اقتاۋدا 3-8 تامىز ارالىعىندا ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن, حالىقارالىق جانە قازاقستان شاحمات فەدەراتسيالارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن World Schools Team Championship دوداسى ءوتتى. «Freedom Holding Corp» كومپانياسىنىڭ باس سەرىكتەس جانە دەمەۋشى بولۋىمەن وتكەن شاحماتشىلار سايىسىنا تمد ەلدەرىنەن, افريكا, وڭتۇستىك امەريكا, ەۋروپا جانە ازيا ەلدەرىنەن مەكتەپ كوماندالارى قاتىستى.
سايىستىڭ باستى ەرەكشەلىگى – كاسىبي شاحماتشىلار نەمەسە شاحمات ۇيىرمەسى مەن سەكتسياسىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى ەمەس, شاحماتتى جاقسى كورەتىن قاراپايىم مەكتەپ وقۋشىلارى قاتىسۋىندا. اۋەسقوي شاحماتشىلاردىڭ چەمپيوناتى 12 جاسقا جانە 18 جاسقا دەيىنگى ساناتتاردا ءوتىپ, وعان 50 ەلدەن 400-دەن اسا سايىسكەر قاتىستى.
قازاقستان نامىسىن اقتاۋ قالاسىنداعى It مەكتەپ-ليتسەيى مەن ن.ماراباەۆ اتىنداعى №7 مەكتەپ-ليتسەيى, الماتى قالاسىنداعى م.گاندي اتىنداعى №92 مامانداندىرىلعان ليتسەيى مەن رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى, فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى, استانادان №72 مەكتەپ-ليتسەيى مەن رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى جانە اتىراۋ قالاسىنداعى ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» وبلىستىق ليتسەي-ينتەرناتى, پاۆلوداردان دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ليتسەي, شىمكەنتتەن ءو.جولداسبەكوۆ اتىنداعى №9 IT-ليتسەيى وقۋشىلارى قورعادى.
4 تامىزدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ عيماراتىندا اشىلعان تۋرنير ءتورت كۇن بويى «Halyk Arena» كەشەنىندە ءوتتى. پاراگۆاي, پەرۋ, ماداگاسكار, ءۇندىستان, ۋكراينا, تۇركيا, گرۋزيا, قىتاي سەكىلدى ءار تۇكپىردەگى ەلدەردەن جيىلعان جاسوسپىرىمدەردىڭ جارىسقا كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن, ءوزارا دوستىق نيەتپەن ارالاسىپ, تاجىريبە الماسۋىنا ىقپال ەتەتىن سايىستى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا نازار اۋدارىلدى.
– اقتاۋدا وتكەن كۇندەر بالالاردىڭ جادىندا ماڭگى ساقتالاتىنداي جاعداي جاساعىمىز كەلەدى. قاتىسۋشىلار ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ, مىندەتتى تۇردە دوستار تابادى, تاجىريبە الماسادى. ال ءبىز چەمپيوناتتىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەمىز. جارىستىڭ نەگىزگى ماقساتى – زەيىندى, ءبىلىمدى, ەرىك-جىگەردى قاجەت ەتەتىن بۇل سپورت ءتۇرىن ناسيحاتتاۋ. اقتاۋ ءتۇرلى دەڭگەيدەگى قوناقتاردى قابىلداۋعا دايىن. 2018 جىلى كاسپي ماڭىنداعى بەس ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرىن قابىلدادىق. سوندىقتان كەز كەلگەن ادامدى قابىلداۋعا مۇمكىندىگىمىز بار, – دەدى وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ.
