مەديتسينا • 21 ماۋسىم, 2023

ساقتاندىرۋ قورىندا قوردالانعان ماسەلە كوپ

1140 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل اراسىندا مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا قاتىستى سىن-پىكىر ايتىلىپ ءجۇر. ونىڭ دەنى ساقتاندىرۋ پاكەتىندەگى مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىنە قاتىستى قوردالانعان تۇيتكىلدەر. «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىندا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا قاتىستى كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلە قارالدى.

ساقتاندىرۋ قورىندا قوردالانعان ماسەلە كوپ

دوڭگەلەك ۇستەلگە پارلامەنت ءماجى­لى­سىنىڭ دەپۋتاتتارى, الەۋمەتتىك مەدي­تسي­نالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ توراعا­سى ءسابيت احمەتوۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قار­­جى مينيسترلىگى, جەكەمەنشىك مەدي­تسينالىق كلينيكالاردىڭ جانە ولاردىڭ سالالىق بىرلەستىكتەرىنىڭ باسشىلارى, مەديتسينالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى قا­تىستى. الدىمەن ءبىز دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ ماقسات-مىندەتى جايىندا «اق جول» پار­تياسىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆتان سۇراپ بىلگەن ەدىك.

– مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا قاتىستى حالىقتان, ونىڭ ىشىندە جۇمىس بەرۋشىلەردەن پارتياعا نارازىلىق ءتۇسىپ جاتىر. ءتىپتى بىرەر اي جۇمىسى توق­تاپ, تولەم جاساماعان پاتسيەنتتەر­دىڭ ارا­سىن­دا ساقتاندىرۋ پاكەتىندەگى ءتيىستى كومەكتى تولىق الماعاندار بار ەكەن. بە­يىندى ماماندارعا قارالۋ قيىن. پارتياعا جەكەمەنشىك مەديتسينالىق كلي­­نيكالار­دان دا ارىز-شاعىم كوپ تۇسە­دى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينالىق ساق­تان­دىرۋ قورىنىڭ مەملەكەتتىك جانە جەكە­مەنشىك اۋرۋحانالارعا كوزقاراسى ەكى بولەك. بۇل – دۇرىس ەمەس. سەبەبى كون­ستيتۋتسيا بويىنشا مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك قىزمەتتىڭ قۇزى­رى تەڭ. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, وسى مەدي­تسي­نا­لىق ساقتاندىرۋدى ناعىز نا­رىق­­تىق جولعا سالۋىمىز كەرەك. ويتكەنى ءاربىر ادام ءوزىنىڭ دەنساۋلىعىنا ءوزى جاۋاپ­تى. مۇندا اركىم جەكە تولەمدەرىن دەربەس شوتىنا جيناعانى تيىمدىرەك. سونداي-اق پاتسيەنت قاي ەمحاناعا, قانداي دارىگەرگە قارالاتىنىن ءوزى شەشۋگە ءتيىس, دەيدى ازات پەرۋاشەۆ.

وسىدان سوڭ, الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ توراعاسى ءسابيت احمەتوۆ ءمامس-ءتى ۇيلەستىرۋدەگى ماقسات-مىندەتتەرمەن قوسا كەدەرگىلەردى جىپكە ءتىزىپ باياندادى.

– تۇسىنىكتىرەك بولۋ ءۇشىن ءمامس جۇ­يەسىن ەنگىزۋ يدەياسى نەدەن باستالعانىن, قازىر قانداي ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرىپ, قاي باعىتتا دامىپ جاتقانىمىزدى حابارلايىن. ءمامس-ءتى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىس 2015 جىلى باستالدى. مە­دي­تسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ پاكەتىن كە­زەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ ارقىلى مەملە­كەتكە, بيۋدجەتكە ارتىق سالماق سالماۋ كو­ز­دەل­دى. بىراق ءىس جۇزىندە بارلىعى باسقا­شا ءوربىدى. بيۋدجەتكە سالماق كوبىرەك ءتۇس­تى. قارجىلاندىرۋ ارتتى. بىزدە ءمامس جۇيەسىنەن كەيىنگى جەتىستىكتەر بار. جو­عارى تەحنولوگيالىق وپەراتسيالارعا, دياگ­­نوستيكا, وڭالتۋعا بولىنەتىن قارجى ارتتى. سونىمەن قاتار دارىگەرلەر مەن ورتا بۋىن مامانداردىڭ جالاقىسى ءوس­تى. بۇدان باسقا دا ءتيىمدى تۇستارى بار­شىلىق. قازىر ءمامس-ءتى دامىتۋدىڭ الۋان نۇسقالارى تالقىلانىپ جاتىر. نەگىزى ءمامس-ءتى ەنگىزەردە گەرمانيا, ەۋروپا تاجىريبەلەرى ەسكەرىلگەن. بۇل جۇيەنىڭ باعاسىن قازىر بەرە المايمىز. ويتكەنى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ كە­شەگى پاندەميادا عانا ناقتى ىسكە اسا باس­تادى. ساناۋلى جىلدا ءمامس تۋرالى بىرجاقتى شەشىم شىعارۋ ەرتە سەكىلدى. سەبەبى جۇيە ءوزىنىڭ الەۋەتىن ءالى تولىق كورسەتە المادى. ال ەۋروپالىقتاردىڭ ساقتاندىرۋ قورى بويىنشا ونداعان, جۇزدەگەن جىلدىق تاجىريبەسى بار, دەگەن ءسابيت احمەتوۆ ءمامس جۇيەسىندەگى بۇدان وزگە دە ماسەلەلەردى قاۋزادى. سو­نىڭ ىشىندە ءمامس-ءتى تسيفرلاندىرۋعا قاتىس­تى كەمشىلىك قامتىلدى. ول ءسوزىن تۇيىن­دەي كەلە جەكەمەنشىك جانە مەم­لەكەتتىك ەمحانالاردىڭ اراسىندا باسە­كە­لەستىك ارتسا, مۇنداي وڭ وزگەرىس مەدي­تسينا­لىق كومەكتىڭ ساپاسىنا اسەر ەتەتىنىن ايتتى.

باسقوسۋعا قاتىسقان جۇمىس بەرۋشى­لەر قوردىڭ بيۋدجەتى مەن قارجىلىق اعىن­دا­رىن جاريا ەتىپ, ءاربىر قاتىسۋشى­نىڭ جەكە جيناقتارىن ساقتاۋدى ۇسىن­دى. ارينە, وسى تۇستا مەديتسينالىق كو­مەك­تىڭ ساپاسى, ۇزىن-سونار كەزەكتە ءسوز بولدى. توقسان اۋىز ءسوزدى تۇيىندەي كەلە «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى­نىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ الدا ءمامس بويىنشا تاعى دا كەزدەسۋ وتكىزىپ, ماسەلە­نى تالقىلاۋعا جەكە ەمحانالار مەن بيزنەس وكىلدەرىن شاقىرۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار