مينيستر عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا عيماراتىندا ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى. سونداي-اق باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگىندە مينيسترلىكتىڭ قۇزىرەتىنە كىرەتىن ماسەلەلەر بويىنشا ازاماتتاردى قابىلدادى.
باعدات مۋسين اۋەلى باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆپەن بىرگە وڭىرلىك Jaiq-Hub كەڭسەسىندە بولعان ەدى. ءمينيستردىڭ كەلۋىمەن ورايلاس اشىلعان كەڭسە Astana Hub حالىقارالىق تەحنوپاركىنىڭ بولىمشەسى رەتىندە قىزمەت ەتپەك. وسىعان دەيىن ەلىمىزدىڭ بەس قالاسىندا – تالدىقورعان, تاراز, قىزىلوردا, اقتوبە جانە سەمەيدە قىزمەتىن باستاعان بۇل ورتالىقتىڭ بولىمدەرى بيىل قازاقستاننىڭ 17 ايماعىندا اشىلىپ, جۇمىس باستاماق ەكەن. ءبىزدىڭ وڭىردە دە يننوۆاتسيالىق ءىت-جوبالاردى دامىتىپ, ءتيىستى مامانداردى دايارلاۋمەن اينالىساتىن Jaiq-Hub – جەرگىلىكتى IT-كوميۋنيتي – ستارتاپتاردى, ينۆەستورلاردى جانە مەنتورلاردى ءبىر جەرگە جيناپ, مۇددەلەس ەتەتىن ورتالىققا اينالادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل جەردە دايىندالعان ستارتاپ-جوبالاردىڭ ينكۋباتسيالىق كەزەڭىندە كاسىپكەرلىك الىپپەسىن وقىتۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋعا كومەكتەسۋ, قارجى ەسەبىن جۇرگىزۋ جانە PR-قولداۋ جاسالادى.
– Jaiq Hub باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى جاستار مەن IT قوعامداستىعى ءۇشىن تارتىمدى ورتالىق بولادى دەگەن سەنىمدەمىز. ءبىز ايماقتا Astana Hub ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن تاراتۋدى, ستارتاپتار ءۇشىن ينكۋباتسيالىق باعدارلامانى جانە IT قاۋىمداستىعى ءۇشىن ءتۇرلى ءىس-شارالاردى وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. Jaiq Hub كەڭسەسىنىڭ اشىلۋى ايماقتىڭ IT سەكتورىن دامىتۋداعى ماڭىزدى قادام بولماق. جاستاردىڭ ارمانىن جۇزەگە اسىرىپ, ءىت سالاسىندا تابىسقا جەتۋگە كومەكتەسەتىنىنە سەنىمدىمىز, دەدى Astana Hub دامۋ كەڭسەسىنىڭ ايماقتىق ديرەكتورى ايدا دۋسوۆا.
Jaiq Hub-تىڭ وڭىرلىك مەنەدجەرى وماربەك ءتاشىمنىڭ ايتۋىنشا, قازىر بۇل جەردە نەگىزىنەن روبوتتەحنيكا بويىنشا جوبالار قولعا الىنىپ, ءىت باعىتىندا ساباق بەرەتىن كوپتەگەن مۇعالىم دايىندالعان. تۇلەكتەردىڭ اراسىندا رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق سايىستاردا جۇلدە العان جەڭىمپازدار دا كوپ. بۇعان قوسا شاعىن كولەمدى FPV-كۆادروكوپتەرلەردى ارنايى تراسسالاردا جارىستىراتىن درون-رەيسينگ ماماندارى دا وسى جەردە وقىتىلىپ جاتىر ەكەن.
– مۇنداي درونداردىڭ جىلدامدىعى ساعاتىنا 250-300 شاقىرىمعا جەتەدى. ونى باسقارۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەيدى. بۇل دروندى تەك ارنايى كوزىلدىرىكتىڭ كومەگىمەن باسقارۋعا بولادى. ونەردىڭ بۇل ءتۇرى ەلىمىزدە جاڭا عانا جەتىلىپ كەلەدى. حالىقارالىق جارىسقا قاتىسىپ, جۇلدەگەر بولعان قاراعاندىلىقتىڭ جاسى 10-دا عانا. ءبىز وسى ونەردى دامىتىپ, سپورتتىڭ ءبىر ءتۇرى رەتىندە حالىققا كەڭىنەن تانىتقىمىز كەلەدى, دەيدى «Aspan-درون» سەرىكتەستىگىن قۇرعان اسلانبەك ءامينوۆ.