اقتاۋعا اپتاپ ىستىقتا بىرنەشە كۇن ءجۇرىپ جەتكەن سايىسكەرلەردى تە شاحمات سايىسىنا قاتىستىرىپ قويماي, الدىن الا بىرنەشە سپورتتىق-مادەني شارا وتكىزىلدى, قالانى ارالاتىپ, تەڭىزگە اپاردى. «جاس قانات» ستاديونىندا اقتاۋلىق «كاسپي» كومانداسىنىڭ ويىنشىلارى تۋرنيرگە قاتىسۋشىلارعا شەبەرلىك سىنىبىن وتكىزدى, شاحماتشىلار «كاسپي» باسكەتبول كلۋبىنىڭ جاتتىعۋىنا قاتىسىپ, كاسىپقوي باسكەتبولشىلارمەن جولداستىق ماتچتار وينادى, سونداي-اق وبلىستىق مۋزەيدى ارالاپ, سۋرەت سالۋ فەستيۆالى جانە جاعاجايداعى سپورتتىق جارىستارعا قاتىستى, شاحماتتان كاسىبي مامانداردان تاجىريبە جينادى.
– ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ فۋتبول مەرەكەسىن ۇيىمداستىرعانى تاماشا بولدى. بالالار دوستاسىپ, فۋتبول ويناۋعا مۇمكىندىك الدى. دەڭگەي – جاقسى. باستىسى, بارلىعى ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ, ارقا-جارقا بولىپ جاتىر. شاحماتشى ءۇشىن فيزيكالىق دايىندىق وتە ماڭىزدى, بىرنەشە ساعات بويى تاقتاعا تەلمىرۋ ۇلكەن كۇش-قۋاتتى قاجەت ەتەدى. جاقسى دەنە دايىندىعىنىڭ بولۋى وتە ماڭىزدى. ەلىمىز كەيىنگى ايلاردا شاحمات استانالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. شاحماتتىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلە جاتقانىنا قۋانىشتىمىن. مۇندا تۇراتىن ادامدار جاقسى ءبىلىم الىپ جاتىر, ينفراقۇرىلىم دامۋدا. دەمەك, مەملەكەت دۇرىس باعىتتا كەلە جاتىر. ءبىز قازاقستاننىڭ شاحمات فەدەراتسياسىمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەيمىز. مەكتەپتەر اراسىندا ءوتىپ وتىرعان الەم چەمپيوناتى العاشقىسى ەمەس, مۇنداي تۋرنيرلەر وتكىزىلىپ كەلەدى, بىراق تۇراقتى داستۇرگە اينالمادى. ونداعان ەلدىڭ قاتىسۋىمەن وتەتىن مۇنداي چەمپيونات تۇراقتى تۇردە ءوتىپ وتىرعانىن قالايمىز, – دەدى حالىقارالىق شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ (fide) پرەزيدەنتى اركادي دۆوركوۆيچ.
سايىس بىردەن قىزا جونەلدى, ءار ەلدەن كەلگەن اۋەسقوي شاحماتشىلار دەگەننەن تۋعان ەلىنىڭ نامىسى ءۇشىن ەسەنى جىبەرمەۋگە كۇش سالدى. ەكىنشى ويىن كۇنى وقۋشىلار تاعى ەكى تۋر ويناپ, ناتيجەسىندە, ۇپاي ايىرماشىلىعىنىڭ الشاقتىعى ايقىنىراق بولا ءتۇستى. ءتورتىنشى تۋردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كەستە ايتارلىقتاي وزگەردى. 27 كوماندا قاتىسقان كىشى توپتا ءۇندىستان كومانداسى كوش باستاسا, استانا قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى ولارمەن ۇزەڭگى قاعىستىرا الدى. پولشا شاحماتشىلارى ۇزدىك ۇشتىكتى تۇيىقتاسا, استانا قالاسىنىڭ №72 مەكتەبىنىڭ وكىلدەرى 4-ورىندى مىسە تۇتتى. تاعى ءۇش كوماندا – پاۆلودار قالاسىنان كەلگەن دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ليتسەي, شىمكەنت قالاسىنان قاتىسۋشى ءو.جولداسبەكوۆ اتىنداعى № 9 IT-ليتسەي, اقتاۋ قالاسىنان قاتىسقان ن.ماراباەۆ اتىنداعى №7 مەكتەپ-ليتسەي شاحماتشىلارى سايكەسىنشە 9-11-ورىندارعا جايعاسقان.
