الايدا دەپوزيتتەرىندەگى قاراجاتتارى ماكسيمالدى كەپىلدىك مولشەرىنەن اساتىن سالىمشىلار نە ىستەۋى كەرەك؟ بۇل جاعدايدا ولاردى جيناق اقشالارىن قاشان جانە قانداي كولەمدە الاتىندىعى مازالايتىنى راس.
ليتسەنزياسىنان ايىرىلعان بانك سالىمشىلارىنا كەپىلدىك مولشەرىنەن تىس سومالاردى سول بانكتىڭ تاراتۋ كوميسسياسى جۇزەگە اسىرادى. ونى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى تاعايىندايدى. تاراتۋ كوميسسياسى بانك ىستەرىن اياقتاۋ جانە كرەديتورلارمەن ەسەپ ايىرىسۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شارالار قابىلدايدى. ولاردىڭ قاتارىندا دەپوزيتتەرىندەگى اقشالارى كەپىلدىك بەرىلگەن ماكسيمالدى وتەم سومالارىنان اساتىن جەكە تۇلعالار دا بار.
كرەديتورلاردىڭ تالاپتارى كەزەكتىلىك تارتىبىنە قاراي قاناعاتتاندىرىلادى. ول «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بانكتەر جانە بانك قىزمەتى تۋرالى» زاڭدا بەلگىلەنگەن. كرەديتورلاردىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرۋدىڭ 10 كەزەكتىلىگى بار. تاراتىلاتىن بانكپەن ەرەكشە قارىم-قاتىناسى جوق جەكە تۇلعالاردىڭ كەپىلدىك مولشەرىنەن تىس سومالارى بويىنشا تالاپتارى ءتورتىنشى كەزەكپەن قاناعاتتاندىرىلادى.
اتاپ ءوتۋ كەرەك, تاراتۋ كوميسسياسى جەكە تۇلعالاردىڭ بانك شوتتارى بويىنشا تالاپتارىن كرەديتورلاردىڭ تىزىلىمىنە ءوز بەتىمەن ەنگىزىپ, ولارعا بۇل تۋرالى جازباشا حابارلاما جىبەرەدى. وسىلايشا, سالىمشىلار ءۇشىن دەپوزيتتەرى بويىنشا كەپىلدىكتەن ارتىق اقشالارىن الۋ ماقساتىندا بانكتىڭ تاراتۋ كوميسسياسىنا بولەك ءوتىنىش بەرۋدىڭ قاجەتى جوق.
تاراتۋ كوميسسياسى كەزەكتىلىك بويىنشا تولەمدەردى تاراتىلاتىن بانكتىڭ اكتيۆتەرى مەن م ۇلىكتەرىن ساتۋدان تۇسكەن اقشا بۇرىن بەرىلگەن نەسيەلەر, ونىڭ ىشىندە قارىز العان پروبلەمالىق كليەنتتەرگە قاتىستى تۇسكەن اقشا ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرادى. ءاربىر تاراتىلاتىن بانكتىڭ اكتيۆتەرىنىڭ مولشەرى مەن ساپاسى ارقالاي بولاتىندىقتان, كرەديتورلار, ولاردىڭ ىشىندە 4-كەزەكتەگى كرەديتورلار الدىنداعى بەرەشەكتەردى وتەۋدىڭ قانداي دا ءبىر تياناقتى مەرزىمى قاراستىرىلماعان.
ء«بىر كەزەكتەگى بارلىق مويىندالعان تالاپتاردى قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن اقشا وسى كەزەكتەگى كرەديتورلار اراسىندا سول كرەديتورلاردىڭ تالاپتارى تىزىلىمىنە سايكەس قاناعاتتاندىرىلۋعا جاتاتىن تالاپتار سوماسىنا ۇيلەسىمدى تۇردە ۇلەستىرىلەدى. بۇل جەردە بانكتى تاراتۋ بارىسىندا قانداي دا ءبىر كەزەكتەگى كرەديتورلاردىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەردى وتەۋگە اقشانىڭ جەتپەي قالۋ قاۋپى بار», دەدى قدكبق پروبلەمالىق بانكتەرمەن جۇمىس ىستەۋ جونىندەگى باسقارماسىنىڭ باستىعى نازگۇل الماساەۆا.
ايتا كەتۋ كەرەك, بانكتى تاراتۋ بارىسىندا كرەديتورلار كوميتەتى قۇرالادى. ونداعى ماقسات – كرەديتورلاردىڭ مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ جانە شەشىمدى سولاردىڭ قاتىسۋىمەن قابىلداۋ. كوميتەتتىڭ قۇرامىنا ءاربىر كەزەكتىلىكتەگى كرەديتورلار ساناتىنان تالاپ ەتۋ سوماسى ەڭ جوعارى ءبىر وكىلدەن كىرەدى.
سوندىقتان كرەديتورلاردىڭ, ولاردىڭ ىشىندە 4-كەزەكتەگى كرەديتورلاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن بۇل كوميتەتتىڭ قۇرامىنا ەنۋدەن جانە ونىڭ وتىرىستارىنا قاتىسۋدان باس تارتپاۋ كەرەك.
قدكبق ءوز كەزەگىندە اقشادان ايىرىلىپ قالۋ قاۋپىن بارىنشا ازايتۋ ماقساتىندا قاراجاتتى دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشى بانكتەردە ساقتاۋدىڭ ويلاستىرىلعان, اقىلعا قونىمدى ستراتەگياسىن ۇستانۋعا كەڭەس بەرەدى. قور ماماندارى جيناق اقشانى قورعاۋ ءۇشىن ونى ءارتۇرلى بانكتەردە ماكسيمالدى كەپىلدىك مولشەرى شەگىندە ورنالاستىرۋ قاجەتتىگىن العا تارتادى.
