قوعام • 05 ماۋسىم, 2023

«Jasyl el» – ەڭبەككە باۋلۋ مەكتەبى

335 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە «Jasyl el» جاساعى جاساقتالىپ جاتىر. 19 جىل قاتا­رىنان ۇيىم­داستىرىلىپ كەلە جاتقان باعدارلاما كومەگىمەن 14 پەن 35 جاس ارالىعىنداعى جاستار جۇمىسقا قابىلدانادى. وسىلايشا ەلىمىزدەگى 30 مىڭنان اسا ازامات ەڭبەككە ارالاسادى.

«Jasyl el» – ەڭبەككە باۋلۋ مەكتەبى

ەلىمىزدە 2005 جىلدان بەرى «Jasyl el» باعدارلاماسى تۇراقتى ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. بىلتىر ىلكىمدى ءىستىڭ يگىلىگىن استانا قا­لاسى بويىنشا 4 208 جاس كورسە, بيىل 4 200 ەلوردالىق ەڭبەككە ارالاسادى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى بۇل جوبا كومەگىمەن قازىر 21-35 جاس ارالىعىنداعى جۇمىسسىز جاستار عانا ەمەس, مەكتەپ وقۋشىلارى دا تابىس تابا الادى.

– «Jasyl el» جوباسى – مەملە­كەتتىڭ ەل ەرتەڭىنە دەگەن ۇلكەن قامقورلىعى. باعدارلاما باستاۋ العالى ميلليونداعان جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. ەلىمىز ءالى دە جا­سىل جەلەككە ورانا بەرەدى. بىز­دە 14 جاستاعى بالا كامەلەتتىك جاسقا تولما­عان­­دىقتان, ەڭبەك كو­دەكسىنە سايكەس 4 سا­عات جۇمىس ىستەيدى. جوباعا قاتىساتىن جاس­تاردىڭ بارلىعى جابدىقتار­مەن قام­تاماسىز ەتىلەدى. ودان بو­­لەك, اي سايىن 65 مىڭ تەڭگە جا­لاقى تولەنەدى. جىل سايىن «Jasyl el» ساربازدارى قاتارىن­دا جۇمىس ىستەۋگە قىزىعۋشىلىق تانىت­قان جاستاردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ولار قالامىز­دىڭ قۇ­رىلىس نىسانىندا ءارتۇرلى سا­­نات­­تاعى شەبەرلەردىڭ (قۇرى­لىس ين­جەنەر­لەرى, تەحنولوگتار, مون­­تاج-قۇرىلىس جۇ­­مىس­تارى­نىڭ شە­بەرلەرى) كومەكشى­سى قىز­­مەت­تەرىن, قالا ماڭىنداعى «جا­سىل بەل­­­دەۋدە» اعاش وتىرعىزۋ, تال­دار مەن كو­شەت­تەردى قوپسىتۋ جانە سۋارۋ (سۇيەلدى قا­يىڭ, ۇساق جا­پى­راقتى شەگىرشىن, كادىمگى قا­را­عاي, كودە, بوز جيدە, تەرەك), اعاش­تار مەن كوشەتتەرگە كۇتىم جاساۋ جۇمىستارى ار­­قىلى تابيعات پەن قالا كەلبەتى ۇن­دەس­تىك تاپقان بىرەگەي ەكوجۇيەنىڭ قالىپ­تا­­سۋىنا جانە قالا ساياباقتارىنىڭ جا­سىل جەلەگىنىڭ كۇتىمىمەن اينالىسىپ, تا­زا­­­لىق جۇمىستارىن جۇرگىزەدى, – دەدى استانا قالاسى جاستار ساياساتى ماسەلە­لە­­رى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايرات قام­باروۆ.