باعدات مۋسين جاستاردىڭ بۇل تالپىنىسىن بارىنشا قولدايتىنىن ايتتى. ءىت-تەحنولوگيانىڭ بۇل باعىتىن دامىتۋ بولاشاقتا توتەنشە جاعدايلار كەزىندە, ءومىردىڭ باسقا دا سالالارىندا دا پايدالى بولۋى مۇمكىن. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وسىنداي توسىن دا تىڭ باعىتتارعا قىزىعۋشىلاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى, ولاردى بارىنشا قولداۋ قاجەت.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى ورال قالاسىنداعى وقۋشىلار سارايىندا روبوتتەحنيكا ۇيىرمەسىندە دايىندالاتىن 150-دەن اسا وقۋشىنىڭ دا جەتىستىكتەرىمەن تانىستى. سونداي-اق قاراشىعاناقتاعى مۇناي سەرۆيسىن تسيفرلاندىرۋ, بقو اۋداندارىنداعى ابونەنت سانىن ەسەپتەپ, اۋىز سۋ سۋبسيدياسىن اۆتوماتتى تۇردە شىعاراتىن جاڭا جۇيە سەكىلدى ءىت-جوبالاردى كورىپ, جوعارى باعا بەردى.
بۇدان سوڭ عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا عيماراتىندا جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسكەن سالا باسشىسى بايلانىس, اقپاراتتاندىرۋ, ەلەكتروندىق ۇكىمەت, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى بايانداپ بەردى.
– قازىر ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ eGov mobile موبيلدىك قوسىمشاسى ارقىلى 1 مىڭنان اسا قىزمەت كورسەتىلەدى. جاقىندا عانا پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي «وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى» ىسكە قوسىلدى. بۇل مودەل ەلىمىزدە تۇرىپ جاتقان بارلىق وتباسىن قامتيدى. ياعني وسى جوبا اياسىندا ەلدەگى 6,3 ملن وتباسىنىڭ 80 پارامەتردەن تۇراتىن اقپاراتى جۇيەلەنىپ, تسيفرلىق قالىپقا ءتۇستى. سول ارقىلى ءبىز ءار وتباسىندا قانشا بالا بار, ولار بالاباقشامەن قامتىلعان با, جىلجىمايتىن م ۇلىگى بار ما, تابىسى قانداي, ت.ب. دەرەكتەرىن جۇيەلەدىك. ءبىز قازىر قولىمىزداعى بۇكىل اقپاراتتى وڭدەپ, وتباسىلاردى توپتارعا بولدىك, ەندى مۇقتاج جانۇيالارعا ولار ءوتىنىش جازباي تۇرىپ-اق كومەكتەسۋدىڭ تەتىگى بار. ەگەر بۇرىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) الۋ ءۇشىن كوپتەگەن انىقتاما جيناۋ قاجەت بولسا, قازىر ونىڭ كەرەگى بولماي قالدى. ياعني قازىر ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىز تۋرالى بارلىق اقپارات قولىمىزدا تۇر. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك كومەكتى جالعىز تۇيمەنى باسىپ-اق راسىمدەي الامىز. مىسالى, ءسابي دۇنيەگە كەلگەندە راسىمدەلەتىن كوپ قۇجاتتى قازىر ۇيدە وتىرىپ جالعىز حابارلاما جىبەرىپ رەتتەۋگە بولادى, دەيدى باعدات مۋسين.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە «تسيفرلىق نوتياريات» سەرۆەرى دە ىسكە قوسىلعان. بۇل ارقىلى كەز كەلگەن وتانداسىمىز وزىنە قاجەتتى ءتۇرلى سەنىمحاتتى نوتاريۋستىڭ كابينەتىنە بارماي-اق جازدىرىپ الا الادى.
– ءبىز ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالىنا مەديتسينا سالاسىنداعى بارلىق اقپاراتتى دا شوعىرلاندىرىپ جاتىرمىز. بۇل – ءار ازامات ءۇشىن ماڭىزدى. بۇل بازادا ءتىپتى ءار پاتسيەنتكە جازىپ بەرىلگەن ءدارى-دارمەك تۋرالى اقپاراتقا دەيىن جيناقتالادى. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ءبىز بۇل ءىستى ابدەن تياناقتاپ, بارلىق مەديتسينالىق اقپارات الاقانداعىداي كورىنىپ تۇراتىن دارەجەگە جەتكىزەتىن بولامىز, دەدى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى. وتكەن جىلى عانا مەملەكەت باسشىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ تسيفرلاندىرىلۋى جونىندە سىن ايتقان بولاتىن. باعدات ءمۋسيننىڭ پىكىرىنشە, بۇل مەديتسينا سالاسىنداعى ءتۇرلى جۇيەنىڭ ءوزارا ۇيلەسپەۋىنەن بولعان. بولاشاقتا تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تىزە قوسىپ, اتالعان كەمشىلىكتەردى جەدەل جوندەمەك.
ساپار بارىسىندا تسيفرلىق سالا باسشىسى وبلىس اكىمى ناريمان تورەعاليەۆپەن كەزدەستى. كەزدەسۋ كەزىندە تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ءوڭىردى دامىتۋ بويىنشا وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. مينيستر مەن اكىم بايلانىس پەن ينتەرنەتتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جول كارتاسىنا قول قويدى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
