميناس ماتسەۆيچۋستىڭ ايتۋىنشا, رەسەيدە ەكى زاۋىت جۇمىس ىستەيدى جəنە بۇلار – كوش ىلگەرى پوزيتسيادا.
«كوپتەگەن كومپانيا سياقتى گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى ءبىز دە ينۆەستيتسيانى قىسقارتۋعا ءمəجبۇر بولدىق. الايدا مەن قانداي دا ءبىر فارماتسەۆتيكالىق كومپانيانىڭ نارىقتان كەتكەنىن بايقامادىم. رەسەيدەگى ينۆەستيتسيانىڭ قىسقارۋى ءوندىرىس مودەرنيزاتسياسىنىڭ جəنە دامۋىنىڭ توقتاپ قالۋىنا əكەلدى. ويتكەنى مۇنداي جاعدايدا ينۆەستيتسيا جاساۋدىڭ تəۋەكەلى جوعارى. ءبىر جاعىنان ءبىز ۋكرايناداعى جۇمىسىمىزدى دا جالعاستىرىپ جاتىرمىز. جاڭا تəۋەلسىز ەۋرازيا ءوڭىرى اياسىنداعى ءوزىمىز جۇمىس ىستەيتىن بارلىق ەلدە زاڭدىق جəنە كوممەرتسيالىق قۇرىلىمداردى قۇردىق. ءبىزدىڭ تەرريتوريامىز – ەۋروپادان موڭعولياعا دەيىن – موڭعوليا, ورتالىق ازيا, كاۆكاز-Əزەربايجان, گرۋزيا مەن ارمەنيا, مولدوۆا مەن بەلارۋس. Əرينە, əسكەري قاقتىعىس ەۋرازيا وڭىرىندەگى Stada-نىڭ بيزنەس-مودەلىنە əسەرىن تيگىزدى. بىراق مۇنىڭ جاقسى جاعى دا بار ەكەنىن ايتا كەتكىم كەلەدى», دەيدى ول.
گەوساياسي شيەلەنىس سالدارىن سەزىنگەن كəسىپورىننىڭ ءبىرى – Sanofi حالىقارالىق فرانتسۋز فارماتسەۆتيكالىق كومپانياسى. كومپانيانىڭ ەلىمىزدەگى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى قۋانىش وسپانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر باسشىلىق جەتكىزۋ تىزبەكتەرىنە تۇزەتۋ ەنگىزگەن. سونىڭ نəتيجەسىندە, رەسەيدى اينالىپ وتەتىن ەكى باعىت قاراستىرىلىپ وتىر ەكەن.
«جۇمىس كۇشىنىڭ رەلوكاتسياسى جۇزەگە استى, بۇرىننان جۇمىس ىستەگەن نارىقتاردا وزگەرىستەر جاسادىق جəنە جاڭا نارىقتارعا شىعۋدى قاراستىرىپ جاتىرمىز. ءبىز بەلگىلى ءبىر نارىقتاردان كەتەمىز, بيزنەستى تاپسىرامىز. جاڭا نارىق تارعا شىعۋ جاعىنا كەلەتىن بولساق, بۇل رەتتە توپ-باعىتتاردى كوزدەيمىز, مىسالى, امەريكا. قازىر جاڭا بيزنەستى ساتىپ الۋ ۇدەرىسىندەمىز. Sanofi رەتىندە كەي ەلدەردەن كەتەمىز. پرەپاراتتار بولادى, ويتكەنى ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ونىمدەرىمىزدىڭ ناۋقاستار يگىلى گىنە قىزمەت ەتۋى. ەندىگى رەتتە ايتارلىق تاي ءىرى نارىقتارعا ورنىعۋدى كوزدەپ وتىرمىز. قازاقستاندىق كەڭسە تمد وڭىرىنە جۇمىس ىستەدى جəنە ءبىز بيىل بۇل جاق تان كەتەمىز. بيزنەستى Stada كومپا نيا سىنا بەرەمىز, ول وسى وڭىردە Sanofi ءمۇد دەسىن قورعايدى. بۇل تۋرالى قىزمەتكەرلەرىمىزگە حابارلادىق», دەيدى كومپانيا باسشىسى.
جانتالاسا جاڭا مارشرۋت ىزدەپ جاتقان كومپانيانىڭ ءبىرى – Forte Bank.
«باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى قوسا العاندا ءبىز الۋان ءتۇرلى IT-قىزمەتتەردى تۇتىنامىز. بۇعان دەيىن تمد ەلدەرىمەن جۇمىس ىستەيتىن ءىرى ۆەندورلار قىزمەتىن جەتكىزۋشىلەر مəسكەۋدە ورنالاستى. ەندى بىزگە رەسەي اۋماعىنان تىس جەردەن جەتكىزۋشى تابۋ كەرەك بولىپ تۇر», دەيدى بانكير.