«Jasyl el» جاساعى قاتارىن­دا كوپ­بالالى وتباسىنان شىققان, الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتبا­سى­نىڭ بالالارى جانە اتا-انا­­سى­نىڭ قامقورلىعىنسىز قال­عان جەت­­كىنشەكتەر دە بار. ال جۇ­مىس­سىز جاس­تار قۇرىلىس كومپانيا­لارىنا ورنالاس­سا, سول جەردەن جالاقى الادى. وعان قو­­سىم­شا جوبا اياسىندا 65 مىڭ تەڭگە كولە­­مىن­دە سىياقى تاعايىندالادى. جال­­پى, جۇمىس ۋاقىتى 8 ساعاتتى قۇ­راي­دى. قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى يسلام ايتقا­ليەۆ­تىڭ سوزىنشە, باع­­دارلاما تەك تابىس تاۋىپ قانا قوي­ماي, ءوز ورتاڭدى تابۋعا كومەك­تەسەدى.

– «Jasyl el» باعدارلاماسى بو­يىنشا بيىل وسىمەن ەكىنشى رەت جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن. مۇندا جاڭا ورتا تاپتىم جانە جاڭا دوستارمەن تانىستىم. تاپ­قان تابىسىمدى كۇندەلىكتى قاجەتتىلىككە جۇمسادىم. سونداي-اق ءبىر بولىگىنە اتا-اناما سىيلىقتار ساتىپ الدىم. جاز مەز­گىلىمەن قوسا كۇزدە دە جۇمىس ىستەدىم. كۇز­دە وقۋمەن قاتار الىپ جۇرۋگە بولادى, – دەدى 1-كۋرس ستۋدەنتى.

قازىر باعدارلاما اياسىندا استانا قالاسى بويىنشا 2400 جۋىق جاس ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ونىڭ ىشىن­دە 1560 وقۋشى, 721 ستۋدەنت, 36 جۇ­مىس­سىز جاس بار. بيىل جاز­عى ماۋ­سىمدا ازاماتتاردى جۇ­­مىسپەن قام­تۋعا «بازيس-ا» قۇ­رى­لىس كومپا­نياسى, «استانا كو­گال­داندىرۋ قۇرىلىسى» اق, «استانا ورمانى» جشس, 100-دەن استام ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى, 20-عا جۋىق كوللەدج جانە 10-نان استام جوعارى وقۋ ورىندارى سەرىكتەس بولۋعا كەلىسىم بەرگەن.

الماتىدا دا «Jasyl el» جوباسى اياسىندا 2 مىڭنان استام جاس جۇمىسپەن قام­تىلادى. جوبا­نىڭ اشىلۋ سالتانا­تى قالاداعى دەمالىس ساياباعىنىڭ بىرىن­­­دە ءوتتى. ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ قا­تى­­سۋىمەن وتكەن كونتسەرتتىك باعدار­لاما­دان كەيىن, «Jasyl el» ەڭبەك جاساعىنىڭ قاتىسۋشىلا­رى سول اۋماقتى تازارتۋعا بىردەن كىرىستى.

– «Jasyl el» جوباسى جاز مەز­گىلىندە جۇرگىزىلەدى. ماۋسىم, شىل­دە, تامىز ايلارىندا قاتى­سۋشىلار ەڭبەك ەتەدى. 2022 جىلى ەلىمىزدەگى ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرى – 60 مىڭ تەڭگە تولەندى. بيىل جالاقى 70 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلىپ وتىر. ءوتىنىم قابىل­داۋ كەزىندە بالانىڭ جەكە كۋالىك كوشىرمەسى نەمەسە تۋ تۋرالى كۋا­لىك كوشىرمەسى, ەسەپشوت يەسى­نىڭ جەكە كۋالىك كوشىرمەسى, 20 سان­دىق ەسەپ شوت تۋرالى انىقتاما, الەۋمەتتىك جاعدايىن راستايتىن قۇجات (كوپبالالى ەكەندىگى تۋرا­لى كۋالىك, الەۋمەتتىك از قام­تىل­عان وت­باسىلار ءۇشىن اتاۋلى الەۋ­مەت­تىك تو­لەم تۋرالى انىقتاماسى), ­بالادان جانە زاڭ­دى وكىلىنەن ءوتى­نىش الىندى, – دەدى «Jasyl el» ماۋ­سىمدىق جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جوباسىنىڭ جەتەك­شىسى زۋحرا يمانباەۆا.

