2-5 جاستاعى بالالارعا ارنالعان «وركەندەۋ» باعدارلاماسى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى – ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى فاتيما جۇمابەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, جوبانىڭ جاڭاشىلدىعى مەن قۇندىلىعى قازىرگى كەزەڭ ءۇشىن ماڭىزدى.
– قازىرگى تاڭدا ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ جاس ۇرپاقتىڭ بىلىمىمەن عانا ەمەس تاربيەسىنىڭ تەرەڭدىگىمەن دە ولشەنەتىنى بەلگىلى. ۇلتىمىزدىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت – تاربيەلى, ءبىلىمدى, جان-جاقتى, باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاق تاربيەلەۋ. وسى ورايدا مەكتەپكە دەيىنگى كەزەڭدە بالانىڭ تاربيەسىن ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەۋ ءارى ونى زاماناۋي ادىستەمەلەرمەن, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋ ماڭىزدى. مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردا پەداگوگتەردىڭ كاسىبي تۇرعىدان ۇزدىكسىز ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. ءوزارا ارىپتەستىك ءىس-قيمىل ورناتۋ ارقىلى اتا-انالاردىڭ ءبىلىم بەرۋ ىسىنە تارتۋ ءارى بالانى «ويىن ارقىلى وقىتۋ» قاعيداتى بويىنشا تاربيەلەۋ وتە وزەكتى ماسەلە, – دەيدى فاتيما جۇمابەكوۆا.
اتالعان قاعيداتتى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا «وركەندەۋ» ۇلتتىق تاربيە باعدارلاماسى استانا قالاسىنىڭ №36 «بالاپان» جانە №75 «بالالىق شاق» مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا تاجىريبەدەن وتكىزىلدى. جوبا اۆتورىنىڭ ايتۋىنشا, باعدارلامانىڭ جاڭاشىلدىعى وتاندىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندە وتە سيرەك كەزدەسەتىن, ادامزاتتىڭ دانالىعى مەن تاجىريبەسىن وزىنە جيناقتاعان بىرەگەي تاربيەنىڭ تىرەگى بولاتىن مازمۇندى قامتيدى. ۇرپاق تاربيەلەۋدىڭ باستى ۇستانىمى رەتىندە ۇلى دالا دانالارىنىڭ «ىزگىلىك ءىلىمى», «حال ءىلىمى», «جان قۋاتى ءىلىمى», «تولىق ادام», «ار ءىلىمى» ىلىمدەرىنە نەگىزدەلىپ, بابالار ۇلاعاتى تاعىلىم مەن تاربيەگە ارقاۋ بولادى, اعارتۋشى ۇلت ۇستازدارىنىڭ ۇستانىمدارى باسشىلىققا الىنادى. ءاربىر بالامەن ءىس-ارەكەتتىڭ بارىسى ىزگىلىككە, قايىرىمدىلىق پەن باۋىرمالدىققا باعىتتالادى.
سونداي-اق جاس كەزەڭدەرىنە سايكەس بالا يگەرۋگە ءتيىستى ءبىلىم, ىسكەرلىك پەن داعدىلاردى قالىپتاستىرۋدا باعدارلاما مازمۇنى «رۋحاني تاربيە الەمى», «ەلتانۋ الەمى», «زياتكەرلىك الەمى», «ونەر الەمى», «سالاماتتانۋ الەمى» باعىتتارى بويىنشا جۇيەلەندى. بۇعان قوسا «اتا مۇراسى», «اجە دانالىعى», «اكە ونەگەسى», «انا تاربيەسى» اتا-انالار قاۋىمداستىعىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى الەۋمەتتىك جاعدايدى, وتباسى قۇندىلىقتارىن, ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مەن مادەني ەرەكشەلىكتەر ەسكەرىلىپ, بالاعا كوركەم مىنەز-قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن. «اتا-انا, بالا, پەداگوگ» ۇشتىك وداعىنىڭ بىرتۇتاستىعىن ورنىقتىرۋ, بالامەن جۇمىستى اتا-انالارىمەن, قورشاعان ورتامەن ءوزارا ىنتىماقتاستىقتا قۇرۋ اسا ماڭىزدى.
«وركەندەۋ» ۇلتتىق تاربيە باعدارلاماسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى كۇلان تۇرىسبەكقىزىنىڭ پىكىرىنشە, ۇلتتىق تاربيە بالاباقشادان باستالىپ, مەكتەپتە جالعاسىن تابادى. «وتباسىندا انا تىلىندە جاقسى سويلەۋگە, سويلەم قۇراپ ويىن جەتكىزۋگە داعدىلانادى. اجەسىنىڭ ايتقان ەرتەگىلەرىن تىڭداپ, ءار نارسەنى تانىپ بىلۋگە قىزىعۋشىلىعى ارتادى. اكەسى مەن اناسىنىڭ ايتقان اقىلىن تىڭداپ, ايتقاندارىن ورىنداۋعا تالپىنادى. اتاسىنان «جەتى اتاسىن» سانامالاپ ايتۋدى ۇيرەنەدى. سول ارقىلى بالانىڭ بويىندا وتباسىلىق قۇندىلىق قالىپتاسادى», دەيدى ول.
– بالاباقشامىزدا 2020 جىلدان باستاپ «وركەندەۋ» ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن جوبا ىسكە قوسىلدى. وسىنىڭ اياسىندا باعدارلاما اۆتورلارىمەن بىرلەسە كوپتەگەن جۇمىس جۇرگىزىلىپ, قالالىق, رەسپۋبليكالىق سەمينارلار وتكىزىلدى. باعدارلاما مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋ سالاسى بويىنشا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ «مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ستاندارتىنا» جانە تيپتىك وقۋ جوسپارىنا سايكەس دايىندالدى. باعدارلامادا بالا تاربيەسىندەگى اتا-انالارمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋعا باسا نازار اۋدارىلعان, – دەيدى استانا قالاسىنداعى №36 «بالاپان» بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ز.يمانباەۆا.