ال 43 كوماندا قاتىسقان 18 جاسقا دەيىنگى ساناتتا تۇركيادان كەلگەن ىستانبۇل ENKA مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى العاشقى جەتىستىگىنەن جىلجىماي, كوش باستادى. 2-ورىندى ءۇندىستان كومانداسى يەلەنسە, ۇزدىك ۇشتىكتى پەرۋ قۇراماسى تۇيىندەدى. بۇل كۇنى الماتى قالاسىنىڭ رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ كومانداسى 4-ورىندا, الماتى قالاسىنىڭ م.گاندي اتىنداعى №92 مامانداندىرىلعان ليتسەيى 13-ورىندا, ال اتىراۋدان كەلگەن ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» وبلىستىق ليتسەي-ينتەرناتى 19-ورىندا بولسا, الماتى قالاسىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نزم بالالارى 28-ورىندا, ال اقتاۋ قالاسىنىڭ ءىت مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ وكىلدەرى 39-ورىندا بولدى.
ءتورت كۇنگە سوزىلعان الامان اياقتالىپ, قارت كاسپي جاعالاۋىنداعى امفيتەاتردا قورىتىندىسى جاريالانىپ, جۇلدەگەرلەر ماراپاتتالدى.
– بىرنەشە كۇنگە سوزىلعان حالىقارالىق شاحمات ءتۋرنيرى اياقتالدى. بۇل ستراتەگيالىق ماڭىزدى جارىستا ءبىزدىڭ وقۋشىلار وزدەرىنىڭ تاپقىرلىعىن, تەرەڭ ءبىلىمى مەن كوممۋنيكاتسيالىق ماشىقتارىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ استانادا شاحماتتان الەم چەمپيوناتىنىڭ اشىلۋىندا «شاحمات – بۇل ادام ساناسىن شىڭدايتىن سپورت» دەگەن ەدى. بۇل ينتەللەكتتى دامىتاتىن قىزىقتى ويىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ادامنىڭ ويلاۋىنا وڭ اسەر ەتەتىن قۇندى قۇرال ىسپەتتەس. وسى سپورت تۇرىمەن اينالىسا وتىرىپ, ءبىزدىڭ ءجاسوسپىرىم بالالارىمىز تاپقىرلىعى مەن شىعارماشىلىعىن شىڭدايدى, سونداي-اق ءوز قاتارىنا ۇلگى بولادى, دەگەن ايماق باسشىسى نۇرلان نوعاەۆ بولاشاقتا اقتاۋدا وسىنداي تۋرنيرلەر ءجيى وتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
سايىس ناتيجەسىندە 12 جاسقا دەيىنگى كشى توپتا ءۇندىستاننان كەلگەن «Velammal MHS Mogappair» مەكتەپ وقۋشىلارى بارلىق سەگىز ماتچتا جەڭىسكە جەتتى. 2-ورىن جانە كۇمىس مەدال ۋكراينانىڭ لۆوۆ قالاسىنان كەلگەن «Lviv Academic Gymnasium» كومانداسىنا بەرىلدى. 3-ورىنعا بىردەن بەس كوماندا ۇمىتكەر بولسا, ونىڭ تورتەۋى – قازاقستاننان. قولا جۇلدەگەرلەر قوسىمشا كورسەتكىشتەر بويىنشا انىقتالدى. ناتيجەسىندە, مەدالداردى استانا قالاسىنىڭ رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنەن الانبەك جاينازاروۆ, ءامىر جۇكەنوۆ, ميراس حاسەنوۆ, ايسۇلتان انەتوۆ الدى. ال 18 جاسقا دەيىنگى ۇلكەن توپتا تۋرنير اياقتالۋعا ءبىر كۇن قالعاندا ىستانبۇلدىق «Istanbul ENKA High School» مەكتەبىنىڭ شاحماتشىلارى التىن مەدالعا قول جەتكىزدى.
