تاپ قازىر بازالىق ينفلياتسيا G-20 ەلدەرىنىڭ بارلىعىندا دەرلىك تۇتىنۋشىلىق ينفلياتسيا قارقىنىنان اسىپ تۇر. وسى جانە باسقا دا ەكونوميكالىق احۋال تۋراسىندا AERC-ءتىڭ كەزەكتى ماكروەكونوميكالىق شولۋىندا ەگجەي-تەگجەيلى بايان ەتىلەدى.
AERC دەرەگىنشە, قاڭتار-مامىردا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىسى 13 پايىزعا وسكەن, ال وسى ۋاقىت ارالىعىندا شىعىن ءوسىمىنىڭ قارقىنى كىرىس كولەمىنەن 2 ەسە ارتىق (28 پايىز) بولعان. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي كەلەشەكتە قىسقارتىلاتىن شىعىندار كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي قالىپتاسۋىنا الىپ كەلۋى ىقتيمال. ونداي جاعدايدا ۇلتتىق قور ترانسفەرتتەرىنسىز نەمەسە مەملەكەتتىك قارىزدى شىعارۋسىز قارجىلاندىرۋ مۇمكىن بولماي قالادى.
ورتالىق ساراپشىلارى جاھاندىق ينفلياتسيا ءوسىمىنىڭ باياۋلاۋى قازاقستانعا دا وڭ اسەر ەتىپ جاتىر دەپ پايىمدايدى. 2023 جىلدىڭ ماۋسىمىندا جىلدىق ينفلياتسيا ەلىمىزدە 14,6 پايىز بولدى (ەڭ قاتتى ءوسىم بىلتىر جەلتوقساندا تىركەلگەن – 20,3 پايىز). الايدا جانار-جاعارماي ونىمدەرىنىڭ كورشىلەس ەلدەرگە جاپپاي ساتىلۋىنان ىشكى نارىقتى قورعاۋ ماقساتىندا ۇكىمەت 2023 جىلى ساۋىردە وتىن ونىمدەرىنە قاتىستى شەكتى باعانى بەكىتتى.
بۇل جولعى شولۋدا AERC ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق وسىمىنە قاتىستى بولجامىن جاقسارتقان. بازالىق ستسەناريگە سايكەس بيىل ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمى ء(ىجو) جيىنتىق سۇرانىس مودەلى بويىنشا 4,3 پايىزعا جەتۋگە ءتيىس. جيىنتىق ۇسىنىس مودەلى بويىنشا بولجام 4,2-دەن 4,3 پايىزعا تاۋىرلەنگەن. ال جانار-جاعارمايعا شەكتى باعانىڭ بەكىتىلۋى ينفلياتسيانى 11,2 پايىزعا دەيىن جەدەلدەتىپ جىبەرۋى مۇمكىن.
2023 جىلى قاڭتار-ماۋسىمدا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا 6717,6 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بۇل بىلتىردىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 13,1 پايىزعا كوپ.
«بيىل ماۋسىمدا ىسكەرلىك بەلسەندىلىك يندەكسى ءبىرشاما باياۋلاپ (51,1), ساۋىردەن بەرى 0,4 تارماققا تومەندەدى. ماۋسىمدا قىزمەت كورسەتۋ جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبى سەكتورىندا جاقسارۋ بايقالدى. ءوندىرىس پەن قۇرىلىستا ىسكەرلىك بەلسەندىلىك كورسەتكىشى ايتارلىقتاي تومەندەدى (48,4 جانە 47,7 بولىپ)», دەلىنەدى شولۋدا.
AERC ۇسىنىپ وتىرعان بازالىق بولجامعا سايكەس بيىل Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى باررەلىنە 83 دوللارعا جەتۋگە ءتيىس. بۇعان دەيىنگى ماكروەكونوميكالىق شولۋمەن سالىستىرعاندا اتالعان ماركاعا قاتىستى باعا ءبىراز تومەندەگەن (بۇرىن باررەلىنە 84,9 دوللار دەپ بولجانعان). وزگەرىستىڭ ەنگىزىلۋى مۇنايعا دەگەن الەمدىك سۇرانىستىڭ تومەندەۋ تاۋەكەلىمەن بايلانىستى ەكەن.
«بىرىنشىدەن, وپەك+ قاتىسۋشى-ەلدەرى مۇناي ءوندىرىسىن قوسىمشا قىسقارتۋعا كەلىستى. 3 شىلدەدە ساۋد ارابياسى ءوندىرىستى تامىزعا دەيىن تاۋلىگىنە 1 ملن باررەلگە دەيىن قىسقارتۋعا شەشىم قابىلدادى. بۇل ساۋد ارابياسىنداعى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ تاۋلىگىنە 9 ملن-عا دەيىن قىسقارۋىنا الىپ كەلەدى. سول ۋاقىتتا رەسەي تامىزدا مۇناي ەكسپورتىن تاۋلىگىنە 500 مىڭ باررەلگە ازايتاتىنىن مالىمدەدى. وپەك+ ەلدەرى تاراپىنان مۇناي ءوندىرىسىن قىسقارتۋعا قاتىستى مۇنداي شارالاردان كەيىن قاتىسۋشى ەلدەر مۇناي ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىس تومەندەپ كەتەر مە ەكەن دەپ قاۋىپتەنەدى. ەكىنشىدەن, قىتايدا ءوندىرىس بەلسەندىلىگى قىسقارىپ, بۇل سۇرانىستى السىرەتىپ جاتىر. اتالعان كورسەتكىشتىڭ تومەندەۋى قىتايدا وسىمەن ءۇشىنشى اي قاتارىنان بايقالىپ وتىر», دەيدى ساراپشىلار.