جوبا جەتەكشىسىنىڭ سوزىنشە, وتكەن جىلى باعدارلاماعا 1900 الماتىلىق قاتىسسا, بيىل ولار­دىڭ سانى 2000-نان اسقان. قاتى­سۋشىلار ەكولوگيالىق رەيدكە شى­عىپ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ دا الدىن الادى.

– بيىل جوباعا ءتورتىنشى رەت قاتى­سىپ وتىرمىن. جاڭا تانىس, ورتا تا­با­مىز. بەلسەندىلىگىمىز­دى ارتتىرامىز. جاتاقحا­نانىڭ تە­گىن بولۋى جاستارعا ۇلكەن كومەك, ەكىنشى جاعىنان, 70 مىڭ تەڭگە ايلىق بار. وندا قينالىپ كىر­پىش تاسىمايمىز, ءۇي سالمايمىز. تابيعاتقا جاناشىرلىعىمىز­دى كورسەتەمىز, – دەي­دى جوباعا قاتى­سۋشى دانا بىلدەباەۆا.

مۇنايلى ولكە اتى­راۋعا دا باع­دار­لا­ما ءوز سەپتىگىن تيگىزبەك. ول وبلىس­تىڭ جەتى اۋدانىندا جا­نە قالاعا قاراس­تى 7 اۋىلدىق وكرۋگ (اقساي, ەركىن­قا­لا, دام­بى, قايىرشاقتى, اتىراۋ, ال­مالى, كەڭوزەك) اۋماعىنا جۇمىسقا قا­بىل­دايدى. شاھاردا «Jasyl el» جوباسىمەن جاستاردى تەك 1 اي عانا ەڭبەككە باۋليدى. ءبىر ەس­كەرە كەتەرلىگى, ماۋسىم ايىندا جۇمىس ىستە­گەن سارباز شىلدە, تا­مىز ايلارىنا قابىل­دانا الماي­دى. سونداي-اق, بيىل جىل سايىن بولىنەتىن كۆوتادان بولەك, «Jasyl el» جوباسى اياسىندا 14 پەن 29 جاس ارا­لىعىنداعى جەتىم جانە اتا-انا قام­قورلىعىنسىز قال­عان بالالارعا جەكە ورىندار قا­راستىرىلعان.

«Jasyl el» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ – مەملەكەتتىك جاس­تار ساياساتىنىڭ نە­گىزگى باسىم با­عىتى. جوبا ەلىمىزدى كوگال­­دان­دىرۋ, اباتتاندىرۋ ارقىلى جاس­­­تاردى جۇمىسپەن قامتۋدى ماق­سات ەتەدى. سونىمەن قاتار تەك جۇ­مىس­سىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتىپ قويماي, جاستاردىڭ تۋعان جەرگە, تابيعاتقا, وتانعا دەگەن پات­ريوت­تىق سەزىمىن وياتادى.

ايتا كەتەيىك, مەملەكەت باس­شى­سى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا جاس­­تاردىڭ ەكو­لوگيالىق ءىس-شا­را­لارعا قاتىسۋىنا ۇنەمى ءمان بە­رەدى. ءوزى دە استانا قالا­سىن­داعى لينەينىي ساياباعىندا «جاسىل استانا» اكتسياسى اياسىندا 30-عا جۋىق بەل­سەن­دىلەرمەن بىرگە اعاش وتىرعىزۋعا قاتىس­قان ەدى. ءىس-شارا بارىسىندا جاس­­تارعا ءوز تىلەكتەرىن جەتكىزىپ, ەلوردا­نى كوركەيتۋگە با­عىت­تالعان جوسپارلارمەن تانىسقان-دى.

سوڭعى جاڭالىقتار