ەلىمىزدىڭ شاحماتشىلارى چەمپيوناتتىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن تەك 7-ورىنعا يە بولىپ كەلسە, سوڭعى كۇنى بار كۇش-جىگەرىن جۇمساۋدىڭ ارقاسىندا الماتىلىق رفمم كۇمىس الدى. ولاردىڭ
7 جانە 8-تۋرداعى ەكى جەڭىسى, كوماندالىق ۇپاي بويىنشا ءۇندىستان كومانداسىمەن تەڭەسۋگە, ال قوسىمشا كورسەتكىشتەر بويىنشا قارسىلاستارىنان باسىم تۇسۋگە ىقپال ەتتى. كۇمىس جۇلدەگەرلەر قاتارىندا ەدگار مامەدوۆ, يمانعالي اقىلباي, ءامىر يگەن, زارينا نۇرعاليەۆا, ءاليحان داۋلەت بار. وسىلايشا, «Velammal Vidyalaya alapakkam» جانە «Chennai» ءۇندىستان مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى قولا مەدال الادى. ناقتى ايتقاندا, قازاقستاندىق وقۋشىلار شاحماتتان الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس پەن قولا جۇلدەلەردى
يەلەندى.
– بۇگىن مۇندا الەمنىڭ 50-دەن اسا ەلىنەن ونداعان كوماندا جينالدى. بۇل بۇكىل الەمدەگى شاحمات قوزعالىسىنىڭ كەرەمەت تانىمالدىلىعىن جانە قازاقستاننىڭ الەمدىك شاحماتقا اسەر ەتە الاتىنىن كورسەتتى. تۋرنير جۇزدەگەن جاس شاحماتشىنىڭ مانسابىنداعى العاشقى نۇكتە بولعانىنا سەنىمدىمىن. سونداي-اق مۇندا ولار جاڭا دوستار مەن پىكىرلەستەر تاۋىپ قانا قويماي, اقتاۋدىڭ سۇلۋلىعىنان ءلاززات الىپ, قازاق مادەنيەتىن جاقىنىراق تاني تۇسكەنىنە كۇمانىم جوق, دەگەن قازاقستان شاحمات فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر تۋرلوۆ شاحماتتىڭ ماڭىزدىلىعىن جانە ونىڭ بۇكىل الەمدە تانىمالدىلىعىن ايتىپ, بارلىق قاتىسۋشىنىڭ كەلەشەگىنە ساتتىلىك تىلەدى.
شاحمات سايىسىندا ۇندىستاندىقتارمەن «ايقاسىپ», جۇلدىزى جارقىراپ الدا كەلگەن, ياعني توپتىق ەسەپتە 1-ورىن العان تۇرىك كومانداسىنىڭ ويىنشىسى يشيك دجان «چەمپيونات بارلىق قاتىسۋشى ءۇشىن ۇلكەن شاحمات مەرەكەسى بولدى. مۇنداي جارقىن اسەردى بۇرىن-سوڭدى شاحمات ءىس-شارالارىندا كەزدەستىرمەدىم. چەمپيونات وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى», دەپ ءوز اسەرىن جەتكىزدى.
سپورتتا, ونەردە بولسىن كاسىبي مامان اۋەسقويلىقتان باستالادى. شاحماتتا بولاشاق جۇيرىكتەردى دايارلاۋ ءۇشىن جاستاردى قىزىقتىرۋ اسا ماڭىزدى. اقتاۋدا وتكەن چەمپيونات وسى تۇرعىدا ءوز ماقساتىنا جەتتى, نەبىر تالانتتى جاستار تانىلدى, ىرىكتەلدى. كاسپي جاعاسىندا وت شاشۋلاتىپ اياقتالعان سايىس تالاي ءجاسوسپىرىمنىڭ جۇرەگىنە ۇشقىن تاستادى دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل جولى ەلىمىزگە كۇمىس پەن قولانى سىيلاعان جاسوسپىرىمدەردىڭ بولاشاقتا التىنمەن اپتالعان نەبىر قوماقتى جۇلدەلەردى ەنشىلەيتىنى انىق.
